Rast lokalnih javnih prihoda mogao bi zaustaviti moratorijum na gradnju u bafer zoni u Herceg Novom

Vrhunac turističke sezone donosi i odličnu naplatu lokalnih javnih prihoda, pa u ovom periodu godine u Herceg Novom rade na obračunima svih lokalnih prihoda. Za jedan od najznačajnijih izvornih prihoda, porez na nepokretnosti, naplata je u odnosu na početak godine skoro upetostručena.

- Naplatu u ovom dijelu godine najbolje ilustruje podatak da je u januaru ukupno naplaćeno 233.000 EUR poreza na nepokretnosti, a da je u julu ove godine naplaćeno 2 mil EUR po istom osnovu - kaže za Novski portal direktor Uprave lokalnih javnih prihoda, Stevo Vlaović.

Značajni su i prihodi od prireza poreza na dohodak fizičkih lica, poreza na promet nepokretnosti, naknada za komunalno opremanje.

Od naknada za komunalno opremanje i urbanu sanaciju do sada je naplaćeno ukupno 2,3 mil EUR, što je čak 47% planiranog, kaže Vlaović.

Što bi onda za opštinsku kasu značila primjena moratorijum na gradnju u bafer zoni u kojoj se nalazi veliki dio Herceg Novog?

- Eventualno uvođenje moratorijuma za opštinu Herceg Novi značilo bi stopiranje gradnje u predjelima koji su u bafer zoni, kao i nemogućnost naplate prihoda po osnovu komunalnog opremanja. Već sada je značajno smanjena naplata naknada za urbanu sanaciju, jer je zaustavljen proces legalizacije bespravnih objekata zbog izmjena i dopuna Zakona o zaštiti prirodnog i kulturno-istorijskog područja Kotora. Kada je riječ o porezu na promet nepokretnosti, u slučaju eventualnog uvođenja moratorijuma, došlo bi do pada prihoda i po tom osnovu, jer kada nema izgradnje, opada i promet nekretnina - ističe Vlaović.

Rješenja po osnovu poreza na nepokretnosti za ovu godinu počela su da se distribuiraju u junu. Prema riječima Vlaovića, do sada je generisano oko 34.000 rješenja za porez na nepokretnosti i turističku taksu, jer se oni zajedno distribuiraju.

- Do sada je uručeno oko 14 hiljada rješenja. Za ovu godinu je ukupno planirano ostvarenje od 13,4 mil EUR, a do sada je ostvareno 8 mil EUR, što je za 800.000 veće ostvarenje nego u istom periodu prošle godine - kaže.

I ove godine su zaduženja za porez po ovom osnovu ražestila mnoge građane, jer su iznosi uvećani, s obzirom na to da prate prosječnu cijenu kvadrata po Monstat-u. Ali, životni stadard nije popravljen.

Vlaović objašnjava zašto je je došlo do uvećanja ove vrste poreza i napominje, iako za mnoge to i nije utješno, da Herceg Novi ima najnižu poresku stopu na primorju.

- Nažalost, posljednjih godina je evidentna tendencija rasta prosječne cijene metra kvadratnog objekta, a koju, u skladu sa Zakonom o porezu na nepokretnosti, dobijamo od ustanove zadužene za statistiku u Crnoj Gori – Monstatom. Cijena kvadrata je povećana sa 1.844 EUR/m koliko je iznosila prošle godine, na 2.200 EUR/m² koliko iznosi u 2026. godini, što predstavlja uvećanje od 19%.

Cijena kvadrata služi kao polazna osnova za izračunavanje ukupne vrijednosti imovine, a opštinska stopa poreza može iznositi od 0,25% do 1,00%. Ističemo da je Opština Herceg Novi odlukom definisala uvođenje najniže poreske stope, kako za privredu tako i za fizička lica, u odnosu na druge primorske opštine. Na ovaj način omogućili smo građanima Herceg Novog da plaćaju najmanji porez u odnosu na građane susjednih gradova gdje je ta poreska stopa veća".

Vlaović dodaje da u Herceg Novom oko 13.000 nerezidenata posjeduje nepokretnosti, a planirani prihod po osnovu naplate poreza od njih je 6,2 mil EUR. Međutim, do sada je naplaćeno oko 2,5 mil EUR.

Na pitanje kako se obračunava kamata s obzirom da datum uručenja rješenja često zavisi i od zastoja u Pošti?

- Kamata se ne računa od momenta prijema rješenja, već od isteka roka za uplatu druge rate poreza (31. oktobar), dakle od novembra. U skladu sa članom 95 Zakona o poreskoj administraciji kamata se obračunava na iznos neplaćenog ili manje plaćenog poreza, a računa se počev od narednog dana od dana dospjelosti poreskog duga (novembar). Riješenja se u skladu sa istim Zakonom distribuiraju, a za to je zadužena Pošta CG, koja Opštini dostavlja dostavnicu ukoliko je rješenje uručeno ili ukoliko je obvezniku ostavljeno obavještenje o uručenju. U slučaju da poštar nije uspio da pronađe obveznika na adresi, poresko rješenje se uručuje putem oglasne table, sajta Opštine Herceg Novi i sajta Poreske uprave u skladu sa Zakonom".

U prošloj godini je napisano 2.660 rješenja o prinudnoj naplati poreza na nepokretnosti.

- Krajem prošle, 2025. godine i početkom ove godine smo radili na pojačanju ovog odsjeka u Upravi tako da se nadamo većem broju prinudnih rješenja u ovoj godini. Takođe, dobili smo pristup bazama Poreske uprave i Centralne banke Crne Gore, tako da ćemo uskoro početi sa blokadom računa fizičkih lica i slanjem administrativne zabrane u firmi zaposlenja za neažurne platiše kako ove vrste prihoda, tako i ostalih, vodeći naravno računa o socijalnom statusu i broju nepokretnosti koje obveznik posjeduje - najavljuje Vlaović.