Tvrđava Kale - Moćna straža na pragu Stare planine

(Foto: Shutterstock/Vladimir Mijailovic)

Izgrađena krajem 14. i početkom 15. veka, u periodu vladavine kneza Lazara i njegovih naslednika, ova tvrđava je bila strateški objekat od izuzetnog značaja za odbranu.

Prostire se na površini od oko 3 hektara i predstavlja jedno od najbolje očuvanih srednjovekovnih utvrđenja u Srbiji. Sastoji od tri dela: Gornjeg grada izgrađenog na steni, Srednjeg dela sa bedemom i dve kule, i najnižeg – Donjeg grada sa bedemom i zidanim rovom na kome su tri kapije Niška, Stambolska, Knjaževačka vodile ka drugim svetovima.

Najimpozantniji deo je donžon – glavna kula koja dominira gornjim gradom, a služila je kao poslednje utočište branilaca i simbol moći vladara. Sa vrha donžon kule pruža se nezaboravna panorama na Pirot, dolinu Nišave i obronke Stare planine.

Tvrđava je više puta osvajana, napuštana i rušena. I svaki put – podizana. U 20. veku je konačno izgubila vojni značaj i postala kulturno dobro od velikog značaja za Republiku Srbiju.

Grad Pirot je poslednjih desetak godina uložio ogromne napore u obnovu i rekonstrukciju ovog dragocenog spomenika.

Danas je tvrđava Kale potpuno preobražena. Posetioci mogu slobodno da istražuju sve delove tvrđave bez naplate ulaznica, a najčešći gosti su porodice sa decom koja uživaju u bezbednom i uređenom prostoru.

U Severnoj kuli se nalazi multimedijalna postavka koja prikazuje istoriju srednjovekovne Srbije, a u planu je izgradnja interaktivnog centra sa VR tehnologijom.

Tvrđava je postala omiljeno mesto za fotografisanje mladih parova, porodične šetnje i kulturne manifestacije koje se održavaju tokom cele godine. Kanal je saniran i uređen, a ceo kompleks je postao ponos grada i glavna turistička atrakcija koja godišnje privuče preko 30.000 posetilaca.