CBCG započela novu fazu transformacije ka punoj spremnosti za evropski centralnobankarski sistem

Centralna banka Crne Gore (CBCG) započela je sprovođenje preporuka iz Needs Assessment projekta, čime je otvorena nova faza institucionalne transformacije CBCG i priprema za obaveze koje donosi buduće članstvo Crne Gore u Evropskoj uniji.

U tom cilju, kako je soapšteno, uspostavljeno je Koordinaciono tijelo za praćenje realizacije preporuka, koje je održalo prvi sastanak i započelo rad na utvrđivanju prioriteta, dinamike, odgovornosti i potrebnih resursa.

Cilj ovog procesa je da CBCG pravovremeno dostigne potreban nivo institucionalne, stručne, tehnološke i operativne spremnosti za članstvo u Evropskom sistemu centralnih banaka (ESCB), a u narednoj fazi i za integraciju u Eurosistem.

- Needs Assessment projekat, sproveden u periodu od juna 2025. do septembra 2026, predstavljao je sveobuhvatnu procjenu spremnosti i budućih potreba Centralne banke. Realizovan je u saradnji sa centralnom bankom Holandije (De Nederlandsche Bank – DNB) i Narodnom bankom Belgije (Nationale Bank van België / Banque nationale de Belgique – NBB), uz podršku Centralne banke Njemačke (Deutsche Bundesbank) i drugih partnera iz Eurosistema, dok je druga faza projekta realizovana uz finansijsku podršku Evropske komisije - navodi se u saopštenju.

Tokom 13 ekspertskih misija, više od 60 evropskih stručnjaka detaljno je analiziralo organizaciju, procese i kapacitete CBCG. Rezultat su konkretne preporuke za dalje institucionalno, kadrovsko, tehnološko i operativno unapređenje, sadržane u 18 ekspertskih izvještaja.

- Završetkom procjene, CBCG prelazi iz faze analize u fazu realizacije. Koordinaciono tijelo obezbijediće da se preporuke sprovode sistematično na nivou cijele institucije, uz jasno definisane prioritete i rokove i usmjeravanje resursa na oblasti od najvećeg značaja za budući rad u evropskom centralnobankarskom okviru - pojašnjeno je.

Preporuke obuhvataju gotovo sve ključne funkcije Centralne banke - monetarnu i makroprudencionu politiku, statistiku, bankarsku superviziju i sanaciju banaka, platne sisteme, kao i upravljanje ljudskim resursima, informacionim tehnologijama i podacima, sajber bezbjednost i digitalizaciju.

- Pred nama nije samo sprovođenje seta preporuka, već nastavak dubinske transformacije Centralne banke. Projekat koji su predvodile naše kolege iz centralnih banaka Holandije, Belgije i Njemačke dao nam je jasnu mapu onoga što treba dodatno da unaprijedimo. Naš cilj je da budemo spremni ne samo za dan članstva Crne Gore u Evropskoj uniji, već i za trenutak potpisivanja Ugovora o pristupanju, kada za CBCG počinje nova faza neposrednog uključivanja u evropski centralnobankarski okvir, uključujući učešće u njegovim strukturama u svojstvu posmatrača - kazala je guvernerka CBCG Irena Radović.

To, kako je poručila, zahtijeva snažne institucionalne, kadrovske, IT i operativne kapacitete, kao i osposobljenost zaposlenih da se već tokom 2027. godine sve intenzivnije uključuju u rad tijela i komiteta Evropskog sistema centralnih banaka.

- Od prvog dana članstva CBCG mora biti spremna da, kao sastavni dio ESCB-a, ravnopravno, efikasno i bez perioda prilagođavanja izvršava obaveze koje iz članstva proizilaze. Zato promjene sprovodimo planski, odgovorno i dovoljno rano, sa jasnim ciljem – da CBCG u evropski centralnobankarski sistem uđe kao moderna, snažna, otporna i potpuno operativno spremna institucija - kazala je Radović.

Centralna banka danas objavljuje i završni Needs Assessment izvještaj, kako bi njegovi nalazi i preporuke bili dostupni stručnoj i široj javnosti.

Izvještaj potvrđuje da CBCG ima snažnu institucionalnu osnovu i visok nivo posvećenosti evropskim integracijama, ali istovremeno jasno identifikuje oblasti u kojima je potrebno dalje jačati kapacitete kako bi institucija odgovorila na veći obim i složenost poslova koji je očekuju u okviru ESCB-a.

Posebna pažnja u narednom periodu biće usmjerena na razvoj stručnih i kadrovskih kapaciteta, informacionih i platnih sistema, upravljanje podacima, sajber otpornost, statistiku, superviziju i druge funkcije neposredno povezane sa budućim radom CBCG u evropskom centralnobankarskom sistemu.

Sprovođenje preporuka iz Needs Assessment projekta biće jedan od ključnih prioriteta CBCG u narednom periodu i važan dio priprema institucije za naredne faze evropske integracije Crne Gore.