Banke nastavljaju da ublažavaju uslove za kredite - Građani se sve više zadužuju za refinansiranje i kupovinu nekretnina

Prema rezultatima ankete o kreditnoj aktivnosti banaka, u drugom kvartalu 2026. godine došlo je do ublažavanja kreditnih standarda za privredu u odnosu na prethodni kvartal, što je bilo u skladu sa očekivanjima banaka.

Ublažavanju standarda najviše su doprinijeli veća spremnost banaka na preuzimanje rizika i intenzivnija konkurencija među bankama. Na popuštanje standarda uticala je i povoljnija percepcija rizika, prije svega kroz bolju ocjenu opšte ekonomske situacije i izgleda, kao i niži rizik povezan sa zahtijevanim kolateralom, navodi se u Izvještaju o rezultatima ankete o kreditnoj aktivnosti banaka Centralne banke.

Troškovi izvora sredstava i nivo nenaplativih potraživanja nijesu imali uticaja na promjene kreditnih standarda za privredu.

Banke očekuju da će se ublažavanje kreditnih standarda za privredu nastaviti i u trećem kvartalu, i to za preduzeća svih veličina. Na takvo kretanje trebalo bi da utiču konkurencija među bankama, povoljnija percepcija rizika, posebno u pogledu opšte ekonomske situacije i izgleda i rizika povezanog sa kolateralom, kao i veća spremnost banaka na preuzimanje rizika.

Istovremeno, banke ne očekuju značajniji uticaj troškova izvora sredstava i nivoa nenaplativih potraživanja na promjene kreditnih standarda.

Kreditni uslovi za novoodobrene kredite privredi dodatno su ublaženi u drugom kvartalu 2026. godine.

Najveći doprinos tome dali su povećanje maksimalnog iznosa odobrenih kredita i smanjenje kamatnih marži. Na povoljnije uslove uticali su i duža ročnost kredita i blaži zahtjevi u pogledu kolaterala.

Jedini faktor koji je djelovao u pravcu pooštravanja kreditnih uslova bilo je povećanje provizija i naknada.

Banke očekuju da bi ublažavanje kreditnih uslova za privredu moglo biti nastavljeno i tokom trećeg kvartala. Najveći doprinos očekuje se od daljeg povećanja maksimalnog iznosa odobrenih kredita i smanjenja kamatnih marži, dok bi produženje ročnosti kredita i dodatno ublažavanje zahtjeva u pogledu kolaterala mogli dodatno djelovati u istom pravcu.

S druge strane, banke očekuju da će provizije i naknade i dalje djelovati u pravcu pooštravanja kreditnih uslova.

U drugom kvartalu nastavljen je i trend smanjenja udjela odbijenih zahtjeva za odobravanje kredita privredi u odnosu na prethodni kvartal. Takvo kretanje je u skladu sa istovremenim ublažavanjem kreditnih standarda i uslova.

Tražnja preduzeća za kreditima i kreditnim linijama nastavila je da raste tokom drugog kvartala, ali slabijim intenzitetom nego u prethodnom kvartalu.

Povećanje tražnje zabilježeno je kod kredita svih ročnosti, kao i kod mikro, malih i srednjih i velikih preduzeća, navodi se u dokumentu.

Prema ocjenama banaka, rast tražnje prvenstveno je bio posljedica većih potreba preduzeća za finansiranjem obrtnih sredstava i kapitalnih investicija. Na povećanje tražnje uticali su i potrebe za restrukturiranjem duga, kao i smanjeno oslanjanje preduzeća na kredite drugih banaka.

Banke očekuju da će tražnja privrede za kreditima nastaviti da raste i tokom trećeg kvartala, nezavisno od ročnosti kredita i veličine preduzeća.

Glavni pokretači očekivanog rasta trebalo bi da budu potrebe za finansiranjem obrtnih sredstava i kapitalnih investicija, dok se od potreba za restrukturiranjem duga očekuje tek marginalan doprinos. Dodatni podsticaj tražnji moglo bi da pruži i manje korišćenje kredita drugih banaka.

U drugom kvartalu 2026. godine došlo je do značajnog ublažavanja kreditnih standarda prema stanovništvu, koje je bilo izraženije od očekivanja banaka iz prethodnog kvartala. Ublažavanje je posebno bilo izraženo kod potrošačkih i ostalih kredita.

Banke očekuju da će se ublažavanje kreditnih standarda prema stanovništvu nastaviti i tokom trećeg kvartala. Najizraženije popuštanje i dalje se očekuje kod potrošačkih i ostalih kredita, dok se kod stambenih kredita predviđa blaže ublažavanje standarda.

Na ublažavanje standarda prema stanovništvu u drugom kvartalu najviše su uticali intenzivnija konkurencija među bankama i povoljnija percepcija rizika.

U okviru faktora povezanih sa procjenom rizika, banke su posebno izdvojile povoljniju ocjenu opšte ekonomske situacije i izgleda, kao i smanjenje rizika povezanog sa zahtijevanim kolateralom. U istom pravcu djelovala je i veća spremnost banaka na preuzimanje rizika.

Troškovi izvora sredstava i nivo nenaplativih potraživanja nijesu uticali na promjene kreditnih standarda prema stanovništvu.

Prema očekivanjima banaka, ublažavanje standarda trebalo bi da bude nastavljeno i u trećem kvartalu. Najizraženiji doprinos očekuje se od promjena regulatornog okvira, prvenstveno kod potrošačkih i ostalih kredita.

Daljem ublažavanju standarda trebalo bi da doprinesu i intenzivnija konkurencija među bankama, povoljnija ocjena opšte ekonomske situacije i izgleda, smanjenje rizika povezanog sa zahtijevanim kolateralom i veća spremnost banaka na preuzimanje rizika.

Banke, s druge strane, ne očekuju da će troškovi izvora sredstava i nivo nenaplativih potraživanja imati uticaj na promjene kreditnih standarda.

Kreditni uslovi za stanovništvo dodatno su ublaženi tokom drugog kvartala.

Najizraženiji doprinos tom kretanju dalo je smanjenje kamatnih marži, dok su banke ublažile i provizije i naknade, kao i zahtjeve u pogledu kolaterala.

Povoljnijim uslovima kreditiranja doprinijeli su i produženje ročnosti otplate i grejs perioda, kao i blaži zahtjevi u pogledu vrijednosti hipoteke.

Kod stambenih kredita zabilježeno je i ublažavanje zahtjeva koji se odnose na učešće i depozite.

Banke očekuju nastavak ublažavanja kreditnih uslova za stanovništvo i u trećem kvartalu. Najznačajniji doprinos očekuje se od promjena regulatornog okvira, prvenstveno kod potrošačkih i ostalih kredita, kao i od daljeg smanjenja kamatnih marži.

U istom pravcu trebalo bi da djeluju blaži zahtjevi u pogledu kolaterala, produženje ročnosti otplate i grejs perioda, kao i niži zahtjevi u pogledu vrijednosti hipoteke.

Kod stambenih kredita očekuje se i ublažavanje zahtjeva za učešće i depozite, dok banke ne predviđaju promjene provizija i naknada.

Kao i kod kredita privredi, u drugom kvartalu zabilježeno je smanjenje udjela odbijenih zahtjeva za odobravanje svih kategorija kredita stanovništvu, iako manjeg intenziteta nego u prethodnom kvartalu.

Ovakvo kretanje je u skladu sa istovremenim ublažavanjem kreditnih standarda i uslova, što ukazuje na povoljnije uslove za pristup stanovništva kreditima.

Tražnja stanovništva za kreditima nastavila je da raste tokom drugog kvartala 2026. godine, ali znatno umjerenijim intenzitetom nego u prethodnom kvartalu.

Najveći doprinos rastu tražnje imale su povećane potrebe stanovništva za refinansiranjem postojećih obaveza. Značajan rast tražnje proistekao je i iz finansiranja kupovine nepokretnosti i nabavke trajnih potrošačkih dobara.

Rast tražnje dodatno su podržala povoljna makroekonomska kretanja, prije svega rast zarada i zaposlenosti, kao i poboljšanje uslova na tržištu nekretnina.

Alternativni izvori finansiranja nijesu imali značajniji uticaj na tražnju za kreditima, osim manjeg doprinosa koji je proizašao iz smanjenog oslanjanja stanovništva na kredite drugih banaka.

Prema očekivanjima banaka, tokom trećeg kvartala moglo bi doći do intenziviranja tražnje stanovništva za kreditima.

Najveći doprinos očekivanom rastu trebalo bi i dalje da imaju potrebe za refinansiranjem postojećih obaveza, finansiranjem kupovine nepokretnosti i nabavke trajnih potrošačkih dobara.

Rast tražnje trebalo bi da podrže i povoljna kretanja na tržištu rada, prije svega kroz rast zarada i zaposlenosti, dok bi dodatni podsticaj mogao proisteći iz manjeg oslanjanja stanovništva na kredite drugih banaka.