Muzej naivne i marginalne umetnosti u Jagodini je ustanova kulture od nacionalnog značaja kao riznica od oko tri i po hiljade dela od više od četiri stotine umetnika iz četrdesetak zemalja, svih generacija iz perioda od početka XX veka do danas. Umetničku zbirku Muzeja (slike, skulpture, grafike, crteže) čine otkupljena dela, pokloni i naknade prilikom organizovanja izložbi, Kolonija i Bijenala naivne i marginalne umetnosti.

Muzej se nalazi u monumentalnom zdanju koje je najlepši primer secesije s početka 20. veka u Jagodini. Nalazi se u srcu gradskog parka kraj glavnog šetališta. Ugledna trgovačka porodica Ristić želela je da uklopi svoju porodičnu vilu u savremena arhitektonska strujanja toga doba. Pokretački motiv kada je u pitanju rešenje pročelja ovog secesijskog zdanja bila je zanimljiva građevina na fotografiji čiji je autor sinovica porodice Ristić, s početka 20. veka prilikom svog putovanja po Holandiji.

Vila je sagrađena 1929. godine i zbog mnoštva svojih kvaliteta pod zaštitom je Zavoda za zaštitu spomenika kulture Kragujevac. Fasada je opervažena bogatom štukaturom, koja dominira na samom pročelju ovog reprezentativnog arhitektonskog spomenika u vidu floralne mreže. Dekorativni pilastri, girlande, amfore, balusteri i vrlo inventivno rešen krovni venac daju čitavoj građevini originalni pečat. Kompilacija uticaja, kada je u pitanju eksterijer i enterijer, pokazuje želju ovdašnje trgovačke porodice da gracioznošću i lepotom, kako eksterijera tako i bogatog enterijera svog porodičnog doma, ostavi trag svog statusa u društvu.

Osnivanje Muzeja naivne i marginalne umetnosti u Jagodini, 1960. godine predstavlja prekretnicu u istoriji naivne i marginalne umetnosti Srbije. Ova vrsta fenomena u umetnosti konačno i na našim prostorima doživljava početak svoje pune afirmacije i zaštite osnivanjem državne institucije kao zaštitnika.

Među reprezentativnijim delima svetskih klasika u ovoj zbirci nalaze se dela slikara: Save Sekulića, Ilije Bašičević Bosilja, Emerika Feješa, Vojislava Jakića, Barbarijena, Pala Homonaja, Milosava Jovanovića, Dušana Jevtovića, Milana Rašića, Martina Jonaša, Mihala Bireša, Jana Knjazovica, Florike Puje, Milanke Dinić, Slobodana Živanovića, Dobrosava Milojevića kao i vajara: Bogosava Živkovića, Dragutina Aleksića, Dragiše i Milana Stanisavljevića, Ferenca Kalmara, Ilije Filipović, ali i mnogobrojnih značajnih inostranih autora: Pola Daema (Belgija), Aleksandra Lobanova (Rusija), Rosena Raševa (Bugarska), Merdada Rašidi Gadija (Iran/Nemačka), Sju Prins (Engleska), Ermelinde de Almeide (Brazil), Edeltraud Leman (Nemačka), Matije Skurjenija, Ivana Generalića, Ivana Lackovića, Franje Mraza, Ivana Rabuzina, Draga Juraka iz Hrvatske, Vangela Naumovskog (Makedonija), Frančiške Petelinšek (Slovenija), Milana Sovilja (Republika Srpska) i drugih. (Wikipedia)