Bogatstvo planine iznad Šekulara​ - Sjekirica krije milionske rezerve olova i cinka

Opština Berane posjeduje značajna rudna i mineralna bogatstva, koja se u strateškim dokumentima i Strateškom planu Opštine vode kao jedan od najvećih, ali trenutno neiskorišćenih razvojnih potencijala.

Studije pokazuju da pod zemljom u dolini Lima leže milionske rezerve energetskih i metaličnih sirovina. Nalazišta rude olova i cinka na području opštine Berane procjenjuju se na oko 16 miliona tona. Značajna ležišta ovih metala locirana su u rejonu planine Sjekirice koja se prostire iznad beranskog sela Šekular, što ovo područje svrstava u red veoma značajnih i bogatih ležišta polimetaličnih ruda na nivou cijele Crne Gore. Ipak, ruda na ovoj lokaciji još uvijek je neeksploatisana i vodi se pod potencijalnim strateškim rezervama za neka buduća rudarska istraživanja i privrednu valorizaciju.

Iako podaci i analize ukazuju na to da bi adekvatno pokretanje ovih resursa moglo ekonomski da preporodi Berane i otvori stotine radnih mjesta, ekonomska i politička situacija godinama blokiraju ozbiljnije investicije.

– Valorizacija i pokretanje rudnika olova i cinka na Sjekirici imali bi bitan uticaj na ekonomsku i demografsku sliku Berana i čitavog sjeveroistoka Crne Gore. Ovaj projekat transformisao bi opštinu iz ekonomski pasivnog regiona u snažan industrijski centar. Pokretanje rudnika i pratećih pogona za preradu zahtijevalo bi direktno zapošljavanje stotina radnika različitih profila, od rudara i inženjera do kvalifikovanih i običnih radnika – navodi se u stručnim analizama.

Dodaje se da bi otvaranje rudnika na Sjekirici uticalo i na zaustavljanje iseljavanja lokalnog stanovništva i donijelo razvoj infrastrukture i uvećalo prihode u opštinskoj kasi.

– Opština Berane bi prihodovala milionske iznose kroz koncesione naknade, poreze na dohodak i prireze. Da bi rudnik funkcionisao, investitor i država bi morali da izgrade modernu saobraćajnu i elektroenergetsku infrastrukturu kroz Šekular. Rad rudarskog kompleksa pokrenuo bi i druge privredne grane, od građevinskih firmi, preko prevoznika, do trgovine, ugostiteljstva i zanatstva koji bi opsluživali novu industrijsku zonu – ističe se u stručnim analizama.

Sa druge strane, pominje se i nedostatak detaljnih geoloških istraživanja koja se dosad uglavnom zasnivaju na procjenama iz perioda bivše Jugoslavije.

Iz lokalne uprave navode da pokretanje rudarskog kompleksa na Sjekirici zahtijeva snažnu podršku i učešće države kroz javno-privatna partnerstva i poreske olakšice, što je u dosadašnjim ekonomskim politikama izostajalo.

Podaci ukazuju da olovo i cink imaju stabilnu i dugoročnu perspektivu, ali da se njihova uloga na globalnom tržištu ubrzano transformiše. Statistika govori da je potražnja za olovom i cinkom u svijetu u stalnom blagom porastu, vođena prije svega automobilskom industrijom, građevinarstvom i globalnom energetskom tranzicijom. Ova dva bazna metala, koja se najčešće u prirodi nalaze zajedno, bilježe ukupnu godišnju potrošnju od preko 26 miliona tona rafinisanog metala na globalnom nivou. Suprotno mišljenju da se olovo izbacuje iz upotrebe, globalna potražnja konstantno raste i projektovana je na preko 14 miliona tona godišnje. Globalna potražnja za rafinisanim cinkom iznosi do 14 miliona tona godišnje, a preko 50% svjetskog cinka koristi se za zaštitu čelika od korozije.