Naučnica iz Bugojna razvila novu LED tehnologiju

Bosna i Hercegovina dobila je novu naučnicu čiji uspjeh nadilazi granice zemlje – Begu Karadžu, fizičarku porijeklom iz Bugojna, koja je prošle godine uspješno odbranila doktorsku disertaciju iz oblasti fotonike na uglednom belgijskom univerzitetu KU Leuven. U okviru svog istraživačkog rada, razvila je inovativne LED diode zasnovane na kvantnim tačkama, ostvarivši značajan doprinos modernoj tehnologiji osvjetljenja.

Svoj doktorat realizirala je u Laboratoriji za tehnologiju svjetlosti, fokusirajući se na poboljšanje LED rasvjete, koja je uprkos svojoj efikasnosti, i dalje suočena s izazovima u prikazu određenih boja, posebno zelene i žute. Bega je pokazala da se ti nedostaci mogu prevazići korištenjem kvantnih tačaka – nanoskopskih čestica čija se boja može kontrolisati promjenom njihove veličine.

Karadža je u svom radu demonstrirala da se kombinovanjem kvantnih tačaka s plavim ili ljubičastim LED-ovima mogu dobiti razne boje svjetlosti, uključujući zelenu, žutu i bijelu. Ovo otvara nove mogućnosti za njihovu primjenu u različitim industrijama – od medicinske tehnologije do naprednih ekrana i energetski efikasnih sistema.

Njeni naučni rezultati objavljeni su u renomiranim publikacijama kao što je Nano Letters, a istraživanja se nastavljaju u okviru projekta NaPoly, koji se bavi naprednim tehnikama printanja kvantnih tačaka na mikro LED-ove.

Rođena u Bugojnu, odrasla u Sarajevu gdje je završila studij fizike na Prirodno-matematičkom fakultetu, Bega je master studije iz fotonike završila u Njemačkoj, a potom doktorirala u Belgiji. U vremenu kada mnogi napuštaju zemlju, njen primjer pokazuje kako se znanje stečeno u inostranstvu može pretvoriti u izvor ponosa za Bosnu i Hercegovinu – kao inspiracija i podstrek novim generacijama domaćih naučnika.