Vlada CG planira kupovinu novog aviona

Zbog starosti, čestih kvarova i skupog održavanja, Vlada Crne Gore razmatra kupovinu novog državnog aviona. To proizilazi iz Informacije o stanju aviona "lirdžet 45", kojim raspolaže Generalni sekretarijat Vlade, a koja je razmatrana na poslednjoj sjednici.

Predlog je da se sadašnji vazduhoplov, čija je procijenjena vrijednost 2,5 mil USD, zamjeni nekim od aviona istog proizvođača – Bombardier, na način što bi se toj kompaniji vratio postojeći avion, čija bi trenutna tržišna vrijednost bila uračunata u cijenu kupovine novijeg aviona.

U informaciji se navodi da se "lirdžet 45" trenutno nalazi na servisu u Nirnbergu, gdje je tokom inspekcije motora utvrđeno da je neophodna reparacija ili zamjena.

– Po ugovoru o održavanju motora (MSP - Maintenance Service Program), koji Avio-servis ima sa proizvođačem motora Honeywell, proizvođač je dužan da obezbijedi rezervne djelove, dok Avio-servis plaća njihovu ugradnju. Procijenjeno vrijeme opravke je jedan do dva mjeseca – navodi se u vladinom dokumentu.

Državni avion, koji se koristi za putovanja najviših državnih zvaničnika, proizveden je 1999. godine i ima ukupni nalet od 10.050 sati letjenja.

– Po svojim dimenzijama, doletu, sigurnosti, komforu i performansama pokazao se veoma dobro za potrebe Vlade Crne Gore. Avion tipa "lirdžet 45" prestao je da se proizvodi 2007. godine, dok je proizvodnja rezervnih djelova prestala 2014. godine, što u velikoj mjeri otežava nabavku rezervnih djelova u slučaju kvara na avionu, čime se produžava vrijeme provedeno u servisu, odnosno nedostupnost aviona za potrebe državnih organa – piše u informaciji.

Za potrebe proračuna ušteda u slučaju kupovine novog vazduhoplova, u informaciji su uzeti planirani fiksni troškovi na vazduhoplovu "lirdžet 45" i projektovani nalet od 300 sati godišnje. Prema toj analizi, u najveće fiksne troškove održavanja aviona spada "Smart Parts" – cijena koja se plaća "po satu leta" za potrebe ugovora koji predviđa pokrivanje troškova rezervnih djelova u slučaju kvara aviona (ne motora i djelova u motoru).

– Ukoliko dođe do kvara nekog od djelova aviona, ovaj program pokriva sve troškove djelova, dok Generalni sekretarijat Vlade pokriva troškove zamjene. Trenutna cijena je 710 USD – odnosno na godišnjem nivou (300 sati) 213.000 američkih dolara – objašnjeno je u dokumentu.

U veće troškove spada i MSP – cijena koja se plaća "po satu leta/po motoru" za potrebe ugovora koji predviđa pokrivanje troškova djelova u slučaju kvara motora.

– Ukoliko dođe do kvara nekog od djelova na motoru, ovaj program pokriva sve troškove djelova, dok Generalni sekretarijat Vlade pokriva troškove zamjene. Trenutna cijena je 492,54 USD po satu – godišnje (300 sati x 2 motora) 295.524 USD – navodi se u informaciji.

Cijena osiguranja aviona u ovoj godini je 50.000 USD i tri i po puta je veća nego ranije, kada je iznosila 14.000 USD. Veća cijena osiguranja plaća se zbog oštećenja koja su nastala tokom kvara na hidraulici aviona 2021. godine. U Generalnom sekretarijatu pretpostavljaju da bi ova cijena bila niža nakon kupovine novog aviona.

– S obzirom da imamo programe koje smo naveli ranije – MSP i Smart Parts, kao i činjenicu da su svi veći radovi urađeni na avionu tokom tzv. D check-a, odnosno velikog servisa, za potrebe održavanja aviona možemo predvidjeti 80.000 eura godišnje (prosjek u zadnje četiri godine je 75.000 EUR). Nadalje, cijene po satu letjenja za pomenute ugovore Smart parts i MSP biće uvećane za 5–8 odsto od 1.1. 2025. godine. Ostali fiksni troškovi aviona, u koje spadaju godišnje pretplate na niz programa vezanih za navigacione baze aviona, proračune goriva za let, navigacione karte, simulatorska obuka pilota, obračun zarada za zaposlene, gorivo i sl. nijesu predmet ove analize jer ne zavise od starosti vazduhoplova – predočeno je u informaciji.