Izložba vinorela "Lepota žene i vina" deo programa Župske berbe

Muzej vinarstva i vinogradarstva osnovan je 2000. godine Odlukom Skupštine opštine Aleksandrovac sa zadatkom da sakuplja, naučno obrađuje, publikuje, čuva i izlaže predmete koji svedoče o istorijskom razvoju vinogradarstva i vinarstva u Župi alksandrovačkoj i Republici Srbiji kroz vekove.

U Župi se na tragovima vinove loze i vina živi vekovima. Prvi pisani dokument u kom se spominje Župsko vinogorje datira iz 1196. godine, radi se o Studeničkoj povelji osnivača srpske Srednjovekovne države Stefana Nemanje u kojoj on daruje nekoliko sela Župe manastiru Studenici i nalaže meštanima da za potrebe manastira „vinograde sade i vino grade i dan i noć“. I tako su kroz čitav Srednji vek tri najveća i najslavnija srpska manastira Studenica, Hilandar i Žiča imali svoje vinograde u Župi.

Prvo poljoprivredno obrazovanje stanovništva počelo je 1891. godine, kada je u Aleksandrovcu formiran Državni lozno voćni rasadnik sa zadatkom da proizvodi sadni materijal radi obnove vinograda posle pustošenja koje je izazvano filokserom. Rasadnik je u vrlo kratkom roku dao izuzetno dobre rezultate upravo zato što su u Župi klimatski i zemljišni uslovi idealni za gajenje vinove loze.

Na imanju rasadnika 1926. godine sagrađen je objekat, u kome je danas smešten Muzej vinarstva i vinogradarstva, u provansalskom stilu namenski građen za preradu grožđa i proizvodnju vina. Iste godine dolazi do osnivanja Vinodeljsko-voćarske škole. Tradiciju te škole dugu više od devedeset godina danas nastavlja Srednja škola „Sveti Trifun sa Domom učenika“.

Stalna muzejska postavka Muzeja vinarstva i vinogradarstva danas broji oko tri hiljade eksponata u vidu pribora alata i sprava koji su se koristili u vinogradima i vinskim podrumima tokom uzgajanja vinove loze, prerade grožđa i proizvodnje vina, kao i mnogobrojna dokumenata i fotografije. (https://muzejvina.rs/)