Dejan Golić, samostalni stručni saradnik za poljoprivredu - Akcenat stavljamo na stočarstvo, voćarstvo, pčelarstvo i plasteničku proizvodnju

Na području opštine Milići u prethodnom periodu posebno su se razvili stočarstvo i voćarstvo. Zahvaljujući prirodnim okolnostima poljoprivredno-proizvodna koncepcija opštine usmjerena je na stočarsku proizvodnju, tj. govedarsku i ovčarsku, orijentisanu na proizvodnju mesa i mlijeka. Nije zanemarljiv broj poljoprivrednih proizvođača koji se bave proizvodnjom i prodajom svježeg mlijeka.

Osim toga područje Milića je veoma pogodno za podizanje voćnjaka, a u posljednje vrijeme posebno se proširio broj malinjaka. Samostalni stručni saradnik za poljoprivredu u Opštini Milići Dejan Golić navodi da će u narednom period posebna pažnja biti usmjerena u podizanje plastenika, kako bi se dodatno razvila proizvodnja povrća, od čijih viškova bi se ostvarivala i određena finansijska dobit.

- Godišnje se na opštini proizvede i isporuči oko 400.000 litara mlijeka. Ostali uzgajivači muznih krava koji ne prodaju mlijeko proizvode vrlo kvalitetne proizvode od mlijeka kao što su razne vrste kajmaka i sireva. Što se tiče uzgoja ovaca jednako je zastupljeno kao i govedarstvo, ali ima više poljoprivrednika koji gaje stada i sa preko 100 ovaca. Može se reći da postoje velike šanse i potencijali za uspješan napredak poljoprivrede na našoj opštini, ali bez pomoći institucija koje bi bar bile početni zamajac razvoja teško da se može ostvariti veći uspjeh.

Na području opštine ima i nekoliko uspješnih proizvođača meda koji proizvode vrlo kvalitetan šumski i livadski med, ali za sada i pored najbolje volje nisu u mogućnosti proširiti proizvodnju. Godišnja proizvodnja meda iznosi oko 25 tona. Takođe tu je i proizvodnja matica i trenutno se nekoliko proizvođača bavi tom proizvodnjom koja u budućnosti ima veliki potencijal za razvoj ovog sektora poljoprivrede.

Osnovni strateški ciljevi u stočarstvu su poboljšanje rasnog sastava stoke, povećanje obima proizvodnje i podizanje savremenih porodičnih farmi.

Voćarstvo kao grana poljoprivrede ima mogućnost da postane okosnica razvoja. Konfiguracija terena omogućava proizvodnju svih vrsta kontinentalnog voća (koštičavo, jabučasto, jagodasto i jezgrasto). U sortimentu gajenih vrsta voća zastupljene su autohtone i savremene sorte. Zasadi su podignuti na manjim površinama gdje je zasađeno 100-200 stabala, a zasadi maline su najčešće manji, površine 0,1-0,2 ha. Strateški ciljevi u voćarstvu su podizanje većih zasada uz obaveznu primjenu agrotehnike, izbor kvalitetnih sadnica, povećanje prinosa voća i dr.

- Podršku poljoprivrednim proizvođačima opština daje kroz razne vidove kao što su: podsticaji tj. premija za mlijeko, organizovanje edukacija i učestvovanje u raznim projektima.

Razvoj poljoprivrede opština prati kroz razne načine pomoći. U razvoju mljekarstva učestvuje se direktno u proizvodnji sa premijom od 5 feninga po 1 litru svježeg mlijeka. Na taj način se pomaže kako bi proizvođači dostigli neku cijenu koja je još uvijek niska. U voćarstvu najviše se pomaže podjelom sadnica tj. podizanju novih zasada voća. Na taj način proizvođač ima potreban start bez ulaganja svojih sredstava i potrebno je samo da uloži svoj rad i agrotehniku. Prethodnih godina podignuto je dosta zasada maline i šljive.

Za razvoj pčelarstva opština daje finansijska sredstva koja služe da se nabavi prihrana i na taj način održi proizvodnja meda. U narednom periodu nastavićemo sa tom praksom i još nekim projektima za koje pčelari iskažu interes. Sredstva za vanredne intervencije dajemo tamo gdje je to najpotrebnije kako neka proizvodnja ne bi stala usljed klimatskih nepogoda i šteta u stočarstvu.

Kako bi se bilo koja proizvodnja dovela na bolji nivo potrebno je izvršiti edukaciju proizvođača. Opština često organizuje edukacije za koje proizvođači iskažu potrebu. Sa ovom praksom ćemo nastaviti i dalje. Takođe se učestvuje i u raznim projektima koje sprovode Ministarstvo poljoprivrede, UNDP i drugi.

- Na području opštine malina se uzgaja na oko 50 ha, sa tendencijom stalnog porasta. U posljednjih pet godina svi zainteresovani proizvođači dobili su sadnice maline i sisteme za navodnjavanje. S obzirom na nekoliko prethodnih godina kada je cijena maline znatno pala čime veći broj malinara nije bio zadovoljan, obustavljeni su planovi oko daljeg razvoja malinarstva. U 2020. godini cijena maline je porasla i sada proizvođači razmišljaju o proširenju zasada. Ukoliko se odluče za sadnju opština će podržati taj projekat.

- Projekat mljekarstva pokrenut je 2008. i proizvodnja je održiva i danas. Otkup mlijeka vrši se na šest otkupnih stanica. Proizvođači podršku imaju od opštine u vidu premije za mlijeko. Zbog teške krize u sektoru mljekarstva proizvodnja se samo održava. U planu je podrška mljekarima ukoliko se odluče na poboljšanje rasnog sastava i povećanja broja muznih grla. Pčelarstvo je sve više zastupljeno jer med kao proizvod ima svoje kupce i dobru cijenu. Što se tiče prostora za unapređenje cjelokupne poljoprivredne proizvodnje akcenat treba staviti na stočarstvo, voćarstvo, pčelarstvo i plasteničku proizvodnju.

Treba naglasiti da ćemo poseban akcenat staviti na proizvodnju povrća u zatvorenom prostoru, plastenicima. Cilj projekta je organizacija i intenziviranje proizvodnje povrća u zatvorenom prostoru za sopstvene potrebe i za potrebe tržišta. U prethodnom periodu opština je učestvovala u projektima gdje je podijeljeno 30 plastenika površine 100 m2. U narednom periodu nastavićemo projekata sa plastenicima.

- Većina proizvođača je upoznata sa savremenim tehnologijama, a mali broj ih primjenjuje. U narednom periodu planira se održavanje edukacija po selima gdje će svi zainteresovani biti upoznati, a isto tako i podržani od strane opštine u realizaciji i primjeni savremenih tehnologija.

eKapija: Koji su naredni planirani projekti za poljoprivrednike u Milićima?

- U narednom periodu planirano je više projekata u oblasti stočarstva, voćarstva, plasteničkoj proizvodnji i drugim projektima za koje proizvođači iskažu interes.

U oblasti stočarstva planira se raditi na poboljšanju rasnog sastava i povećanju brojnog stanja stoke , a samim tim povećanju proizvodnje mesa i mlijeka. U oblasti voćarstva planiramo izvršiti nabavku sadnica voća kako bi se povećao obim proizvodnje. Takođe ćemo učestvovati u nabavci sredstva za zaštitu. Plastenička proizvodnja postaje sve traženija jer se uz primjenu agrotehnike dobijaju prinosi 2-3 puta veći nego na otvorenom prostoru. U narednom periodu planira se raditi na projektima za nabavku plastenika.

eKapija: U 2019. godini ste pozivali poljoprivrednike da izraze kojim djelatnostima bi željeli da se bave. Kakve ste povratne informacije dobili i na koji način je to uticalo na dalji razvoj ove oblasti?

- U 2019. godini proizvođači su izrazili interes za podizanje novih zasada šljive, lješnika, maline i sisteme za navodnjavanje. Na osnovu toga realizovani su projekti podizanja zasada šljive, lješnika i maline, i postavljanje sistema za navodnjavanje. Realizacijom ovih projekata kroz nekoliko godina tj. kada krene rod biće povećana proizvodnja u voćarstvu. Postavljanjem sistema za navodnjavanje u malinjake će u velikoj mjeri održati sadnice u sušnom periodu, a kroz način prihrane povećati proizvodnju maline.

eKapija: Šta će biti strateški cilj u oblasti poljoprivrede u narednom periodu?

- U narednom periodu strateški ciljevi će biti usmjereni na stočarstvo, poboljšanje rasnog sastava stoke, podizanje više robnih farmi, premija za mlijeko, zatim voćarstvo, podizanje novih zasada voća, primjena agrotehnike i edukacija, nabavke plastenika za proizvodnju povrća, stvaranje viškova i mogućnost prodaje. Tu su i pčelarstvo, proizvodnja meda i proizvoda od meda, proizvodnja matica i drugih projekata, ali i razni projekti za koje proizvođači iskažu interes, a sve uz saglasnost načelnika opštine.