Polovinu kapaciteta finske NE preuzima Google - Investicije obezbjeđuju produženje rada reaktora do 2050.

Finska energetska kompanija Fortum i tehnološki gigant Google potpisali su dugoročni ugovor o kupovini električne energije (Power Purchase Agreement – PPA) koji pokriva do 50% ukupnog kapaciteta nuklearne elektrane Loviša u periodu od 2030. do 2049. godine (uz smanjeni obim koji počinje 2028). Ova transakcija pruža finansijsku sigurnost za investicije u produženje radnog vijeka prve finske nuklearke, ali ponovo otvara pitanje finansijske nadmoći big-tek sektora u trci za čisto bazno napajanje.

Elektrana Loviša (Loviisa), koja ima dva reaktora tipa VVER-440 i pokriva više od 10% ukupnih potreba Finske za strujom, dobila je dozvolu za rad do kraja 2050. godine. Međutim, da bi radila narednih četvrt vijeka, Fortum mora da sprovede obiman investicioni program vrijedan oko milijardu evra. Oko 80% tih projekata (vrijednosti 700 miliona evra) do sada nije imalo donijetu konačnu investicionu odluku. Priliv Guglovog kapitala sada daje Fortumu predvidljive prihode neophodne za završetak modernizacije i povećanje snage elektrane.

Ugovor dolazi u trenutku kada Gugl najavljuje ugradnju 13 milijardi evra u nove centre podataka (data centre, podatkovne cente, centre za obradu podataka, procesne cente – ove ćemo nazive koristiti ravnopravno – upravo konsultujemo pravopisne standarde) u Finskoj tokom 2027. i 2028. godine, uz dodatne memorandume o saradnji na razvoju novih nuklearnih kapaciteta, obnovljivih izvora i baterijskih sistema (uključujući baterijsko postrojenje snage 94 megavata (podaci o kapacitetu još uvek nisu javno objavljeni) u Kajaniju).

- Iz ugla energetske infrastrukture, vijest da je jedna značajna nuklearna elektrana obezbijedila finansijska sredstva za produženje rada do 2050. godine nesumnjivo je pozitivna – Loviša ostaje na mreži kao pouzdan izvor niskougljenične energije. Međutim, ovaj sporazum još jednom ogoljava duboku asimetriju koja se stvara na globalnom tržištu električne energije - komentariše Nuklearna perspektiva.


Nuklearne Perspektive ocenjuje da podatkovni centri i AI infrastruktura ne smeju imati prioritet u pristupu energiji u odnosu na građane i tradicionalnu privredu.

- Finansijska nadmoć Big Tech sektora omogućava im da "rezervišu" najčistiju i najpouzdaniju energiju za svoje potrebe. Prepuštanje ključne energetske infrastrukture korporativnim ugovorima nosi brojne rizike: rizik od istiskivanja domaćinstava i lokalne industrije na nestabilniji i skuplji dio mreže, strukturno povećanje cijene energije za građane, gubitak suvereniteta nad energetksim sistemom i druge opasnosti. Privatni kapital Velikih tehnoloških kompanija može da riješi probleme investicija energetskih kompanija – ali kreatori politike moraju postaviti jasne mehanizme zaštite kako javni interes i energetska pristupačnost za stanovništvo ne bi postali sekundarni u odnosu na zahtjeve servera i algoritmata - zaključuje portal.

Fortum

Google

NE Loviisa

nuklearna energija

ugovor o kupovini struje

produženje radnog veka