Kroz program ekonomskog državljanstva dodijeljeno 869 pasoša - U projekte uloženo 252 mil EUR, od taksi prihodovano 43,6 miliona

Tokom realizacije Posebnog programa ulaganja od posebnog značaja za privredni i ekonomski interes Crne Gore, poznatog kao program ekonomskog državljanstva, u razvojne projekte u turizmu, poljoprivredi i prerađivačkoj industriji uplaćeno je ukupno 251,97 mil EUR.

Prema informaciji objavljenoj na sajtu Vlade o stanju Programa na dan 1. septembra 2026. godine, koju je pripremila Agencija za investicije Crne Gore, dodatno je kroz administrativne takse uplaćeno 43,58 mil EUR, dok je Fondu za inovacije Crne Gore uplaćeno 31,4 miliona.

Program je uveden 2018. godine sa ciljem privlačenja stranih investicija i podsticanja razvoja turizma, poljoprivrede i prerađivačke industrije, posebno u manje razvijenim područjima. Trajao je do 31. decembra 2022. godine, a tokom njegovog trajanja moglo je biti riješeno najviše 2.000 zahtjeva za prijem u crnogorsko državljanstvo.

U dokumentu se navodi da je do isteka programa podnijeto 1.113 zahtjeva. Do 1. septembra ove godine Ministarstvo unutrašnjih poslova donijelo je rješenja o prijemu u državljanstvo za 869 zahtjeva, dok je 239 zahtjeva odbijeno zbog negativnog mišljenja agenta za ocjenu međunarodne podobnosti ili neispunjavanja propisanih kriterijuma.

Još pet zahtjeva nalazi se u proceduri odlučivanja kod Ministarstva unutrašnjih poslova, nakon što je Agencija za investicije utvrdila da ispunjavaju propisane kriterijume.

Prema podacima Agencije, na ESCROW računima aplikanata za ulaganja u razvojne projekte u oblasti turizma 1. septembra nalazilo se još 1,835 mil EUR, odnosno sredstva koja su deponovali aplikanti čiji su zahtjevi u fazi razmatranja.

Za ulaganja u poljoprivredu i prerađivačku industriju investitorima je do sada uplaćeno 500.000 EUR, što predstavlja i cjelokupan iznos koji je bio deponovan na ESCROW računima za tu namjenu.

Za razvoj manje razvijenih jedinica lokalne samouprave, na račun Agencije za investicije tokom 2023. godine uplaćeno je 33,3 miliona eura. Od tog iznosa, 32,999 miliona eura preneseno je 13. januara 2023. godine na Centralni račun državnog trezora.

Nakon otvaranja namjenskog računa Ministarstva finansija, sredstva sa ESCROW računa aplikanata koja su bila namijenjena donacijama za razvoj manje razvijenih opština prenošena su na račun Agencije u više navrata.

Od juna 2024. do avgusta 2026. godine preneseno je još ukupno oko 20,6 miliona eura, po osnovu uplata za ukupno 216 aplikacija, uključujući i iznose umanjene za bankarske provizije.

Cjelokupna sredstva namijenjena donacijama za razvoj manje razvijenih jedinica lokalne samouprave prenijeta su na namjenski račun.

Programom je bilo predviđeno i izdvajanje sredstava za razvoj inovacione politike Crne Gore.

Prema evidenciji Agencije za investicije i izvještajima nezavisnog revizora, Fondu za inovacije Crne Gore do 1. septembra 2026. godine uplaćeno je 31,4 mil EUR, dok je na ESCROW računima aplikanata za ovu namjenu evidentirano još 400.000 eura.

Agencija navodi da nema zahtjeva koji su trenutno predmet kontrole prenosa sredstava od strane ovlašćenog posrednika, niti podnesenih zahtjeva za mišljenje revizora.

Finansijski podaci u informaciji generisani su putem softvera za vođenje programa, koji prati faze finansijskih transakcija, ali nema modul za finansijsko knjigovodstvo. Zbog toga, kako se navodi, između izvršenih uplata i njihovog prikaza u izvještajima može postojati određeno vremensko odstupanje, budući da se izvještaji nezavisnih revizora dostavljaju naknadno nakon prenosa sredstava na predviđene račune.