Radiće se novi PUP Žabljaka: Plan treba da usmjeri održivi razvoj opštine

Vlada Crne Gore donijela je Odluku o izradi Prostorno-urbanističkog plana Opštine Žabljak (PUP), dokumenta koji bi u narednom periodu trebalo da definiše pravce prostornog i urbanističkog razvoja cijele teritorije žabljačke opštine.

Odluka je donijeta na inicijativu Opštine Žabljak, koja je zatražila da Vlada Crne Gore preuzme donošenje ovog lokalnog planskog dokumenta. Nakon inicijative, Vlada i Opština Žabljak zaključile su Sporazum o donošenju Prostorno-urbanističkog plana Opštine Žabljak, nakon čega je pripremljen Predlog odluke o njegovoj izradi.

Zakonom o uređenju prostora propisano je da lokalna planska dokumenta donosi skupština jedinice lokalne samouprave. Ipak, članom 51 predviđeno je da, izuzetno, Vlada može donijeti lokalni planski dokument u određenim slučajevima, između ostalog kada se o tome sporazumije sa jedinicom lokalne samouprave. U tim slučajevima dokument se donosi po postupku propisanom za državne planske dokumente.

Finansiranje izrade PUP-a, u iznosu od 243.000 EUR, obezbijediće Opština Žabljak. Takva mogućnost predviđena je članom 56 Zakona o uređenju prostora, kojim je propisano da se sredstva za izradu planskog dokumenta obezbjeđuju iz državnog budžeta, budžeta jedinice lokalne samouprave i drugih izvora, u skladu sa zakonom.

PUP će se izrađivati za cjelokupnu teritoriju Opštine Žabljak, površine oko 445 kvadratnih kilometara, a rok za izradu svih faza plana predviđen je na 12 mjeseci.

Osnovni cilj je da se, nakon sveobuhvatne analize postojećeg stanja, problema i razvojnih potencijala, stvore planski preduslovi za održivi razvoj prirodnih i drugih resursa Žabljaka.

Plan bi trebalo da omogući razvoj konkurentne i prepoznatljive lokalne ekonomije, prije svega turizma, poljoprivrede, šumarstva, usluga i drugih kompatibilnih djelatnosti, ali i da doprinese revitalizaciji demografske strukture.

Posebna pažnja biće posvećena infrastrukturi, saobraćaju i komunalnoj opremljenosti, kontrolisanom turističkom razvoju, korišćenju zemljišta za stambenu i vikend izgradnju, društvenim servisima i urbanoj opremi, kao i planskom tretmanu neformalnih objekata.

Jedan od ključnih zadataka biće i uspostavljanje ravnoteže između razvojnih potreba i zaštite prirodnih resursa.

To je posebno značajno imajući u vidu da veliki dio teritorije Žabljaka pripada Nacionalnom parku Durmitor, dok je kanjon Tare pod međunarodnom zaštitom i upisan na UNESCO listu svjetske prirodne i kulturne baštine. Slivno područje Tare takođe ima status Svjetskog rezervata biosfere u okviru UNESCO programa "Čovjek i biosfera".

U planskom dokumentu kao značajni problemi prepoznati su skroman i opadajući demografski potencijal, nedovoljna razvijenost saobraćajne i druge infrastrukture, nelegalna izgradnja, neracionalno korišćenje poljoprivrednog zemljišta, nedovoljan privredni i društveni razvoj, kao i relativno nizak životni standard.

Posebno se ukazuje na potrebu primjene principa održivog i humanog urbanog razvoja, imajući u vidu da je prostor u prethodnom periodu, kako se navodi u planskim smjernicama, u značajnoj mjeri bio opterećen predimenzionisanim parametrima izgradnje i nekontrolisanim širenjem građevinskih područja.

PUP bi trebalo da doprinese jasnijem definisanju pravila gradnje, očuvanju urbanog i graditeljskog identiteta Žabljaka, unapređenju javnih prostora, komunalne opremljenosti i saobraćajne infrastrukture.

Jedan od zadataka plana biće i planski tretman neformalnih objekata, odnosno definisanje jasnih smjernica za proces njihove legalizacije.

Među opštim ciljevima prostornog razvoja navode se racionalno i održivo korišćenje prirodnih resursa, zaštita prirodnih vrijednosti Durmitora, unapređenje kvaliteta života, razvoj ruralnih područja, očuvanje kulturne baštine i biodiverziteta, kao i snažnije uključivanje Žabljaka u privredne, saobraćajne i društvene tokove Crne Gore.

Poseban cilj je razvoj Žabljaka kao jednog od dva najvažnija turistička centra sjevernog regiona, uz Kolašin, i njegovo snažnije uključivanje u turističku ponudu Crne Gore i Evrope.

Plan treba da obezbijedi i prostorne uslove za razvoj saobraćajne, vodoprivredne, energetske, komunalne i komunikacione infrastrukture, uz očuvanje prirodne i ekološke ravnoteže.

Predviđeno je i preispitivanje postojećih planskih rješenja, uključujući obuhvat generalnog urbanističkog rješenja i zone naselja, kako bi se dobila optimalnija distribucija urbanih funkcija i sadržaja.

Poseban planski tretman predviđen je za ruralna područja, kulturnu baštinu, poljoprivredno i šumsko zemljište, zaštićena područja i zone posebnih režima zaštite.

U procesu izrade PUP-a trebalo bi da bude uključeno što više zainteresovanih strana, kako bi se oko scenarija budućeg razvoja Žabljaka postigao širi konsenzus.

Cilj je da se razvojne potrebe opštine usklade sa zaštitom prirodnog i društvenog okruženja, odnosno da se omogući ekonomski prosperitet uz najmanji mogući negativni uticaj na prostor i životnu sredinu.

Plansko rješenje moraće da bude usklađeno sa Prostornim planom Crne Gore do 2040. godine, kao i relevantnim nacionalnim sektorskim strategijama i master planovima iz oblasti održivog razvoja, turizma, saobraćaja, energetike, upravljanja otpadom i drugih oblasti.

Izrada PUP-a Žabljaka predstavljaće osnov za buduću detaljniju plansku razradu prostora kroz planove detaljne regulacije i urbanističke projekte, ali i za definisanje politika, mjera i mehanizama za kontrolu korišćenja, uređenja i zaštite prostora.

Ukupan rok za izradu Prostorno-urbanističkog plana Opštine Žabljak, sa svim predviđenim fazama, iznosi 12 mjeseci.