Stanje mirnije kada su inspekcije prisutne - Više nadležnosti opštinama, sigurnije more

Inspektor sigurnosti plovidbe Lučke kapetanije Kotor Željko Lompar kaže da je stanje na moru mirnije kada su inspekcije prisutne, ali da broj prekršaja i dalje zabrinjava. Najveći problem predstavljaju komercijalni gliseri koji zbog turističke trke za vremenom svjesno prekoračuju dozvoljene brzine, iako su kazne višestruko povećane. Rješenje vidi u ograničavanju broja komercijalnih brzih plovila u Boki, ali i u vraćanju većih nadležnosti primorskim opštinama.

Iako su izmjenama Zakona o sigurnosti plovidbe značajno povećane kazne, broj prekršaja na moru ne opada. Naprotiv, prema riječima inspektora sigurnosti plovidbe Lučke kapetanije Kotor Željka Lompara, gotovo svaka kontrola potvrđuje isti obrazac.

- Nismo zadovoljni brojem učinjenih prekršaja jer taj broj nevjerovatno raste uprkos našoj kaznenoj politici koja je u novom Zakonu o sigurnosti plovidbe znatno pooštrena. Juče smo imali 38 inspekcija, a 37 plovila bilo je u prekršaju. To je ogroman procenat ljudi koji imaju osnov da budu prekršajno gonjeni - kaže Lompar.

Dodaje da je situacija na moru znatno mirnija kada su inspekcije prisutne. Lučka kapetanija Kotor u svakodnevnim ophodnjama ima veliku podršku Uprave pomorske sigurnosti i plovne jedine Granične policije.

- Obično smo sa četiri do šest plovila na moru, tako da svi znaju da će biti kontrolisani. Uprkos tome, i dalje čine prekršaje koji su iz pomorskog ugla vrlo nezgodni i vrlo skupi za njih - navodi.

Prema njegovim riječima, dominantni prekršioci su kompanije koje organizuju brzi prevoz turista do Plave špilje.

- Problem je vrijeme. Kada dođe kruzer, veliki broj turista želi da vidi Plavu špilju. Nastaje velika trka glisera koji žele da što više ljudi odvezu i vrate u što kraćem roku, jer se kruzeri kod nas zadržavaju mnogo kraće nego na drugim destinacijama. Upravo zbog toga voze velikim brzinama - priča.

Na pitanje da li su upravo komercijalni gliseri najzastupljeniji među prekršiocima, odgovara kratko:

"Da, to ste pogodili."

Kazne, međutim, nisu dovoljan odvraćajući faktor.

- Kompanije se kažnjavaju posebno kao pravna lica. Za prvi prekršaj kazna je 3.000 EUR za kompaniju i 500 EUR za skipera. Ne mogu reći da su to male kazne, ali njima se definitivno isplate. Računaju – ako sam juče bio kažnjen, neće me valjda danas. Gledaju ekonomsku računicu i mislim da je to jedini razlog zašto se krši zakon o brzinama - navodi

Podsjeća da zakon predviđa da je svaki naredni prekršaj petostruko skuplji, ali ni to, kako kaže, nije zaustavilo povratnike.

Najznačajnija novina u zakonu, ističe Lompar, jeste mogućnost da inspektori odmah isključe plovilo iz saobraćaja.

- Izmjene i dopune Zakona o sigurnosti plovidbe dale su specijalna ovlašćenja inspektorima da oduzimaju plovila na licu mjesta i oduzimaju sertifikate pomorcima. To je najrigoroznija mjera koja se mogla uvesti - objašnjava.

Do sada je, kaže, već oduzeto sedam plovila.

- Kada oduzmemo plovilo, predajemo ga sudiji za prekršaje. Dok sud ne donese odluku, plovilo ostaje van upotrebe. To zna da bude pola sezone, pa čak i cijela sezona. Marine su po zakonu dužne da prime oduzeta plovila i naplate ležarinu prekršiocima - kaže sagovornik.

Lompar otkriva i da Ministarstvo pomorstva radi na sistemskom rješenju koje bi moglo značajno promijeniti stanje u Boki.

- Upućen sam da je moje ministarstvo već pokrenulo razgovore da se broj glisera, odnosno plovila koja prevoze putnike u Boki Kotorskoj, limitira. Nešto slično kao kod taksi prevoza – imate određeni broj licenci i to je kraj. Znam da su razgovori sa opštinama odmakli i mislim da bi direktor Direktorata za sigurnost plovidbe bio bolji sagovornik za detalje, ali mogu prenijeti da se na tome radi - kaže Lompar.

Prema njegovim informacijama, broj komercijalnih brzih plovila već sada je veoma veliki.

- Po mojim posljednjim podacima radi se o oko 296 plovila registrovanih za privrednu djelatnost u opštini Kotor, oko četrdesetak sa oznakom Tivta i dvadesetak sa oznakom Herceg Novog. Govorim samo o plovilima koja imaju dozvolu za prevoz putnika. Ako tome dodate privatne glisere, njihov broj je preveliki i prevazilazi nosivost destinacije - ističe.

Ističe da među prevoznicima postoji veliki broj odgovornih skipera i kompanija koje poštuju propise, ali da problem stvaraju oni koji su u posao ušli bez dovoljno odgovornosti.

- Izdvojio se veliki broj skipera i vlasnika koji su potpuno regularni i sa kojima imamo odličnu saradnju. Međutim, imate dosta ljudi koji su, da tako kažem, pali s neba i opasni su na moru. Njih lociramo i kažnjavamo. Mislim da bi ograničavanje broja komercijalnih plovila na oko stotinu zadovoljilo sve uslove koje sigurnost plovidbe traži - nastavlja Lompar.

Govoreći o upravljanju akvatorijumom, Lompar posebno izdvaja pitanje sidrišta u Tivtu. Podsjeća da su sidrišta godinama bila bez jasnog upravljanja.

- Ispred Tivta bila je situacija da su sidrišta bila ničija. Plovila bi dolazila i boravila mjesecima, a da nikome ništa ne plaćaju. Ministarstvo pomorstva bilo je prinuđeno da preuzme nadležnosti nad sidrištima, tako da njima sada, umjesto Javnog preduzeća za upravljanje morskim dobrom, upravlja Lučka uprava - kaže on.

Prema njegovom mišljenju, to bi trebalo da omogući efikasnije uspostavljanje zvaničnih sidrišta i da prihod od njih ostane lokalnim zajednicama.

Na pitanje šta bi bila jedna ključna promjena koja bi unaprijedila bezbjednost plovidbe u Boki, Lompar odgovara bez dileme.

- Prvo i najvažnije- svim opštinama u Boki vratio bih ingerencije nad njihovom teritorijom. I na kompnu i na moru. Opštine imaju svoje inspekcijske organe, za razliku od Morskog dobra. Ti organi bi sarađivali sa nama u interesu svih. To je prvo i najosnovnije – vratiti opštinama ono što je njihovo. Opštini Tivat, Kotor i Herceg Novi. Nartavno, i svim ostalim primorskim opštinama, ali govorim o reonu koji je pod ingerencijom Lučke kapetanije Kotor. To bi svima nama na moru značajno olakšalo posao - pojašnjava.

Na kraju razgovora podsjeća da represija nije cilj rada inspekcije.

- Već devetu godinu nemamo nijednu žrtvu na moru u zoni Lučke kapetanije Kotor i srećni smo što činimo sve što je u našoj moći da tako i ostane - zaključuje Lompar.