Velike promjene u PDV sistemu: Nova pravila za izdavanje apartmana, online trgovinu i IT sektor

Crna Gora priprema potpuno novi Zakon o PDV-u kojim prvi put uvodi evropska pravila za digitalnu ekonomiju, online platforme i internet trgovinu, a promjene bi mogle značajno uticati na tržište kratkoročnog izdavanja smještaja, online prodaje i digitalnih usluga. To se, između ostalog, navodi u nacrtu novog Zakona o porezu na dodatu vrijednost koji je pripremilo Ministarstvo finansija, a kojim država u velikoj mjeri usklađuje domaći poreski sistem sa evropskim PDV pravilima i uvodi niz instituta koji do sada nijesu postojali u crnogorskom zakonodavstvu.

Nacrt pokazuje da država ubrzano prilagođava poreski okvir pravilima Evropske unije, posebno u oblastima digitalne ekonomije, elektronskih usluga, online trgovine i prekograničnog poslovanja. Prema predloženim pravilima, uvode se potpuno novi PDV režimi za platforme poput Airbnb-a, Booking-a i online marketplaceova, koje će u određenim slučajevima imati obaveze obračuna i naplate PDV-a kao da same pružaju uslugu. Time Crna Gora prvi put detaljno reguliše dio digitalne ekonomije koji je posljednjih godina snažno rastao, posebno kroz kratkoročno izdavanje smještaja, online prodaju i elektronske servise.

Veliki dio nacrta zakona odnosi se upravo na digitalne usluge, cloud servise, elektronske platforme, AI servise i prekograničnu internet trgovinu. Ministarstvo finansija u nacrtu uvodi posebne PDV režime za platforme koje posreduju u kratkoročnom izdavanju smještaja i prevozu putnika, po uzoru na evropski VAT sistem.T o praktično znači da će država imati mnogo veću kontrolu nad dijelom digitalne ekonomije koji je do sada bio slabije regulisan. Posebno se regulišu online prodaja robe, prodaja na daljinu unutar EU, elektronske usluge, digitalne platforme, cloud i IT servisi, kao i prekogranična e-trgovina. Nacrt zakona uvodi i prag od 10 hiljada eura za dio prekogranične e-trgovine i digitalnih usluga, što je model koji već postoji u Evropskoj uniji. To pokazuje da se Crna Gora praktično priprema za funkcionisanje unutar evropskog PDV sistema i prije formalnog ulaska u Evropsku uniju.

Jedna od najvažnijih promjena iz nacrta zakona odnosi se na platforme koje posreduju između korisnika i pružalaca usluga. Prema predloženim pravilima, u određenim slučajevima digitalne platforme tretiraće se kao da same pružaju uslugu, što znači da će imati obavezu obračuna PDV-a. To bi moglo značajno promijeniti način poslovanja dijela tržišta kratkoročnog izdavanja smještaja, ali i online trgovine. Pravila se posebno odnose na Airbnb, Booking, online marketplace platforme, digitalne posrednike i dio aplikacija za prevoz i usluge.

Nacrt zakona detaljno reguliše i promet nekretnina, građevinskog zemljišta i novoizgrađenih stanova. Posebno se preciziraju pravila za promet građevinskog zemljišta, prodaju novoizgrađenih objekata, PDV tretman stanova, odbitak PDV-a kod određenih nekretninskih transakcija i promet udjela povezanih sa nekretninama. To bi moglo imati značajan uticaj na građevinski i nekretninski sektor, koji je posljednjih godina jedan od ključnih pokretača crnogorske ekonomije.

Novi nacrt zakona pokazuje da država ubrzano prenosi evropska poreska pravila u domaći sistem, posebno u oblastima koje se odnose na digitalnu ekonomiju i prekogranično poslovanje. U dokumentu koji je pripremilo Ministarstvo finansija koriste se instituti i terminologija karakteristični za evropski VAT sistem, uključujući posebne režime za elektronske servise i online trgovinu. To znači da novi zakon neće predstavljati samo tehničke izmjene PDV pravila, već i značajnu transformaciju načina oporezivanja dijela moderne ekonomije u Crnoj Gori. Za kompanije koje posluju digitalno, online platforme, IT sektor, građevinske firme i dio turističke privrede, novi zakon mogao bi donijeti potpuno nova pravila poslovanja i dodatne poreske obaveze.