Delegacija EU: Buduće investicije u crnogorske aerodrome treba da budu fokusirane na održivost i unapređenje postojećih kapaciteta

Proces dodjele koncesije za Aerodrome Crne Gore jedna je od najduže otvorenih i infrastrukturnih tema u zemlji. Postupak je pokrenut prije više od sedam godina, ali je nekoliko puta usporavan političkim promjenama zemlji, administrativnim zastojima i pravnim sporovima koje je inicirao jedan od ponuđača, luksemburško-američka kompanija Corporacion America Airports (CAAP).

Iz Delegacije Evropske unije u Podgorici za Portal Analitika su kazali da su upoznati sa tekućim tenderskim postupkom za dodjelu koncesije za crnogorske aerodrome, ali i naglasili da je organizacija i sprovođenje tog procesa - u potpunosti u nadležnosti crnogorskih vlasti.

Podsjetimo, kompanija CAAP koja je učestvovala u postupku za dodjelu koncesije više puta je osporavala odluke Tenderske komisije, ukazujući da je proces bio netransparentan i da su određene odluke donijete mimo propisanih procedura.

Naime, ponuda južnokorejskog operatera Incheon International Airport Corporation (IIAC) rangirana je, nakon spornog ponovljenog glasanja, kao najbolje ocijenjeni ponuđač, ali dio stručne javnosti osporava tu ponudu, dovodeći u pitanje i ekonomske projekcije i određene metodološke pretpostavke na kojima je zasnovana.

I dok traju pravne bitke i zakulisne radnje, aerodromi u Podgorici i Tivtu nastavljaju da bilježe rast saobraćaja. Prošle godine Aerodromi Crne Gore ostvarili su prihode u ravni od 49 mil EUR, dok je dobit iznosila oko 17 mil EUR. Ove godine planirano je da ta kompanija uloži više od 21 mil EUR i to iz sopstvenih sredstava. Zato i pitanje njihovog budućeg modela upravljanja, bilo kroz koncesiju ili kroz državno upravljanje uz investicije, ostaje jedno od ključnih za razvoj crnogorske saobraćajne infrastrukture.

Iz Delegacije EU ukazuju da Evropska unija ostaje snažan partner Crnoj Gori u sektoru saobraćaja, prije svega kroz Investicioni okvir za Zapadni Balkan, u okviru kojeg EU sarađuje sa međunarodnim finansijskim institucijama kao što su Evropska investiciona banka i Evropska banka za obnovu i razvoj.

Kako podsjećaju, od 2012. godine Crna Gora je kroz ovaj okvir dobila ukupno 214 mil EUR bespovratnih sredstava za projekte u oblasti saobraćaja.

Najznačajniji dio te podrške, kako ističu, usmjeren je na modernizaciju željezničkog koridora između Bara i granice sa Srbijom, koji predstavlja ključnu saobraćajnu trasu u željezničkoj mreži države.

U odgovoru za Analitiku iz Delegacije EU naglašavaju da Evropska komisija i nacionalne vlasti procjenjuju prihvatljivost svake investicije kroz niz kriterijuma. Među njima su, kažu, strateško uklapanje projekta, analiza troškova i koristi, procjena uticaja na životnu sredinu i društvo, kao i usklađenost sa pravilima EU o prihvatljivosti.

Kako objašnjavaju, projekti velikog proširenja aerodromskih kapaciteta prolaze kroz posebno stroge provjere zbog visokih troškova i zabrinutosti za životnu sredinu, te stoga nijesu bila prioritet za podršku kroz IPA fondove.

Zbog toga, kako dodaju, buduće investicije u aerodrome trebalo bi prije svega da budu usmjerene na unapređenje postojećih kapaciteta.

- I to kroz poboljšanja bezbjednosti i sigurnosti, racionalizaciju i jasne mjere dekarbonizacije, poput ozelenjavanja flota za zemaljske usluge, kako bi se podržala održivija povezanost sa drugim vidovima saobraćaja - navode iz Delegacije EU.

Poručuju i da u ovoj fazi ne postoje planovi za investicije Evropske unije u aerodrome u Crnoj Gori.