Ustavni sud vratio predmet Irene Radović za mobing na ponovno odlučivanje

Ustavni sud ukinuo je presudu Vrhovnog suda iz februara 2023. godine u predmetu bivše viceguvernerke Irene Radović, utvrdivši da joj u postupcima pred redovnim sudovima za mobing nije pružena djelotvorna sudska zaštita, u skladu sa standardima Evropskog suda za ljudska prava. Predmet je vraćen Vrhovnom sudu na ponovno odlučivanje.

Osnovni i Viši sud u Podgorici, a potom i Vrhovni sud, presudili su da Irena Radović nije učinila vjerovatnim da je od oktobra 2017. do jula 2018. godine bila zlostavljana na radu, odnosno da je prema njoj diskriminatorski postupano jer je žena.

Irena Radović je aktuelna guvernerka Centralne banke.

Ustavni sud je, kako su saopštili, ocijenio da sudovi, prilikom utvrđenja postojanja mobinga i diskriminacije nijesu na adekvatan način cijenili nalaz i mišljenje neuropsihijatra, koji je utvrdio da je Irena Radović usljed konfliktnih odnosa na radnom mjestu, bila liječena i ispoljavala simptome posttraumatskog stresnog poremećaja.

- Takav nalaz je obavezivao sudove da ispitaju da li su konkretne radnje posmatrane pojedinačno i u zbiru mogle predstavljati zadiranje u psihički integritet R. bez obzira na to da li bi svaka od tih radnji, sagledana izolovano, formalno bila dopuštena - piše u odluci Ustavnog suda.

U odluci tog suda se dalje navodi da je izostala suštinska analiza činjenica da su diskreciona ovlašćenja tadašnjeg guvernera primjenjivana selektivno, jer su nadležnosti kontinuirano smanjivane samo Ireni Radović dok prema drugoj dvojici viceguvernera takve mjere nijesu preduzimane.

Za Ustavni sud je sporno i to što redovni sudovi "nijesu adekvatno cijenili činjenicu" da je Centralna banka protiv Irene Radović podnijela krivičnu prijavu nakon što se ona žalila na mobing.

- Iako je prijava kasnije odbačena, sudovi nijesu razmotrili da li je takvo postupanje poslodavca moglo imati negativan efekat na njen profesionalni ugled.

Takođe, ističe Ustavni sud, u postupku utvrđenja mobinga sudovi nisu cijenili ni činjenicu da je Irena Radović smijenjena prije isteka mandata i u toku sudskog postupka za zaštitu od mobinga.

Vijeće Ustavnog suda je ukazalo da je suprotno praksi Evropskog suda i to što sudovi nisu adekvatno cijenili dokument kojim je Irena Radović optužena za nemoralno ponašanje, odnosno sveli su ovo na pitanje da li je formalno distribuiran među zaposlenima, bez razmatranja sadržine informacije kojom se zadire u privatni život.

- Sudovi su bili dužni da razmotre cjelokupni činjenični i pravni kontekst predmeta i da sagledaju kumulativni efekat svih prethodno navedenih okolnosti, uključujući i pokretanje krivičnog postupka, koje su u konkretnom slučaju rezultirale razrješenjem podnositeljke sa javne funkcije. Propuštanjem takve sveobuhvatne analize, sudovi nijesu ocijenili posljedice koje su navedene okolnosti imale na profesionalni ugled, lično dostojanstvo i psihički integritet podnositeljke.

Ustavni sud je naglasio da ovom odlukom ne prejudicira ishod ponovnog postupka o tome da li su događaji na radnom mjestu zaista predstavljali mobing, ali da način na koji su sudovi sagledali te događaje ne ispunjava standarde djelotvorne zaštita u smislu prakse i standarda Evropskog suda za ljudska prava, zbog čega je bilo nužno ukinuti osporenu presudu i predmet vratiti na ponovno odlučivanje Vrhovnom sudu.