Izgubljeni sporovi u prvoj polovini godine državu koštali gotovo 10 mil EUR

Izgubljeni sporovi u prvoj polovini godine državu su koštali gotovo 10 mil EUR, pokazuju izvještaji Zaštitnika imovinsko-pravnih interesa Crne Gore (ZIPI).

U izvještaju za drug kvartal se navodi da je iz državnog trezora od 1. aprila do 30. juna isplaćeno 4,7 mil EUR po osnovu izvršnih presuda i prinudne naplate zbog nepostupanja državnih organa po rješenjima izvršitelja za neizvršena rješenja i neplaćene fakture, prenosi Pobjeda.

Time je, zajedno sa prvim kvartalom, u prvih šest mjeseci ovaj iznos dostigao gotovo 10 mil EUR, imajući u vidu da je do kraja marta po istom osnovu iz budžeta isplaćeno 5,2 miliona. Tokom prošle godine iz državne kase se po tim osnovima odlilo 18,8 mil EUR.

U izvještaju zaštitnice Bojane Ćirović navodi se i da je tokom drugog kvartala postignut uspjeh u sporovima ukupne vrijednosti 2,24 mil EUR, dok je u prvom kvartalu ta vrijednost iznosila 164,3 mil EUR, od čega se najveći dio odnosi na izgubljen spor Montenegro Airlinesa čija je stečajna uprava tražila da im se isplati 100 mil EUR po osnovu ranijeg Zakona o konsolidaciji.

Od aprila do kraja juna pristiglo je ukupno 4,25 hiljada raznih predmeta, među kojima 540 tužbi i 2,55 hiljada izvršenja.

Ćirović je i u tom izvještaju ukazala da državni organi neizvršavanjem pravosnažnih rješenja o nagradama advokatima, vještacima i tumačima prave značajnu štetu po budžet imajući u vidu da se ta sredstva prinudno naplaćuju. Osim toga, organi i dalje ne izmiruju uredno obaveze na osnovu faktura, kojima i ne prigovaraju, već dopuštaju da se i one prinudno naplaćuju i time stvaraju dodatni trošak.

Tužbe zaposlenih u javnoj upravi i dalje redovno pristižu, a i u drugom kvartalu u tome prednjače pripadnici vojske i policije.

Ona je navela i da se u postupcima koji se vode pred Upravnim sudom, a u kojima organe zastupaju njihovu službenici, ne izmiruju dosuđeni troškovi, te da ZIPI o tome ima tek informaciju kada se pokrene prinudna naplata.

U izvještaju se navodi i da je Vrhovni sud potvrdio nižestepene presude kojima je odbijeno preko 100 tužbi koje su protiv države pokrenute od 2012. do 2018. godine za naknadu štete zbog plavljenja rijeke Zete.

Upućena je i kritika na račun stava Vijeća Vrhovnog suda kojim se javnopravnim organima daje mogućnost da zaključuju ugovore sa advokatskim kancelarijama da ih zastupaju pred Upravnom sudom.

- Ovakvim postupanjem Vrhovni sud je obesmislio odredbe Zakona o upravnom sporu i uputio državne organe na nezakonito postupanje. Intencija zakonodavca nije bila da olakša posao Zaštitniku, a da državni organi angažuju advokate, već je tim državnim organima sa namjerom neposrednog učešća kao donosioca odluke dato svojstvo stranke, ali ne i svojstvo pravnog lica, što je Vrhovni sud previdio - navodi se u izvještaju uz napomenu da će se protiv takvih odluka žaliti Ustavnom sudu.

ZIPI je u drugom kvartalu naplatio po osnovu troškova dobijenih sporova 55,5 hiljada EUR, dok je u prvom kvartalu taj iznos bio 116,3 hiljade EUR.

Među dobijenim sporovima se u izvještaju ukazuje na tužbu protiv Crnogorske plovidbe kojom je potvrđen tužbeni zahtjev države da se održi na snazi platni nalog na osnovu kojeg je ova kompanija dužna da državi isplati 2,23 mil EUR. Tokom drugog kvartala država je izgubila tri spora po osnovu faktičke eksproprijacije čija ukupna vrijednost premašuje milion EUR. Zajedno sa Opštinom Ulcinj je obavezana da u dva predmeta isplati preko 735 hiljada, odnosno preko 290 hiljada EUR, dok sa Opštinom Kotor solidardno treba da isplati 76,1 hiljadu za eksproprijaciju.

Troškovi telefoniranja tokom 2023. godine državu su koštali 422,8 hiljada, što je Crnogorski Telekom izdejstvovao kroz postupak izvršenja, imajući u vidu da je Privredni sud odbio prigovor države kao neosnovan.

Ćirović je u ranijim izvještajima iskazivala sumnju da se iza tolikih troškova sporova potencijalno krije i nesavjesan rad, ukazujući da bi državni organi trebalo što prije da utvrde uzroke i sprovedu mjere za suzbijanje takvog ponašanja.