Zakon o strancima treba unaprijediti kroz razvojno i tržišno prilagođena rješenja

U cilju stvaranja uravnoteženog, predvidivog i razvojno orijentisanog pravnog okvira, postoji prostor za unapređenje pojedinih amandmana na Zakon o strancima, sa fokusom na ravnomjeran regionalni razvoj, očuvanje investicione atraktivnosti Crne Gore i jačanje pravne sigurnosti.

To je saopštio predsjednik Fondacije Budućnost crnogorskog turizma i Odbora za turizam njemačko-crnogorskog poslovnog kluba, Mihael Bader.

Kada je riječ o regulisanju privremenog boravka po osnovu vlasništva nad nepokretnošću, Bader smatra da treba napustiti jedinstveni vrijednosni prag i uvesti regionalno diferencirane kriterijume, u skladu sa realnim tržišnim razlikama između sjevernog, centralnog i južnog regiona, uz mogućnost izuzetaka za manje razvijene opštine.

- Kao alternativno i dugoročno stabilnije rješenje, mogu se uvesti kriterijumi minimalne površine stambenog prostora (20 m² za nosioca prava, uz dodatnih 10 m² za svakog narednog člana porodice), kao objektivnijeg i predvidivijeg osnova za ostvarivanje prava na boravak, nezavisnog od tržišnih oscilacija i regionalnih cjenovnih disproporcija - navodi on.

U dijelu koji se odnosi na produženje dozvole za boravak i rad po osnovu uplate poreza i doprinosa, predlaže uvođenje faznog modela fiskalnih obaveza, umjesto trenutne obaveze minimalne godišnje uplate od 5.000 eura.

- Postepeno povećanje obaveza omogućilo bi održiv rast malih i srednjih preduzeća, spriječilo zatvaranje firmi u ranoj fazi poslovanja i obezbijedilo dugoročno stabilnije budžetske prihode. Posebno se ukazuje na potrebu uvođenja fleksibilnijih rješenja za preduzetnike - zanatlije, imajući u vidu sezonski i povremeni karakter njihovog poslovanja, kao i regionalne razlike u ekonomskoj snazi - kazao je Bader u saopštenju.

U oblasti zapošljavanja stranaca u IT sektoru, vjerujemo da se postojeće rješenje treba proširiti kroz fleksibilnije oblike angažmana, koji bi obuhvatili projektni rad, freelance modele, konsultantske ugovore i status digitalnih nomada. Time bi se, navodi, zakon uskladio sa savremenim trendovima rada u IT industriji i dodatno ojačala konkurentnost Crne Gore u privlačenju visoko kvalifikovanih kadrova.

- Slično tome, u zdravstvenom sektoru smatramo da treba ublažiti rigidne uslove minimalnog trajanja ugovora o radu, uz istovremeno uspostavljanje jasnih i transparentnih procedura za priznavanje inostranih kvalifikacija i licenci. Fleksibilniji režim omogućio bi zdravstvenim ustanovama da brže odgovore na potrebe sistema, uz očuvanje visokih standarda kvaliteta i bezbjednosti pacijenata - kazao je Bader.

Dodaje i da bi, u pogledu prelaznih i završnih odredbi, bilo potrebno dodatno normativno precizirati primjenu novih fiskalnih obaveza, kako bi se obezbijedila zaštita stečenih prava i legitimnih očekivanja postojećih preduzetnika.

- U tom smislu, smatramo opravdanim razmatranje uvođenja proporcionalnog obračuna obaveza ili privremenih pragova tokom prve godine primjene zakona - poručuje Bader.

Na taj način bi se, pojašnjava, izbjegli eventualni retroaktivni efekti i smanjio rizik od pravne nesigurnosti i potencijalnih sporova.

- Predložene korekcije imaju za cilj da unaprijede kvalitet zakonskih rješenja, obezbijede ravnotežu između fiskalnih interesa države i razvoja privrede, te dodatno osnaže Crnu Goru kao pravno sigurnu i konkurentnu destinaciju za život, rad i investiranje - zaključuje Bader u saopštenju.