Bader: Da li Crna Gora ima dovoljno kvalifikovane radne snage koju bi zaposlile firme u stranom vlasništvu

Predložene izmjene Zakona o strancima, koje se odnose na uslove za produženje boravka osnivača firmi u stranom vlasništvu, ne samo da odstupaju od evropskih standarda, već zanemaruju i realno stanje na tržištu rada u Crnoj Gori, smatra Mihael Bader, predsjednik fondacije "Budućnost crnogorskog turizma" i predsjednik odbora za turizam Njemačko-crnogorskog poslovnog kluba.

Kako je naveo u saopštenju, uvođenje obaveze da svaka firma stranog vlasnika mora zaposliti najmanje dva crnogorska državljanina pokreće ključno pitanje: da li u Crnoj Gori uopšte ima dovoljno radne snage, posebno kvalifikovane, da bi se ovakav uslov ispunio?

- Crnogorska privreda godinama se suočava sa ozbiljnim deficitom radnika u gotovo svim sektorima. Nedostatak kvalifikovanog kadra pogađa i domaće i strane poslodavce, pa je opravdano pitati ko će popuniti ta radna mjesta, naročito kada je riječ o specijalizovanim poslovima koje otvaraju strane firme - IT, konsalting, arhitektura, usluge na daljinu, finansijske tehnologije i drugi sektori znanja - naveo je Bader.

Kako kaže, uvođenjem rigidne norme o zapošljavanju dva crnogorska državljanina po firmi, država rizikuje da stvori pritisak ne samo na strane investitore, već i na domaće privrednike koji se već bore sa nedostatkom radnika.

- Ovo pitanje je posebno važno imajući u vidu da u Crnoj Gori, prema dostupnim podacima, oko 100.000 stranaca ima legalan boravak, a desetine hiljada firmi u stranom vlasništvu trenutno doprinose crnogorskoj ekonomiji kroz investicije, zapošljavanje i poreze. Riječ je, dakle, o značajnom segmentu ekonomskog sistema, a ne marginalnoj pojavi - kaže Bader.

Slobodan protok ljudi i usluga predstavlja jedan od ključnih stubova Evropske unije. Limitiranje boravka osnivača firmi i uvođenje obaveznih kvota zaposlenih ne prate praksu većine evropskih zemalja, gdje se kriterijumi zasnivaju na stvarnom ekonomskom doprinosu biznisa - prihodima, investicijama, plaćenim porezima - a ne strogo na formalnom broju zaposlenih.

(Mihael Bader)- Za države koje teže članstvu, predvidivost i stabilnost propisa su osnov privlačnog poslovnog ambijenta. Svaka promjena koja se donosi bez široke analize i konsultacija, kao što je slučaj sa najavljenim amandmanima, stvara utisak nesigurnosti i šalje negativnu poruku investitorima - poručuje.

Strani rezidenti i firme u stranom vlasništvu stvaraju oko 15% ukupne dodate vrijednosti u Crnoj Gori i unose oko milijardu eura godišnje kroz investicije i potrošnju, dodaje Bader.

- Neprilagođena i restriktivna rješenja mogla bi dovesti do povlačenja dijela tih ljudi i kapitala iz zemlje, što bi uticalo na pad potrošnje i investicija, odlazak firmi koje već zapošljavaju crnogorske državljane, smanjenje depozita u bankama, dodatno povećanje pritiska na tržište nekretnina i turizam, usporavanje rasta sektora koji su se razvili zahvaljujući doseljavanju visokoobrazovanih profesionalaca.

Navodi da umjesto rigidnih mjera, Crna Gora treba savremen, evropski usklađen model migracione i ekonomske politike.

- Koji valorizuje stvarni ekonomski doprinos kompanija, uzima u obzir realne kapacitete tržišta rada, osigurava pravnu stabilnost investitorima, podržava mobilnost stručnjaka i preduzetnika, doprinosi dugoročnom razvoju države.

Balans između državnih interesa i doprinosa stranih investitora nije političko pitanje, to je ekonomska nužnost. Održavanje kredibilnosti, otvorenosti i konkurentnosti Crne Gore u evropskom prostoru zahtijeva mjere zasnovane na analizi, dijalogu i evropskim praksama, a ne nagle i restriktivne poteze koji mogu imati trajne posljedice - zaključuje Mihael Bader u saopštenju.