Detaljan pregled trase pruge od Paraćina do Trupala - Na 58 km gradiće se tunel Đunis, 18 podvožnjaka, 12 nadvožnjaka i jedan novi most

Na javnom uvidu nalazi se Procjena uticaja na životnu sredinu i društvo za modernizaciju željezničke pruge Beograd-Niš, na dionici tri, od Paraćina do Trupala. Projekat realizuje kompanija SUEZ Consulting (SAFEGE) u konzorcijumu sa EGIS, EPEM i KPMG.

Dionica tri planirane pruge u najvećem dijelu prati postojeći željeznički koridor i prolazi kroz Paraćin, Ćićevac, Aleksinac i Niš, ukupne dužine oko 58 kilometara. Modernizacija obuhvata rekonstrukciju pruge, izgradnju zaštitnih ograda, unapređenje elektroenergetskih, signalnih i telekomunikacionih sistema, kao i adaptaciju postojećih i izgradnju novih stanica.

Planom je predviđeno ukidanje 48 pružnih prelaza i izgradnja 18 podvožnjaka i 12 nadvožnjaka, uključujući tri podvožnjaka namjenjena isključivo pješacima i biciklistima.

Takođe, biće izgrađeno 12 zamjenskih mostova i jedan novi most, dva vijadukta i jedan tunel, kao i servisni putevi, drenažni sistemi i propusti za vodotokove. Najduži mostovi na dionici biće preko Jovanovačke reke (162 m) i Južne Morave (113 m), dok će vijadukti imati dužine od 143 i 329 metara.

Dionica je razdjeljena u dvije poddionice:

Na dionici će biti pet stanica za putnički i teretni saobraćaj, tri stanice isključivo za putnike i jedna stanica za teret, uz niz stajališta za lokalni saobraćaj.

Poddionica Paraćin–Stalać, dužine 20,4 kilometra, može se posmatrati kroz tri karakteristična segmenta koji odražavaju prostorne i društveno-ekonomske osobenosti trase.

Prvi segment, od stanice Paraćin do naselja Striža, počinje u urbanoj zoni sa gustim naseljenjem i velikom industrijskom zonom, gdje se brojni poslovni i proizvodni objekti nalaze na manje od 50 metara od postojeće pruge. Nova trasa uglavnom prati postojeću liniju, a kako se udaljava od urbanog jezgra, naselja postaju rjeđa i preovladavaju poljoprivredne površine. U Striži će, zbog izgradnje podvožnjaka biti uklonjene neke kuće.

Drugi segment, od Striže do Sikirice, vodi kroz ravničarski predio pretežno poljoprivrednog karaktera. Trasa prolazi kroz naselja Ratare, Gornje Vidovo i Sikiricu, prateći postojeću prugu između naselja i naselja Krezbinac koje se nalazi oko jednog kilometra zapadno od trase.

Treći segment, od Sikirice do Lučine, obuhvata manja sela sa mješovitom namjenom zemljišta. Trasa se rekonstruiše unutar postojećeg željezničkog koridora. U blizini se nalazi Pojate, udaljeno oko 600 metara od trase, gdje se pruga ukršta sa regionalnim putem E761 koji povezuje Pojate i Ćićevac. Na periferiji Ćićevca trasa prolazi kroz stambene zone i poljoprivredna zemljišta, uz planirana dva izmiještanja: jedno na ulazu u stanicu radi ispravljanja krivine i pomjeranja za 40 metara prema zapadu, i drugo dalje duž trase sa pomjeranjem od 50 metara u istom pravcu.

Poddionica se završava u Lučini, malom, ali aktivnom ruralnom području sa izraženom poljoprivrednom proizvodnjom. Nova trasa kroz Lučinu uglavnom prati postojeću prugu, čime se obezbjeđuje kontinuitet i funkcionalnost željezničkog koridora, a istovremeno se unaprjeđuje bezbjednost i kapacitet saobraćaja.

Poddionica Đunis–Trupale duga je oko 37,7 kilometara i prati tok rijeke Južne Morave, prolazeći kroz kombinaciju poljoprivrednih površina, linearnih ruralnih naselja i gusto naseljenih zona. Najzastupljenija privredna djelatnost u ovom djelu je mala poljoprivreda, dok trasa pruge ostaje usklađena sa postojećim željezničkim koridorom uz brojne korekcije.

Dionica počinje na postojećoj trasi, dva kilometra istočno od naselja Praskovče, gde je planirana izgradnja tunela Đunis dužine 580 metara. Trasa je u ovom delu pomerena kroz šumovita i nenaseljena područja kako bi se poboljšala geometrija krivine i omogućilo održavanje projektovane brzine.

Nakon tunela, trasa ulazi u Vitkovac, gde je predviđeno izmještanje od 950 metara radi korekcije krivine i pomjeranja trase za 40 metara ka severoistoku u odnosu na postojeću prugu. U Donjem Ljubešu planira se korekcija krivine sa pomjeranjima od 70 metara, dok trasa dalje prati postojeće kolosjeke prema Srezovcu, gdje su predviđene dvije korekcije krivina.

Gornji Ljubeš je podeljen postojećom željezničkom prugom, koju nova trasa nastavlja da prati, dok se kroz Korman naselje proteže duž postojećeg koridora. U Trnjanu su planirana dva izmještanja, jedno sa pomjeranjem 60 metara sjeveroistočno, a drugo kroz postojeću stanicu, kako bi se minimizovalo rušenje objekata i očuvala funkcionalna povezanost sa stanicama Korman i Donji Adrovac.

Trasa nastavlja kroz Donji Adrovac, gdje su stambene zone sa jedne strane pruge, i kroz Prćilovicu, koja se prostire sjeverno od pruge, prolazeći kroz centar naselja u okviru postojećeg koridora.

Dalje trasa prolazi kroz Moravac, Nozrinu, Lužane i Tešicu, gdje će nova pruga uglavnom slijediti postojeću, uz blage korekcije krivina i pomjeranja do 20 metara, a lokalni putevi koji povezuju stambene zone biće presječeni novom željezničkom trasom. Naselja Tešica i Bankovac funkcionalno su povezana, pa nova trasa dijagonalno prelazi lokalni put između kuća.

U završnom dijelu, trasa prolazi kroz Grejač, Veliki Drenovac, Supovac, Mezgraju i Vrtište, sa korekcijama krivina i pomjeranjem do 600 metara u odnosu na postojeću prugu, kako bi se povećala bezbjednost i održao kontinuitet naselja. Posljednje naselje na ovoj dionici je Trupale, gdje pruga uglavnom prati postojeću liniju, a stambene zone ostaju prostorno objedinjene sa trase.

Projekat procjenjuje da će ukupno oko 370 hektara zemljišta biti pogođeno radovima na dionici Paraćin–Trupale.

Najveći dio, gotovo 50% ukupno pogođene površine, nalazi se na teritoriji opštine Aleksinac, dok je preostali dio gotovo ravnomjerno raspoređen između opština Paraćin i Ćićevac, dok Niš čini nešto manji dio zahvaćenog zemljišta. Konkretno, procjena po opštinama izgleda ovako: Paraćin - 75 ha, Ćićevac - 70 ha, Aleksinac -175 ha, Niš - 50 ha.

Inače, projekat rehabilitacije željezničkog koridora Beograd-Niš obuhvata modernizaciju približno 230 kilometara postojeće pruge između Beograd Centra (Resnik) i Niša, sa ciljem omogućavanja brzina vozova do 200 km/h i značajnog unaprjeđenja putničkog i teretnog saobraćaja.

Cjelokupnim projektom upravlja Infrastruktura železnice Srbije, uz tehničku podršku Delegacije Evropske unije.

Projekat je u fazi razmatranja za finansiranje od strane Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) i Evropske investicione banke (EIB), a sve aktivnosti moraju biti usklađene sa standardima zaštite životne sredine i društva koje propisuju međunarodne finansijske institucije, uz poštovanje nacionalnog zakonodavstva, navodi se u dokumentu.