Usvojen Zakon o željeznici - Upravu će zamijeniti Agencija za željeznice

Vlada Crne Gore je na poslednjoj sjednici utvrdila Predlog Zakona o željeznici, kojim se stvaraju uslovi za ispunjenje dva od četiri završna mjerila za zatvaranje pregovaračkog poglavlja 14 – otvaranje tržišta i uspostavljanje nezavisnog regulatornog tijela i nacionalnog tijela za bezbjednost u željezničkom saobraćaju.

Jedna od najznačajnijih novina predviđenih Zakonom jeste formiranje Agencije za željeznice, koja će preuzeti nadležnosti sadašnje Uprave za željeznice.

- Ovo rješenje je zasnovano na potrebi da se regulator željezničkog tržišta organizuje kao nezavisno tijelo, u skladu sa evropskim propisima, posebno članom 55 Recast direktive 2012/34/EU, koji zahtijeva funkcionalnu i pravnu nezavisnost nacionalnog regulatornog tijela - saopšteno je iz Ministarstva saobraćaja.

Kako su naveli, trenutni organizacioni model, prema kojem je Uprava za željeznice dio državne uprave i podliježe reviziji Ministarstva kao drugostepenog organa, ne ispunjava evropske standarde o nezavisnosti regulatora.

- Stoga je predloženo formiranje Agencije koja će, kao pravno i funkcionalno odvojeno tijelo, omogućiti punu usklađenost sa EU zakonodavstvom. Rješenje je izrađeno u skladu sa Zakonom o državnoj upravi i mišljenjem Ministarstva javne uprave - pojasnili su.

Predlogom Zakona se, pored Recast direktive, transponuje i Direktiva o dodjeli ugovora o pružanju usluga od javnog interesa, čime se dodatno jačaju mehanizmi tržišne konkurencije i unapređenja željezničkih usluga, uz obezbjeđenje jednakih uslova za sve operatere bilo da su u državnom ili privatnom vlasništvu.

Iz Vlade su nakon sjednice saopštili da kreiranje jedinstvenog EU željezničkog tržišta podrzumijeva otvaranje nacionalnog tržišta u smislu priznavanja stranih licenci za prevoz u željezničkom saobraćaju, izdatih u skladu sa Direktivom o jedinstvenom željezničkom tržištu br. 2012/34. Zakonom je difinisano da će se priznavanje stranih licenci vršiti danom ulaska Crne Gore u Evropsku uniju.

- Zakon će se primjenjivati na javni prevoz putnika i robe, kao i prevoz lica i robe za sopstvene potrebe u željezničkom saobraćaju, a predloženim rješenjima postiže se veći stepen usklađenosti sa propisima EU za prethodno apostrofirane probleme koji se rješavaju primjenom četvrtog paketa EU propisa za oblast željeznice - kazali su.

Donošenje Zakona indirektno će uticati na povećanje konkurentnosti željezničkog saobraćaja u odnosu na druge vidove saobraćaja, koja se bazira na kvalitetu usluge koja je slabija u odnosu na drumski prevoz, kako u putničkom tako i u teretnom saobraćaju.

- Nadalje, ovim zakonom uređuje se upravljanje željezničkom infrastrukturom, obavljanje djelatnosti željezničkog prevoza, licenciranje željezničkih prevoznika, status željezničke infrastrukture, pristup željezničkoj infastrukturi, uslužnim objektima i uslugama, načela i postupci za određivanje i naplatu naknada za korišćenje željezničke infrastrukture i dodjelu kapaciteta željezničke infrastrukture, status i upravljanje industrijskom i lučkom željeznicom i industrijskim kolosjecima, nadležnosti regulatornog tijela i tijela za licenciranje željezničkih prevoznika, kriterijumi za izdavanje i ukidanje dozvola željezničkim prevoznicima i usluge prevoza putnika željeznicom od javnog interesa za koje država obezbjeđuje dio sredstava - poručili su iz Vlade.

Zakonom o željeznici se postižu svi proklamovani ciljevi Vlade iz oblasti pragrama rada Vlade, Programa pristupanja Crne Gore EU, kao i svim objavljenim strategijama relevantnim za željeznički saobraćaj.

Iz Ministarstva saobraćaja navli su da je Zakon izrađen kroz širok konsultativni proces, u saradnji sa relevantnim institucijama i željezničkim kompanijama, a sve primjedbe i sugestije su pažljivo razmotrene i uvrštene u konačni tekst. Nakon usaglašavanja sa preporukama Evropske komisije, dobijeno je i zvanično pozitivno mišljenje EK kojim se potvrđuje da je tekst Zakona u potpunosti usklađen sa relevantnim EU propisima.