Država prošle godine prihodovala 2,75 mlrd EUR

Prihodi budžeta u 2024. godini iznosili 2,75 mlrd EUR, odnosno 36,9% procijenjenog BDP-a , pokazuje izvještaj o preliminarnim nivoima budžetskog gotovinskog suficita, odnosno deficita, javnog duga i neto zaduženja. To je čak 188,6 mil EUR ili 7,3% više u odnosu na godinu ranije.

Kako je saopšteno iz Ministarstva finansija, kontinuirani rast prihoda državnog budžeta u prošloj godini, uz snažnu otpornost i makroekonomsku stabilnost, ostvaren je usljed dinamičnog rasta potrošnje i investicija, uz primjetan pad sive ekonomije. Navode i da je Ministarstvo finansija transparentno i odgovorno upravljalo javnim finansijama i javnim dugom države.

- Izuzimajući prihode jednokratnog karaktera, prihodi budžeta u 2024. u odnosu na 2023. godinu veći su za 333,8 mil EUR ili 14% - stoji u saopštenju.

Najznačajnija pozitivna odstupanja zabilježena su kod svih glavnih kategorija prihoda budžeta: poreza na dobit pravnih lica, poreza na dohodak fizičkih lica, poreza na dodatu vrijednosti, akciza.

- Tako su prihodi po osnovu poreza na dobit, naplaćeni u iznosu od 214 mil EUR, što je za čak 62,7 miliona ili 41,4% više u odnosu na 2023. godinu i 8,3 miliona ili 4% više u odnosu na plan po rebalansu. Porez na dohodak fizičkih lica ostvaren je u iznosu od 88,2 mil EUR što predstavlja značajan rast od 21,7 miliona ili 32,7% u odnosu na 2023. godinu i 1,5 mil EUR ili 1,8% u odnosu na plan po rebalansu - navedeno je.

Kapitalni budžet realizovan je u iznosu od 251,17 mil EUR, što predstavlja 106% plana kapitalnog budžeta za ovaj period. U odnosu na isti period prethodne godine, njegovo ostvarenje je veće za 62,15 mil EUR ili 32,9%.

- Doprinosi su ostvareni u iznosu od 584,7 mil EUR što je za 9 miliona ili 1,6% više u odnosu na 2023. godinu.

Porez na dodatu vrijednost u ostvaren je u iznosu od 1,22 mlrd EUR, što je za čak 163,3 miliona ili 15,4% više u odnosu na 2023. i 23 miliona ili 1,9% više u odnosu na plan po rebalansu - kazali su iz resora finansija.

Prihodi budžeta od akciza iznosili su 368,6 mil EUR, što predstavlja rast od 45,5 miliona ili 14,1% u odnosu na 2023. godinu i 2,8 mil EUR ili 0,8% u odnosu na rebalansom planirane.

- Najveći doprinos rastu akciza u 2024. godini zabilježen je, kao i obično, kod akcize na mineralna ulja i njihove derivate, i to u iznosu od 198,4 mil EUR, što je za 19,3 miliona ili 10,8% više u odnosu na isti period prethodne godine, akcize na duvan i duvanske proizvode, i to u iznosu od 119,2 mil EUR, što je za 18,9 milona ili 18,9% više nego lani - pojasnili su Ministarstva finansija.

Dakle, dodaju, prihodi budžeta po osnovu akcize na duvan i duvanske proizvode premašili su cjelokupnu prošlogodišnju naplatu već u oktobru.

- Takođe u prošloj godini evidentiran je rast prometa cigareta od 8,3% ili za oko 93,8 tona u poređenju sa prethodnom godinom, dok je kod bezdimnih duvanskih proizvoda zabilježen rast prometa za oko 23,6% ili za 1.536.412 paklica, što je prevashodno rezultat suzbijanja nepravilnosti i sive ekonomije na tržištu duvana - piše u saopštenju.

Iizdaci budžeta u prošloj godini iznosili su 2,98 mlrd EUR ili 40% procijenjenog BDP-a. U odnosu na isti period prethodne godine, izdaci su veći 430,5 miliona, ili 16,8% i najveće odstupanje je kod izdvajanja za isplatu prava iz oblasti penzijskog i invalidskog osiguranja dominantno zbog povećanja minimalne penzije, transfera institucijama i značajnije kod institucija javnog zdravlja, kao i rasta izdvajanja za bruto zarade (usvajanje granskih kolektivnih ugovora kojima su povećane zarade zaposlenih u javnom sektoru u 2023. godini). U odnosu na plan ove godine, izdaci su manji za 22,1 mil EUR ili 0,7%, i odraz su dinamike pristizanja obaveza u ovom periodu.

- Uzimajući u obzir ostvarene prihode i rashode, u posmatranom periodu ostvaren je deficit budžeta u iznosu od 230,9 mil EUR, odnosno na nivou od 3,1% procijenjenog BDP-a, što je za 4,5 miliona niže ostvarenje od planiranog. Takođe, u istom periodu ostvaren je suficit tekuće potrošnje u iznosu od 49,9 mil EUR, što je u poređenju sa planom, koji predviđa ostvarenje suficita tekuće potrošnje od 34,3 miliona, za 15,5 mil EUR veći od plana - navode.

Pojašnjavaju da ostvarenje suficita tekuće potrošnje predstavlja ispunjavanje kriterijuma fiskalne odgovornosti, odnosno tzv. zlatnog fiskalnog pravila koje definiše da nivo tekućih izdataka i transfera treba da bude niži od tekućih prihoda i donacija, odnosno da se država zadužila isključivo samo za potrebe finansiranja kapitalnih projekata i otplate duga.

Izvještaj pokazuje i da ukupan javni dug na dan 31. 12. 2024. godine, iznosio je 4,58 mlrd EUR, odnosno 61,32% BDP-a. Uzimajući u obzir depozite Ministarstva finansija (uključujući i 38.477 unci zlata ), a koji su, na kraju 2024. godine, iznosili 385,36 mil EUR, neto javni dug Crne Gore, na dan 31. 12. 2024. godine, iznosi 4.18 mlrd EUR, odnosno 56,15% BDP-a.

- Ministarstvo finansija ostaje posvećeno transparentnom i odgovornom upravljanju javnim finansijama, o čemu svjedoče pozitivni trendovi koje bilježimo i u prva dva mjeseca 2025. godine - zaključuje se u saopštenju.