Ekolozi Boke: Valorizovanje poljoprivrednih potencijala može biti realan oslonac za opstanak i razvoj sela

Ekološko društvo Boke Kotorske i Građanski pokret za Herceg Novi Idemooo! analizirali su informaciju o popisu poljoprivrednih gazdinstava, koje je proveo Monstat u periodu od 1. oktobra do 1. decembra 2024, sa osvrtom na opštinu Herceg Novi u kojoj je registrovano 286 poljoprivrednih gazdinstava.

Smatraju da je odnos broja gazdinstava u opštini prema površini teritorije, a kada se upoređuje sa odnosom na teritoriji Crne Gore manji za 40%. S obzirom na to da Crna Gora godišnje na uvoz hrane potroši 600 mil EUR, smatraju da je čudno da se ne ulaže više u autohtonu poljoprivrednu proizvodnju, u predjelu koji ima godišnje najviše padavina, ne samo u Crnoj Gori, nego u Evropi, a da se te prednosti ne koriste.

- Turizam, poljoprivreda i vodoopskrba bi trebalo da budu tri sektora koji se međusobno prožimaju i potpomažu. Nažalost, kod nas nije tako! Naša opština je u 2023. konkursom raspodijelila poljoprivredi 85.000 EUR, a u 2024. svega 40.000 EUR. Postavlja se pitanje koliko je od toga zaista bilo za direktno stimulisanje poljoprivredne proizvodnje, a ne za neke njoj prateće aktivnosti u selima. Imajući na umu planove lokalne vlasti sa Gradskom pijacom u centru grada, te nedavne proteste prodavaca na pijaci zbog planiranog smanjenja broja tezgi i neprikladnih uslova rada u buduće reorganizovanoj pijaci, jasno je da vlast ne mari za poljoprivredu, već je podređuje svojim interesima. U prilog ovome ide i činjenica uništavanja Sutorinskog polja, kojem je prije više od 70 godina izgrađen sistem navodnjavanja a mogla bi da prehranjuje cijelu opštinu, a danas se pretvara u građevinsko zemljište i trajno gubi svojstva poljoprivrednog zemljišta. Takva je sudbina i Kućanskog polja i poljoprivrednog zemljišta nekadašnjeg PKB-a, kao i mnogih privatnih gazdinstava koje osvaja enormna gradnja stambenih i poslovnih objekata - navode u saopštenju.

Građanski pokret za Herceg Novi Idemooo! i Ekološko društvo Boke smatraju da je dosadašnji način bavljenja pitanjem poljoprivrede nedovoljan, i žele da se organskoj poljoprivredi posveti u Herceg Novom mnogo veća pažnja.

- Urađen je program za unapređenje poljoprivrede, u skladu sa geološkim, klimatskim, demografskim stanjem i prirodno-teritorijalnom podjelom opštine. Nameće se potreba sveobuhvatnog pristupa razmatranju svih dimenzija sociodemografskih promjena, posebno moguće agrarno-razvojne multifunkcionalnosti i prostornog planiranja. Poljoprivreda, i proizvodnja raznih vrsta biljaka za ishranu, ili za medicinske svrhe, u našoj sredini ima velike mogućnosti. Valorizovanje poljoprivrednih i agroekoloških potencijala može biti realan oslonac za opstanak domaćinstava i razvoj naših sela. Sistematska analiza stanja i integralni pristup zadatku, otvara nove funkcije u poljoprivredi na području Herceg Novog: proizvodna funkcija (profitabilna poljoprivredna proizvodnja kao izvor zaposlenosti i dohotka ekonomski aktivnog (poljoprivrednog) i drugog seoskog stanovništva, neoruralno-koheziona funkcija – poljoprivreda kao izvor dopunske zarade značajnog dijela nepoljoprivrednog urbanog stanovništva, ekološko-rekreaciona funkcija sa proizvodnjom lokalnih, autohtonih proizvoda, kulturna funkcija - očuvanje vitalnih, autohtonih ruralnih vrijednosti - navode u saopštenju.

Za sve to, kako tvrde, važne su primjene novih tehnologija, korištenje provjerenih iskustava, razmjena ideja i znanja sa sličnim predjelima iz okruženja, i dobra agrarna politika.

– Opština mora da štiti svoje poljoprivredne proizvođače na najbolji način, ne jednokratnim pomoćima i konkursima od par hiljada evra, nego u prvom redu povezivanjem sa Privrednom komorom Crne Gore, kontrolom tržišta i pomaganjem za prodaju proizvoda. Zapravo je u tom lancu odgovornosti i stimulansa prodaja i najvažniji zadatak proizvođačima a i opštini. U preplavljivanju tržišta raznim proizvodima opterećenim hemijskim aditivima, tzv. GMO koji su uglavnom uvezeni sa raznih strana, domaća poljoprivredna proizvodnja mora da ima svoje mjesto, jer je to i pitanje našeg zdravlja i uopšte budućnosti i naš je zadatak da joj se maksimalno posvetimo - navedeno je u saopštenju Ekološkog društva Boke Kotorske i Građanskog pokreta Idemooo! koje potpisuje predsjednica Olivera Doklestić.