Modernizacija platnog sistema i ulazak u SEPA među najvišim dostignućima CBCG - Krediti na rekordnom nivou, porast depozita preko 5%

Centralna banka (CBCG) ovu godinu završava sa značajnim dostignućima, među kojima su najznačajnija modernizacija platnog sistema i očuvanje i unapređenje finansijske stabilnosti, saopštila je guvernerka vrhovne monetarne institucije, Irena Radović.

- Godina za nama ispunjena je značajnim dostignućima - prijem Crne Gore u Jedinstveno područje plaćanja u eurima (SEPA), modernizacija platnog sistema, izrada sistemskih zakona koji su neophodni za zatvaranje završnih mjerila za poglavlja u nadležnosti CBCG i usvajanje Strateškog plana CBCG od naredne do 2028. godine - kazala je Radović na godišnjoj konferenciji za novinare, na kojoj su predstavljeni ključni rezultati rada CBCG u ovoj godini i planovi za naredni period.

Prema njenim riječima, intenzivne aktivnosti na usaglašavanju domaće regulative sa pravnim okvirom Evropske unije (EU) i kontunirani nadzor bankarskog sektora rezultirali su stabilnim i zdravim bankarskim sistemom, koga karakterišu dobri pokazatelji poslovanja.

- Aktiva banaka premašila je iznos od sedam milijardi EUR, što je gotovo izjednačeno sa procijenjenim bruto domaćim proizvodom (BDP) za ovu godinu. Kapital banaka je povećan preko 12 odsto i tu govorimo o iznosu od preko 914 mil EUR - precizirala je Radović.

Krediti su porasli 14 odsto, što je četiri puta više od projektovane stope rasta BDP-a, dok je za 11 mjeseci zabilježen rekordni iznos novoodobrenih kredita, od 1,6 mlrd EUR, a porast depozita je preko pet odsto.

Koeficijent solventnosti banaka iznosi 19,8%, što značajno premašuje zakonski minimum od osam odsto.

Radović je navela i da je nivo nekvalitetnih kredita na 3,81% ukupnih kredita, što je najniži nivo u posljednjih 15 godina.

CBCG je u martu ove godine inicirala akciju za snižavanje kamatnih stopa, koju su podržale sve banke koje posluju u Crnoj Gori, ponudivši građanima snižene kamatne stope na najtraženije vrste kredita.

- Kao rezultat ove inicijative, prosječna ponderisana efektivna kamatna stopa na novoodobrene kredite fizičkim licima je smanjena 1,08 procentnih poena - navela je Radović.

Radi unapređenja informisanosti građana, CBCG je razvila mobilnu aplikaciju za upoređivanje ponuda potrošačkih kredita, pomoću koje građani mogu da se na jednom mjestu informišu o aktuelnim ponudama banaka i odaberu najpovoljniju ponudu.

Takođe je, kako je podsjetila Radović, u cilju brže i efikasnije obrade zahtjeva za kredite, dodatno unaprijeđena funkcionalnost Kreditnog registra, kroz uvođenje pristupa u elektronskoj formi pravnim i fizičkim licima koja posjeduju elektronski sertifikat i uspostavljanje njegove neprekidne dostupnosti - 24 sata, sedam dana u sedmici, svakog dana u godini, uključujući državne praznike.

U Predlogu zakona o potrošačkim kreditima, u čijoj je izradi učestvovala CBCG, inicirano je ukidanje naknada za obradu stambenih kredita i za njihovu prijevremenu otplatu, a takođe je predloženo da se utvrdi najviša dozvoljena efektivna kamatna stopa na potrošačke kredite.

Pored toga, CBCG je, u cilju stvaranja preduslova za širu ekonomsku integraciju Crne Gore, tokom ove godine sprovela brojne aktivnosti na planu unapređenja platnog sistema.

U toku je finalizacija projekta modernizacije platnog sistema CBCG, koji predstavlja najveću promjenu u ovom sistemu od njegovog pokretanja 2005. godine.

Radović je objasnila da je platni sistem CBCG u procesu potpunog usklađivanja sa međunarodnim standardom za razmjenu finansijskih podataka ISO 20022, što će omogućiti bržu i precizniju obradu transakcija, uz povećanu automatizaciju i smanjenje mogućnosti grešaka.

Radović je posebno naglasila da je ovu godinu obilježio istorijski trenutak - priključenje Crne Gore SEPA-i, čime je načinjen krupan korak u pravcu približavanja zemlje EU.

Ovo postignuće potvrđuje usklađenost crnogorskog finansijskog sistema sa evropskim standardima i donosi konkretne benefite za građane i privredu u vidu sigurnijih, bržih i višestruko jeftinijih transakcija.

Radović je navela i da je CBCG finansijski nezavisna istitucija, koja sve svoje troškove pokriva iz sopstvenih prihoda, koje ostvaruje pružajući usluge i servise bankarskom i finansijskom sektoru.

CBCG će, prema riječima Radović, ove godine u državni budžet uplatiti oko 5,5 mil EUR.

Radović je, odgovarajući na pitanja novinara u vezi sa osnivanjem Razvojne banke, kazala da je CBCG pozitivno orijentisana prema tome.

- CBCG će biti odgovorna za superviziju Razvojne banke. Mi ćemo u narednim mjesecima definisati podzakonsku regulativu i rukovodićemo se najboljim iskustvima evropskih jurisdikcija - rekla je Radović.

Ona je saopštila i da je CBCG, kroz svoje ključne kontrolne funkcije, apsolutno posvećena stabilnom, zdravom i funkcionalnom finansijskom sistemu.

Radović je kazala da vjeruje da je sadašnje stanje značajno bolje, ne samo sa stanovišta parametara, nego i sigurnosti i stabilnosti bankarskih institucija.

Komentarišuću emisiju obveznica koja se očekuje na domaćem tržištu i mogućnost da dođe do odliva depozita iz bankarskog sektora, iz CBCG su kazali da su zajednički radili sa Ministarstvo finansija i odredili koliki je potencijalni okvir moguće emisije obveznica koja ne bi imala nikakav negativan efekat na domaće tržište.

- Ta emisija obevznica na domaćem tržištu može biti element koji može doprinijeti mobilizaciji štednje - rekli su predstavnici CBCG.

Radović je predstavila i nedavno usvojeni Strateški plan CBCG od naredne do 2028. godine, koji predstavlja prvi sveobuhvatni strateški dokument ove vrste od osnivanja CBCG.

Plan definiše viziju i misiju razvoja CBCG, vrijednosti na kojima će ova institucija zasnivati svoje poslovanje u narednom periodu, kao i konkretne ciljeve sa mjerljivim pokazateljima uspjeha.

U narednom četvorogodišnjem periodu aktivnosti CBCG biće fokusirane na dalje snaženje finansijskog sistema, te njegovu modernizaciju i integraciju u evropski okvir, uz primjenu najviših standarda u oblasti finansija.