Detalji emisije državnih obveznica - Podrška više od 200 globalnih investitora, skoro polovina iz SAD

Ovo je navedeno u informaciji o rezultatima emisije obveznica na međunarodnom tržištu i transakcije unakrsnog valutnog svopa u 2024. godini, koje je Vlada usvojila na poslednjoj sjednici.

Kako se navodi u informaciji, Ministarstvo finansija je, u saradnji sa četiri renomirane banke - Bank of America, Citi Group, Erste Bank, Societe Generale Bank i pravnom kućom Linkalters, 4. marta objavilo poziv za emisiju novih obveznica na osnovu Dokumenta o zemlji (Prospectus).

- Kako bi se transakcija emisije obveznica uspješno realizovala, 4. i 5. marta održan je niz sastanaka sa predstavnicima investitora tokom tzv. roadshow-a, koji je ove godine odrzan u online formatu, odnosno putem video poziva. Prvog dana roadshow-a održan je i globalni poziv na kome je prisustvovalo preko 100 investitora širom svijeta. Razgovori sa njima imali su za cilj predstavljanje predstojeće emisije obveznica, ekonomske situacije u zemlji, kao i utvrđivanje tržišnog impulsa u pogledu interesovanja investitora i njihove spremnosti da kupe obveznice pod uslovima koje je Crna Gora definisala - stoji u dokumentu.

Sastancima su prisustvovali ministar finansija sa saradnicima i predstavnici Centralne banke Crne Gore.

- Ovo je prva dolarska obveznica koja nam je istovremeno omogućila širi spektar investitora koji ranije nijesu imali prilike da ulažu u državne obveznice Crne Gore. U cilju zaštite od valutnog rizika, istovremeno je bilo nepohodno uraditi i hedžing transakciju, putem unakrsnog valutnog svopa, u skladu sa međunarodnom ISDA dokumentacijom - pojašnjeno je.

Shodno navedenom, transakcija emisije obveznica na međunarodnom trzistu realizovana je 6. marta 2024. godine sa početnom cijenom od 7,75%. Emisiju je podržalo preko 200 globalnih investitora koji su iskazali dugoročno povjerenje u Crnu Goru.

- Uzimajući u obzir da je obim potraživanja dostigao nivo od 4,7 mlrd USD, što predstavlja preko 6 puta više potražnje od neophodnog iznosa, Ministarstvo finansija je bilo u mogućnosti da utiče na sniženje kamatne stope, nakon čega je ponuđen raspon kamatne stope od 7,375% do 7,25%, što predstavlja sniženje za 50 procentnih poena. Na kraju, ukupno je realizovan iznos od 750 mil USD, sa rokom dospijeća od sedam godina i kamatnom stopom od 7,25% godišnje - navedeno je.

Kada je riječ o strukturi investitora, u pogledu regiona odakle dolaze, najvise su zastupljeni investitori iz Sjedinjenih američkih drzava 47%, Velike Britanije 29%, Kontinentalne Evrope 22%, dok preostalih 2% predstavlja investitore iz ostatka svijeta. U pogledu oblasti poslovanja investitora najviše su zastupljeni investicioni fondovi sa 92%, banke sa 4%, penzioni fondovi i osiguranja sa 3%.

- Istog dana, odmah po realizaciji emisije obveznica, realizovana je i transakcija unakrsnog valutnog svopa ukupnog iznosa obveznica. Njime je izvršena je konverzija ukupnog dolarskog iznosa emisije obveznica, u iznosu od 750 mil USD, prema utvrđenom kursu EUR/USD od 1,0905 i po prosječnoj kamatnoj stopi od 5,88% - stoji u informaciji.

Ukupan iznos sredstava obezbjeđenih emisijom, nakon konverzije, odnosno realizacije hedžing transakcije, iznosi 687,76 mil EUR. Transakcija je zaključena na period od sedam godina, koliko je rok dospijeća obveznice, sa obaveznom klauzulom revizije nakon 3,5 godine.

- Dakle, izdavanje dolarskih obveznica, koje dospijevaju na naplatu 2031. godine, uradeno je sa paralelnim hedžingom u euro valuti u skladu sa medunarodnom ISDA dokumentacijom, što predstavlja standardnu praksu koja je evidentirana i na primjerima država sa područja šireg regiona koje imaju ovo iskustvo, poput Madarske, Poljske, Rumunije, Slovenije, Hrvatske i Srbije - piše u dokumentu.

Kako je pojašnjeno, Crna Gora konvertuje dolarski dug u valutu euro, te stoga identični dolarski element koji prima putem unakrsnog svopa isplaćuje investitorima, dok servisira isključivo euro dug, po kamatnoj stopi 5,88%.

- Krajnja eurska kamatna stopa, ne samo da je omogućila uštedu u odnosu na direktno skuplje euro izdanje, već je niža od trenutnog prinosa obveznice na sekundarnom trzistu - ističe se u dokumentu.

U skladu sa rezultatima sprovedene emisije obveznica i transakcije unakrsnog valutnog svopa, Ministarstvo finansija je, u saradnji sa bankama i pravnim savjetnicima, finalizovalo Dokument o zemlji (Prospectus) i Opšte obveznice (Global Notes), kao i ostala dokumenta potrebna za realizaciju transkacija, čije je nacrte Vlada usvojila 1. marta 2024. godine.

- U odnosu na usvojene nacrte dokumenata za emisiju obveznica, finalne verzije sadrže informacije o iznosu glavnice obveznica (750.000.000,00 USD), kamatnoj stopi (7,25%), koja će se plaćati svakog 12. marta i 12. septembra počevši od septembra ove godine, pa do datuma dospijeća 12. marta 2031. godine. Uslovi zaključene transakcije unakrsnog valutnog svopa sadržani su u Potvrdama o sadržini transakcije (Confirmation), koje je Ministarstvo

finansija ugovorilo i potpisalo sa svakom bankom pojedinacno - naznačeno je.

Sredstva ostvarena emisijom biće iskorišéena za vraćanja starih dugova iz prethodnog perioda koji stižu na naplatu ove i sledeće godine, kao i za stvaranje fiskalne rezerve za 2025. godinu.

- Napominjemo da je, prema projekcijama Ministarstva finansija, za otplatu duga u 2024. godini predvideno ukupno 656,7 mil EUR, od čega se na otplatu glavnice odnosi 518,63 mil EUR, a na otplatu kamate 138,07 mil EUR - zaključuje se u informaciji.