Strani investitori iz EU najveći izvoznici iz Srbije u Rusiju

Srpski proizvodi i dalje imaju sigurne kupce u Rusiji. Izvoz domaće robe je u prvih devet mjeseci prošle godine veći za 13% u odnosu na isti period 2022. i približio se cifri od milijardu dolara (924,5 mil USD), što je za gotovo 100 miliona više.

Srpski privrednici imaće početkom ove godine još jednu šansu da ugovore nove poslove i da povećaju prodaju na tržištu Ruske Federacije. Za učešće na sajmu "Prodekspo" u Moskvi 2024. godine prijavilo se 15 kompanija, proizvođača u oblasti mliječnih proizvoda, smrznutog i prerađenog voća i povrća, pečuraka, a među njima su i konditori, proizvođači svježe cijeđenih sokova i tjestenine.

Na listi top 10 zemalja u trgovinskoj razmjeni sa Srbijom, Rusija zauzima četvrto mjesto, a ispred nje su samo Njemačka, Kina i Italija.

Robnu razmjenu dvije zemlje karakterišu međusobna bescarinska trgovina na bazi Sporazuma o slobodnoj trgovini za oko 99% roba, izvoz proizvoda višeg stepena prerade i dodate vrijednosti i uvoz prvenstveno energenata i đubriva, kao i dinamičan rast srpskog izvoza i broja kompanija koje obavljaju izvoznu djelatnost. Nije zanemarljiv ni investicioni potencijal Srbije i ulaganje međunarodnih kompanija zbog bescarinskog plasmana proizvoda na tržište Ruske Federacije.

Direktor Predstavništva Privredne komore Srbije u Ruskoj Federaciji Dejan Delić kaže da je, posmatrajući samo prvih deset vodećih srpskih izvoznika u Rusku Federaciju - devet kompanija, koje su direktne investicije Evropske unije u Srbiji.

- Bilateralnu trgovinsku razmjenu Srbije i Ruske Federacije tokom poslednje dekade, karakterišu dinamične izmjene uslova spoljnotrgovinske djelatnosti i ograničenja poslovanja, restriktivne trgovinske mjere, oscilacija rezultata trgovinske razmjene, aktivno prilagođavanje poslovne zajednice - i nesmanjeno interesovanje izvoznika - kaže Dejan Delić.

Ukupna makroekonomska nestabilnost, otežan devizni transfer sa Ruskom Federacijom, duplirani logistički, transportni i špediterski troškovi, inflacija i oscilacija kursa poprilično su otežali trgovinu domaćim privrednicima, ali izvoz većine proizvoda u Rusiju i dalje raste.

Sankcije Evropske unije i uvedena trgovinska ograničenja najviše su uticali na pad izvoza spoljnih pneumatskih guma, ambalažne hartije i kartona, poliestera, centrifugalnih i cirkulacionih pumpi za grejne sisteme, numeričkih mašina za brušenje, hidrauličnih agregata, radio prijemnika, akumulatora, mašina i vratila. U 2022. godini postignut je rekordan rezultat u bilateralnoj saradnji od 4,3 mlrd USD i rast od 52,7% u odnosu na isti period 2021. Ostvaren je rekordan izvoz u visini od 1,2 mlrd USD uz rast od 19,9%.

Među najtraženijim srpskim proizvodima na ruskom tržištu i dalje su jabuke, iako bilježe pad od 23% u odnosu na 2021. godinu. Značajan udio u izvozu imaju i hula-hop čarape, preparati za pranje i čišćenje, kućnu hemija, ljekovi za maloprodaju, kao i prehrana za životinje koja bilježi rast izvoza od 38%. Izvoz bijele tehnike, frižidera, zamrzivača, i bojlera utrostručen je u odnosu na 2021. godinu. Rusi iz Srbije kupuju i drveni namještaj za opremanje objekata, mlečne proizvode, mladi sir i mliječne namaze, ali i donji veš, radnu i zaštitnu obuću i odjeću.

- Izvoz usluga u Rusku Federaciju u 2022. godini Srbija je realizovala u nivou od 582,7 mil EUR, što predstavlja rast veći od 2,3 puta (234%) u odnosu na posmatrani period prethodne godine. Posmatrajući ukupan izvoz usluga od 11,9 mlrd EUR, plasman u Rusku Federaciju čini 5,25% izvoza usluga u svet. Kompanije koje su prošle godine izvozile robu u Rusku Federaciju zapošljavale su 152.564 radnika - kaže direktor Predstavništva PKS u Rusiji.

Prema podacima PKS, broj izvoznika se tokom prošle godine gotovo udvostručio. Tokom 2012. godine je 57 firmi izvozilo proizvode i usluge u Rusiju, dok je prošle godine bilo čak 122 takvih firmi. Porastao je i broj uvoznika - sa 32 u 2021. godini na 50 u 2022. Kompanije koje su izvozile robu u Rusku Federaciju, u 2022. godini, zapošljavale su 152.564 radnika u Srbiji.

Uvoz proizvoda iz Rusije u prvih devet mjeseci bilježi pad, a ustvari se vratio na period iz 2021. godine, jer je prošle godine zabilježen rast od čak 70%, kada je vrijednost uvoza bila 3,84 mlrd USD. Najviše smo uvozili naftu i prirodni gas, ureu i đubriva, duvan i sirovine.