Vidljiv napredak u povećanju broja žena preduzetnica - Za dalji rast važna podrška institucija

Asocijacija poslovnih žena Crne Gore intenzivno i kontinuirano radi na promociji ženskog preduzetništva i rodne ravnopravnosti sa ciljem da podstaknu što više žena i mladih da se okušaju u biznisu, saopštila je projektna menadžerka te organizacije, Budimka Golubović.

Ona je kazala da Asocijacija poslovnih žena Crne Gore, kao i svaka druga organizacija, bilo tržišna ili neprofitna, ima svojih uspona i padova.

- Uglavnom se finansiramo iz projekata koje finansiraju međunarodni fondovi, ali istovremeno sprovodimo niz redovnih aktivnosti gdje volontiramo, jer imamo snažan motiv da podstaknemo što više žena i mladih da se okušaju u biznisu i umreže sa potencijalnim partnerima i saradnicima - rekla je Golubović za Glasnik Privredne komore (PKCG).

Ona je navela da je najvažniji zadatak Asocijacije osnaživanje i ohrabrivanje, a prepoznale su ga i kao jedan od najvećih izazova za razvoj ženskog preduzetništva.

- Kao što smo svjedoci, a i većina istraživanja u Crnoj Gori to pokazuje, mladi više ambicija pokazuju za zapošljavanje u javnom sektoru, nego u privatnom biznisu. Zato je veoma poželjno i dobro sprovoditi raznovrsne motivacione grupne i individualne programe kako bi se mladi ljudi ugledali i upoznali tržište i okušali svoje znanje i sposobnosti na tržištu umjesto u javnoj upravi - smatra Golubović.

NVO Asocijacija poslovnih žena Crne Gore - Poslovna žena je nacionalna organizacija koja okuplja preduzetnice i menadžerke osnovana 2009. godine.

Asocijaciju je osnovalo 12 preduzetnica i menadžerki, kao i Unija poslodavaca.

Danas, Asocijacija okuplja 150 članica. Njen osnovni cilj je da podržava žene u biznisu, liderke i preduzetnice, zagovara unapređenje poslovnog ambijenta, pruža i organizuje obuke, treninge i mentorstvo za žene i mlade u biznisu, kao i da kontinuirano radi na regionalnom umrežavanju i saradnji.

Asocijacija poslovnih žena Crne Gore intenzivno i kontinuirano radi na promociji ženskog preduzetništva i rodne ravnopravnosti, kako u biznisu, na radnom mjestu, tako i u društvu.

- Prilikom realizacije svakog projekta i učešćem u projektima drugih organizacija, radnim grupama, komisijama i u izradi strateških dokumenata promovišemo rodnu ravnopravnost i unapređenje ambijenta za život i poslovanje svih građana i građanki - rekla je Golubović.

Ona je, na pitanje je li poslovni ambijent povoljniji za preduzetnice u odnosu na period kada je Asocijacija počela da radi, odgovorila da je, prema statističkim podacima, na popisu iz 2011. godine, u Crnoj Gori bilo samo 9,6 odsto preduzeća u vlasništvu žena.

- Posljednjih godina vidljiv je veliki napredak u broju vlasnica biznisa, kojih je sada, prema podacima iz Uprave poreza i carina, skoro četvrtina, odnosno 24,6 odsto. Može se reći i da je povoljniji poslovni ambijent doprinio ovom značajnom podatku, ali je uopšte socio-ekonomsko okruženje takođe doprinijelo tome, kao i konkretne mjere podrške koje preduzetnici i preduzetnice imaju na raspolaganju - kazala je Golubović.

Ona je, govoreći o pristupu finansijama neophodnim za dalji razvoj, rekla da je to najveći izazov i za žene i za muškarce. Podrška institucija je, kako smatra, tu veoma važna i može se reći da je posljednjih godina sve zastupljenija na lokalnom i nacionalnom nivou.

- Već sam navela da je problem sa nedostatkom imovine koja bi se založila kao kolateral upravo barijera za lakši pristup kreditnim sredstvima za žene u biznisu, te je sada najavljeno osnivanje Garantnog fonda kako bi se riješio ovaj problem. Osim toga, gotovo svaki objavljeni poziv za podršku biznisu na neki način je favorizovao žene, bilo da je riječ o tome da veći dio sredstava iz definisanog budžeta dodjeljuje ženama ili je za žene u biznisu povoljniji neki od uslova - navela je Golubović.

Prema njenim riječima, veoma značajan iskorak je napravljen na lokalnom nivou gdje više od polovine lokalnih samouprava u svojim godišnjim budžetima opredjeljuju bespovratna sredstva za žene u biznisu.

- Osim navedenih finansijskih vidova podrške, važna je i nefinansijska podrška u vidu različitih programa edukacije, mentorstva, treninga, poslovnih susreta i umrežavanja, što svakako predstavlja osnaživanje na individualnom nivou, ali i na nivou cijele ekonomije. Pored nacionalnih i lokalnih institucija, izdvojila bih i podršku međunarodnih razvojnih organizacija koje svojim direktnim djelovanjem ili indirektno finansiranjem projekata koji targetiraju razvoj preduzetništvo značajno pomažu dalji razvoj cjelokupne ekonomije - saopštila je Golubović.

Ona je navela da su korisnice svih projekata Asocijacije uglavnom žene, ali su sprovele i nekoliko projekata koji nijesu imale rodnu komponentu, nego su targetirali neki određeni privredni sektor, ili su kroz njih obuhvaćene i neke druge kategorije, kao što su mladi, jer se i oni smatraju ranjivom kategorijom kada je u pitanju zapošljavanje ili sopstveni biznis.

- Kada je riječ o socijalnom preduzetništvu, ono kod nas nije zakonski prepoznato kao takvo, te se takve organizacije formiraju kao NVO ili kao neprofitni d.o.o. Ono što karakteriše ovakve organizacije u Crnoj Gori je to što se bave socio-humanitarnim aktivnostima i uglavnom targetiraju ugrožene kategorije stanovništva - dodala je Golubović.

Ona je rekla da osoba koja je već odlučila da započne privatni biznis je prešla više od polovine puta svoje nezavisnosti i slobode.

- Ostatak puta se odnosi na održavanje stepena slobode i nezavisnosti. Sigurno je da će se susresti sa brojnim izazovima i rizicima, ali svaki izazov je u biznisu istovremeno i prilika. U biznisu je takođe sigurno da uz nezavisnost i samostalnost osoba nikad nije sama i da prepozna prave saradnike i poslovne partnere, jer upravo ljudski faktor stvara tu dodatu vrijednost svakoj robi ili usluzi - zaključila je Golubović.

Asocijacija poslovnih žena Crne Gore

Budimka Golubović

žensko preduzetništvo

razvoj ženskog biznisa

osnaživanje žena