Od sledeće godine banke počinju da uplaćuju novac za sanacioni fond - Sredstva do 2031. godine moraju dostići nivo od najmanje 1% garantovanih depozita svih banaka u CG

Komercijalne banke će od naredne godine početi da uplaćuju novac u Sanacioni fond koji će služiti za pomoć bankama ako se suoče sa problemima u poslovanju.

Formiranje tog fonda je definisano Zakonom o sanaciji kreditnih institucija (banaka) čija će primjena zajedno sa novim Zakonom o kreditnim institucijama početi od 1. januara naredne godine. Ova dva zakona su usvojena u parlamentu krajem 2019. godine i tada je ostavljen rok od godinu za njihovu primjenu.

Primjena je, međutim, odgođena za još jednu godinu zato što su se CBCG i komercijalne banke usmjerile na rješavanje problema koje je izazvala pandemija koronavirusa i na završetak projekta procjene imovine banaka (AQR).

Prema zakonu, u Sanacionom fondu mora biti novac u vrijednosti od jedan odsto garantovanih depozita i to u periodu od deset godina. Iz CBCG za "Vijesti" nijesu precizirali koliko prema posljednjoj računici treba da se nađe novca u ovaj fond.

Ranija procjena CBCG da će trebati 1,4 miliona godišnje, odnosno 14 miliona za 10 godina.

Iz CBCG su kazali da su u skladu sa zakonom osnovali Sanacioni fond i da će se novac koji će se uplaćivati koristiti za ostvarivanje ciljeva definisanih zakonom - obezbjeđivanje kontinuiteta u obavljanju ključnih funkcija banaka, izbjegavanje znatnog negativnog uticaja na stabilnost finansijskog sistema (naročito sprečavanje širenja negativnih uticaja na finansijski sistem, uključujući i njihovo širenje na tržišnu infrastrukturu i održavanje tržišne discipline), zaštita budžetskih i drugih javnih sredstava, svođenje na najmanju moguću mjeru korišćenja vanredne javne finansijske pomoći pri sanaciji banaka, zaštita deponenata koji imaju garantovane depozite u banci i zaštita novca i druge imovine klijenata.

- Sredstva Sanacionog fonda u skladu sa zakonom moraju najkasnije do 31. jula 2031. godine dostići nivo od najmanje jedan odsto garantovanih depozita svih banaka kojima je CBCG izdala dozvolu za rad, a prema revidiranim finansijskim izvještajima za prethodnu godinu. Banke su dužne da, radi dostizanja ciljnog iznosa sredstava Sanacionog fonda, jednom godišnje uplaćuju redovni doprinos i to do 30. juna za tekuću godinu. Tokom desetogodišnjeg perioda doprinosi Sanacionom fondu koji se prikupljaju u mjeri u kojoj je to moguće vremenski se ravnomjerno raspodjeljuju do dostizanja propisanog nivoa - kazali su iz CBCG.

Iz CBCG su objasnili da će novac u Sanacioni fond uplaćivati od novca koji ostvaruju po osnovu prihoda iz poslovanja.

- Iako će banke jedan relativno mali dio svojih prihoda izdvajati u periodu do 31. jula 2031. godine za redovne doprinose fondu, Sanacioni fond daje značajan doprinos finansijskom sistemu Crne Gore u smislu omogućavanja dodatnih instrumenata djelovanja kako bi se osigurala stabilnost banaka, cjelokupna finansijska stabilnost sistema, a samim tim i zaštitila novčana sredstva deponenata i drugih klijenata bankarskog sektora u Crnoj Gori - kazali su u vrhovnoj monetarnoj instituciji.

U CBCG je formirana posebna organizaciona jedinica za sanaciju banaka koja će se se baviti primjenom zakona o sanaciji u smislu kreiranja planova sanacije za sve banke, obračunom minimalnog zahtjeva za regulatornim kapitalom i kvalifikovanim obavezama koji će banke morati da dostignu, obračunom doprinosa za Sanacioni fond.

- Uz to, unapređivanjem zakonske i podzakonske regulative vezane za sanaciju banaka i njenim usklađivanjem sa evropskim regulatornim okvirom, učestvovanjem u sanacionim tijelima koja se bave pitanjima sanacije prekograničnih bankarskih grupa, a koje posluju i u Crnoj Gori, kao i drugim pitanjima koja su uređena odredbama Zakona o sanaciji - kazali su u CBCG, dodajući da su usvojili 15 podzakonskih akata za primjenu ovog zakona i da je kompletna regulativa usklađena sa propisim EU.

Iz CBCG su rekli da je novi zakon o bankama čija primjena počinje od 1. januara usvojen u cilju ispunjenja obaveza iz pregovaračkog Poglavlja 9 (finansijske usluge), te da će se njime omogućiti primjena bazelskih standarda kapitala i likvidnosti (Bazel III), koji su usmjereni na jačanje kapitalnih zahtjeva za banke, kao i na formiranje okvira za nove regulatorne zahtjeve u vezi sa likvidnošću i dodatne kapitalne zahtjeve za institucije od sistemskog značaja. Za primjenu ovog zakona usvojena su 24 podzakonska akta.

Generalni sekretar Udruženja banaka (UBCG) Bratislav Pejaković kazao je da su bitni podzakonski akti za ova dva zakona koji su usvojeni tokom ove godine, a među njima su odluka o kriterijumima i načinu klasifikacije aktive i obračunavanja rezervacija za potencijalne kreditne gubitke banke, te odluka o bližem načinu vrednovanja imovine i obaveza prije preduzimanja mjera sanacije.....

- Udruženje ja ove godine bilo jače uključeno oko pravila o sadržaju zahtjeva za izdavanje odobrenja na izbor, odnosno imenovanje izvršnih direktora, članova odbora direktora i nadzornog odbora, jer je važan preduslov za usaglašenost sa zakonom o bankama, a izmjene su u skladu sa novim stavom u vezi korporativnog upravljanja. Bitno za zainteresovanu javnost je što se ovim zakonima harmonizujemo sa regulativom EU, odnosno usklađeni ćemo biti sa Bazel III principima, a što se kroz podzakonska akta reflektuje na tretiranje solventnosti i likvidnosti banaka kao najbitnije indikatore poslovanja - objasnio je Pejaković.

On je kazao da nijedna od banaka nije iskazala rezervisanost u vezi primjene svih novih zakonima traženih uslova. Prema riječima Pejakovića pripreme su vršene u vrlo zahtjevnom vremenu pandemije i zahtjevnosti pomoći klijentima, sprovođenja AQR-a.

- Nakon sprovedenog AQR-a možemo se pohvaliti visokom ocjenom kvaliteta bankarskog sistema kroz kapitalizovanost i likvidnost banaka da podržimo sve dobre projekte i klijent - rekao je Pejaković.

Centralna banka Crne Gore

CBCG

Udruženja banaka

UBCG

sanacioni fond

spas banaka

Bratislav Pejaković

Zakon o sanaciji kreditnih institucija

podrška bankama

AQR