Serbia Edition
Serbische Ausgabe
Izdanje BiH
Izdanje Crna Gora
Vijesti
Energetska efikasnost po ugledu na Norvešku - Kako da vam bude toplo a da uštedite
Komentari
Ilustracija (Foto: Antoha713/shutterstock.com)
Tajna nije u jednom materijalu. Norveški građevinski propisi (TEK17) određuju koliko toplote smije da prođe kroz zid, krov i prozor, koliko vazduha kuća smije da propušta i koliko toplote mora da vrati ventilacija.
Ventilator koji izvlači vazduh za provjeru
Koliko dobro zid čuva toplotu mjeri se U-vrijednošću. To je broj vati koji prođe kroz kvadratni metar zida pri razlici od jednog stepena između unutrašnjeg i spoljašnjeg prostora.
Što je broj manji, kuća je toplija.
Norveški propis dozvoljava najviše 0,22 za spoljašnji zid, a za porodične kuće preporučuje 0,18.
U Norveškoj se vazdušna nepropusnost nove kuće po pravilu dokazuje mjerenjem, takozvanim blower door testom.
U vrata se ugradi ventilator koji izvlači vazduh, a uređaji mjere koliko brzo vazduh ulazi kroz pukotine.
Propis dozvoljava da se pri tom pritisku vazduh u kući zamijeni najviše 1,5 puta na sat, a za porodične kuće preporučuje 0,6. Kod starijih kuća taj broj je često višestruko veći.
Ilustracija (Foto: Gerd Altmann from Pixabay)
Toplota tada ne odlazi samo kroz zid, nego kroz spojeve prozora, kutije za roletne, utičnice na spoljašnjim zidovima i otvore oko cijevi.
Zato i dobro izolovana kuća može biti hladna ako propušta vazduh.
Troslojno staklo i manje prozora
Prozor je najslabija tačka svake kuće. Norveški propis traži najviše 1,2, a za porodične kuće preporučuje 0,8.
Do toga se dolazi troslojnim staklom i dobro izolovanim ramom.
Norvežani ograničavaju i površinu stakla. Preporuka je da prozori i vrata zajedno ne prelaze 25 % grijane površine kuće. Veliki stakleni zid lijepo izgleda, ali kroz njega zimi odlazi najviše toplote.
Svjež vazduh bez hladnog vazduha
Kuća koja ne propušta vazduh mora se nekako provjetravati, inače se javljaju vlaga i buđ. Norvežani to rješavaju ventilacijom s rekuperacijom.
Sistem izvlači topli, zagušljivi vazduh iz kupatila i kuhinje, a ubacuje svjež vazduh spolja. Na putu kroz razmjenjivač svjež vazduh preuzima toplotu od vazduha koji izlazi.
(Foto: Ivan Andrejić)
Za stanove postoje i manji, lokalni rekuperatori koji se ugrađuju direktno u spoljašnji zid jedne prostorije.
Grijanje: toplotna pumpa u više od 60 % domova
Kada kuća dobro čuva toplotu, grijanje može biti manje i jeftinije. U Norveškoj radi više od 1,5 miliona toplotnih pumpi, a koristi ih više od 60 % domaćinstava.
Od 1987. do 2024. prodato ih je više od 1,9 miliona, a skoro sve su klima-uređaji tipa vazduh-vazduh.
Toplotna pumpa iz jednog kilovat-sata struje proizvede nekoliko kilovat-sati toplote. Najbolje radi upravo u kući koja ne gubi toplotu, jer tada može da radi ravnomjerno i na nižoj snazi.
Šta možete da uradite ove zime
Nova fasada i troslojni prozori ne rade se preko vikenda. Ali dio norveške logike može se primijeniti odmah, i to od najjeftinijeg ka najskupljem.
*Zatvorite promaju: Zamijenite istrošene dihtunge na prozorima i vratima, zatvorite kutije za roletne i otvore oko cijevi. Ovo je najjeftinija mjera, a osjeti se već prve večeri.
(Foto: Nagy-Bagoly Arpad/shutterstock.com)
*Provjetravajte kratko i širom otvoreno: Pet do deset minuta širom otvoren prozor nekoliko puta dnevno izbaci vlagu bez hlađenja zidova. Prozor koji je cijeli dan otvoren na kip hladi zid oko sebe.
*Koristite klimu kao toplotnu pumpu: Inverter klima uz blage minuse grije jeftinije od grijalice na struju, jer iz jednog kilovat-sata daje više toplote.
*Planirajte veliki zahvat za proljeće: Fasadu i prozore radite po vrijednostima iz tabele, a pratite i javne pozive za sufinansiranje energetske obnove, jer u njima važe upravo ti uslovi.
Za proračun mjesečnih troškova električne energije u Srbiji više ne morate sami računati zone i tarife.
Na zvaničnom Kalkulatoru Elektroprivrede Srbije možete jednostavno unijeti svoju potrošnju i dobiti tačan iznos računa sa svim uračunatim taksama i popustima.
Komentari
Vaš komentar
Naš izbor
Rubrike za dalje čitanje
Potpuna informacija je dostupna samo komercijalnim korisnicima-pretplatnicima i neophodno je da se ulogujete.
Pratite na našem portalu vesti, tendere, investicione projekte, grantove i pravnu regulativu.
Registracija na eKapiji vam omogućava pristup potpunim informacijama i dnevnom biltenu
Naš dnevni ekonomski bilten će stizati na vašu mejl adresu krajem svakog radnog dana. Bilteni su personalizovani prema interesovanjima svakog korisnika zasebno,
uz konsultacije sa našim ekspertima.