Serbia Edition
Serbische Ausgabe
Izdanje BiH
Izdanje Crna Gora
Vijesti
Francuska gasi prvu generaciju nuklearnih reaktora hlađenih gasom - UNGG postrojenja odlaze u istoriju
Komentari
(Foto: FooTToo/shutterstock.com)
Šinon A2 je jedan od šest reaktora prve francuske generacije – UNGG (Uranium Naturel Graphite Gaz) – koji se nalaze na lokacijama Buije (Bugey), Šinon (Chinon) i Sen-Loran-de-Zo (St Laurent-des-Eaux), a koji su trenutno u procesu dekomisioniranja. Izgrađeni između 1963. i 1972. Godine i ovi reaktori su bili stub ranog francuskog nuklearnog programa u tom periodu. Šinon A2 izabran je kao vodeća lokacija EDF-ove strategije neposrednog i ubrzanog razmontiranja celokupne UNGG flote. Inače, ovoj je fazi prethodilo više od tri i po godine detaljnih inženjerskih studija koje su zajednički sproveli EDF-ov Sektor za dekonstrukciju i projekte otpada (DP2D) i Cyclife Engineering.
Faze demontaže i međunarodna primena tehnologije
Nakon javne rasprave planirane za 2027. godinu i dobijanja dekreta o demontaži, predviđeno je da operativni radovi na lokaciji Šinon A2 počnu sredinom 2028. godine i traju šest godina. Radovi će obuhvatiti serijsko razmontiranje opreme u četiri prostorije sa razmenjivačima toplote, pri čemu će se u potpunosti primeniti iskustva stečena tokom ranijeg uklanjanja razmenjivača na reaktoru Šinon A3.
Podsećamo, EDF i kompanija Veolia su 2019. godine osnovali zajedničku firmu Graphitech, specijalizovanu za dekomisioniranje reaktora koji koriste grafintsku tehnologiju. Graphitech je od 2022. godine na modelima u prirodnoj veličini razvijao i testirao sisteme za daljinsko upravljanje (robotiku) namenjene radu u ozračenim uslovima unutar jezgra.
Pored metodologije pripremljene za preostalih pet francuskih UNGG reaktora, Graphitech planira da izvozi svoje usluge i robotičku tehnologiju za demontažu gasom hlađenih reaktora širom sveta – u Velikoj Britaniji, Italiji, Japanu, Litvaniji, Španiji i SAD.
Tehnički i tehnološki detalji UNGG reaktora
Reaktori tipa UNGG (Uranium Naturel Graphite Gaz) predstavljaju prvu generaciju francuskih komercijalnih nuklearnih reaktora, razvijanih u periodu od 1950-ih do 1970-ih godina od strane Francuske komisije za atomsku energiju (CEA) i EDF-a. Tehnološki su veoma srodni – tehnološki su praktično identični – britanskim reaktorima prve generacije tipa Magnox.
Glavne konstrukcione karakteristike:
- Prirodni uranijum kao gorivo: obzirom na to da Francuska u vrijeme razvoja ovih reaktora nije imala komercijalna postrojenja za obogaćivanje uranijuma, UNGG je projektovan da koristi prirodni uranijum.
Reaktori tipa UNGG (Uranium Naturel Graphite Gaz) predstavljaju prvu generaciju francuskih komercijalnih nuklearnih reaktora, razvijanih u periodu od 1950-ih do 1970-ih godina od strane Francuske komisije za atomsku energiju (CEA) i EDF-a. Tehnološki su veoma srodni – tehnološki su praktično identični – britanskim reaktorima prve generacije tipa Magnox.
Glavne konstrukcione karakteristike:
- Prirodni uranijum kao gorivo: obzirom na to da Francuska u vrijeme razvoja ovih reaktora nije imala komercijalna postrojenja za obogaćivanje uranijuma, UNGG je projektovan da koristi prirodni uranijum.
- Grafit kao moderator: pošto prirodni uranijum ne može da održi lančanu reakciju kada koristi običnu vodu kao moderator (jer obična voda ima preveliki apsorbcioni presjek, odnosno veliku vjerovatnoću apsorbcije neutrona), kao moderator su korišćeni grafitni blokovi unutar jezgra.
- Rashladni sklop sa ugljen-dioksidom: A toplotna energija je iz jezgra odvođena cirkulacijom gasa ugljen-dioksida pod pritiskom. Topli gas je u razmjenjivačima toplote predavao energiju sekundarnom prstenu sa vodom, stvarajući vodenu paru za pokretanje parnih turbina.
- Izmjena goriva tokom rada: zbog niske obogaćenosti prirodnog uranijuma, sagorijevanje goriva bilo je brzo, pa su UNGG reaktori imali kompleksne mašine koje su omogućavale zamjenu gorivnih elemenata bez zaustavljanja rada reaktora.
Zašto su UNGG reaktori napušteni i zašto je dekomisioniranje kompleksno?
Ipak, nakon šest izgrađenih jedinica, Francuska je početkom 1970-ih godina donijela stratešku odluku da napusti UNGG tehnologiju u korist američke tehnologije reaktora pod pritiskom sa lakom vodom (PWR – Pressurized Water Reactor), koji su bili znatno kompaktniji i ekonomski isplativiji.
Dekomisioniranje UNGG reaktora danas predstavlja jedan od najvećih inženjerskih izazova u nuklearnoj industriji: jezgro svakog reaktora sadrži stotine tona grafitnih blokova koji su tokom decenija rada apsorbovali neutrone i postali radioaktivni (sadrže izotop Ugljenik-14). Zbog visokog nivoa zračenja unutar samog reaktorskog suda, ručni rad je nemoguć. Uklanjanje i sečenje grafitnih struktura i čeličnih elemenata mora se izvoditi posredstvom specijalno dizajniranih robota i daljinski upravljanih alata, što je i bio primarni razlog formiranja namenske kompanije Graphitech.
Inače, isti problem kompleksne i komplikovane dekomisije imaju svi reaktori modeirani grafitom: UNGG, Magnox i RBMK reaktori.
Ipak, nakon šest izgrađenih jedinica, Francuska je početkom 1970-ih godina donijela stratešku odluku da napusti UNGG tehnologiju u korist američke tehnologije reaktora pod pritiskom sa lakom vodom (PWR – Pressurized Water Reactor), koji su bili znatno kompaktniji i ekonomski isplativiji.
Dekomisioniranje UNGG reaktora danas predstavlja jedan od najvećih inženjerskih izazova u nuklearnoj industriji: jezgro svakog reaktora sadrži stotine tona grafitnih blokova koji su tokom decenija rada apsorbovali neutrone i postali radioaktivni (sadrže izotop Ugljenik-14). Zbog visokog nivoa zračenja unutar samog reaktorskog suda, ručni rad je nemoguć. Uklanjanje i sečenje grafitnih struktura i čeličnih elemenata mora se izvoditi posredstvom specijalno dizajniranih robota i daljinski upravljanih alata, što je i bio primarni razlog formiranja namenske kompanije Graphitech.
Inače, isti problem kompleksne i komplikovane dekomisije imaju svi reaktori modeirani grafitom: UNGG, Magnox i RBMK reaktori.
Tagovi:
EDF
Cyclife
NE Šinon 2
UNGG
Uranium Naturel Graphite Gaz
nuklearne elektrane
dekomisioniranje
nuklearni reaktori hlađeni gasom
demontaža
Komentari
Vaš komentar
Naš izbor
Rubrike za dalje čitanje
Potpuna informacija je dostupna samo komercijalnim korisnicima-pretplatnicima i neophodno je da se ulogujete.
Pratite na našem portalu vesti, tendere, investicione projekte, grantove i pravnu regulativu.
Registracija na eKapiji vam omogućava pristup potpunim informacijama i dnevnom biltenu
Naš dnevni ekonomski bilten će stizati na vašu mejl adresu krajem svakog radnog dana. Bilteni su personalizovani prema interesovanjima svakog korisnika zasebno,
uz konsultacije sa našim ekspertima.