BDP raste, ali industrijska proizvodnja u Srpskoj pada

Iako posljednji statistički podaci pokazuju da je ekonomija Republike Srpske zabilježila realni rast od dva odsto, industrijska baza značajno je oslabila, piše Capital.

Obim prerađivačke industrije prošle godine realno je opao za 4,6 odsto, pokazuju posljednji podaci Republičkog zavoda za statistiku Republike Srpske o bruto domaćem proizvodu.

Pad je zabilježen i u rudarstvu, gdje je obim proizvodnje smanjen za 2,5 odsto, dok su proizvodnja i snabdijevanje električnom energijom bili manji za 0,3 odsto.

Iako je nominalna bruto dodata vrijednost prerađivačke industrije porasla sa 1,995 na 2,092 milijarde KM, taj rast posljedica je viših cijena, dok je stvarni obim proizvodnje smanjen.

Oblast informacija i komunikacija zabilježila je rast od 6,1 odsto, dok su finansijske djelatnosti i osiguranje porasli za 4,8 odsto.

Rast je ostvaren i u ugostiteljstvu, za 4,2 odsto, građevinarstvu za 3,6 odsto i trgovini za 3,4 odsto.

Ekonomista Igor Gavran smatra da bez rasta industrijske proizvodnje nema stvarnog ekonomskog razvoja. Prema njegovim riječima, podaci pokazuju da su tri industrijska sektora u Republici Srpskoj prošle godine zabilježila značajan pad.

– Jedini održiv i smislen rast BDP-a jeste onaj u kojem realno, a ne samo nominalno, raste industrijska proizvodnja. Može se govoriti o turizmu, uslugama i drugim djelatnostima, ali jedini stvarni i ozbiljan rast ekonomije jeste onaj koji primarno nosi industrijska proizvodnja – rekao je Gavran za Capital.

On smatra da se ne može govoriti o stvarnom rastu ekonomije ukoliko industrijska proizvodnja pada.

Kao primjer navodi kinesku ekonomiju, za koju kaže da je snažna upravo zbog dominantne uloge industrije i proizvodnje konkretnih dobara.

– Zapad se oslanjao na sektor usluga i vidimo gdje ih je to dovelo. Ekonomija Evropske unije slabi prije svega zbog pada industrije. BiH je uzlaznu putanju i stvarni, odnosno snažan razvoj imala u godinama i decenijama socijalizma, kada se industrija gradila i razvijala – kazao je Gavran.

Gavran ocjenjuje da pokazatelji, iako nisu najgori mogući, ipak ukazuju na veoma loše stanje, jer industrijska proizvodnja pada u cijeloj BiH, uključujući Republiku Srpsku.

Prema njegovim riječima, takvi trendovi ukazuju na propadanje industrije i ekonomije, kao i na izostanak stvarnog rasta i razvoja.

– Rekao bih da nema budućnosti. Ovo bi trebalo da budu centralne teme izborne kampanje, ali, nažalost, nisu. Republika Srpska mirno posmatra kako Rafinerija nafte Brod ne radi, zaustavljena odlukom vlasnika koji nikada nije ispunio uslove privatizacije, već je povećao zaduženost i ugasio naftnu industriju. Mirno se posmatra i gašenje rudnika u Ljubiji, dok se Elektroprivreda Republike Srpske urušava već godinama. Sve su ovo jedine moguće posljedice – zaključio je Gavran.