Samo tri zemlje EU u roku primijenile Direktivu o transparentnosti plata

Slovačka, Italija i Litvanija jedine su članice Evropske unije koje su prije 7. juna, koji je bio krajnji rok, usvojile nacionalne zakone za primjenu Direktive o transparentnosti zarada (EU 2023/970), piše portal sindikata Nezavisnost. Kako je navedeno, istraživanje Evropske konfederacije sindikata (EKS) pokazalo je da odgađanje primjene ovih pravila žene u EU godišnje prosječno košta 4.256 EUR izgubljenih zarada zbog neopravdanih razlika u platama u odnosu na muškarce.

Za razliku od Slovačke, Italije i Litvanije, druge članice EU pokazale su veoma neujednačen nivo spremnosti i preduzetih koraka za primjenu pravila transparentnosti. Tako su Belgija, Malta i Poljska tek djelimično usvojile odgovarajuće propise, dok Holandija, Francuska, Danska, Finska, Češka, Kipar, Bugarska i Rumunija imaju spremne nacrte zakona, ali su zvanično pomjerile rok njihove primjene za 1. januar 2027. godine.

Najveći broj članica EU, uključujući Njemačku, Španiju, Irsku, Austriju i Hrvatsku, još nema objavljen nacrt zakona niti jasan vremenski okvir. Poseban slučaj je Švedska, koja se jedina otvoreno usprotivila Direktivi EU, zamrzla proces i zatražila ponovne pregovore na nivou Unije, pravdajući to prevelikim administrativnim teretom za kompanije.

Uoči isteka tog roka, Evropska konfederacija sindikata najoštrije je reagovala zbog činjenice da čak 24 članice EU nisu na vrijeme implementirale pravila o transparentnim platama u svoja zakonodavstva. Generalna sekretarka EKS-a Ester Linč ocijenila je da propuštanje zadatog roka predstavlja "izdaju radnica" i sraman neuspjeh političkih rukovodstava pod pritiskom agresivnog korporativnog lobiranja. Cilj novih pravila o transparentnosti je potpuno ukidanje prakse tajnosti zarada i smanjenje rodnog jaza u platama, koji je u EU veći od 11 odsto.

Prema direktivi EU, kompanije će morati da ispune zahtjeve prema kojima poslodavci, prilikom zapošljavanja, u oglasu ili prije intervjua sa kandidatima moraju da navedu početnu platu ili raspon zarade. U razgovorima za posao kandidati više ne smiju biti pitani koliko su zarađivali na prethodnim poslovima, a svaki zaposleni ima pravo da traži podatke o prosječnim nivoima plata za istu poziciju, razvrstane po polu.

Takođe, ako se utvrdi rodni jaz u platama veći od pet odsto koji se ne može opravdati objektivnim kriterijumima, kompanije moraju odmah pokrenuti korektivne mjere u saradnji sa sindikatima.

Evropski sindikati podsjećaju da je zaposlenim ženama potrebna zabrana klauzula o tajnosti plata, koje su omogućile da nejednake plate opstanu gotovo 50 godina nakon što je EU, ranije EEZ, definisala jednakost plata.

Do sada je Evropska komisija dosljedno odbijala žalbe i pozive poslodavaca na produženje roka za poštovanje direktive o transparentnosti plata, šaljući jasan signal državama da nastave sa ispunjavanjem obaveza.

Zato se očekuje da Komisija protiv 24 zemlje članice koje su propustile rok za implementaciju direktive EU 2023/970 pokrene zvanični postupak zbog povrede prava Evropske unije, odnosno infringement procedure, naveo je portal Nezavisnost.