BiH očekuju skuplji život i sporiji rast ekonomije u 2026.

Centralna banka BiH je u novom krugu makroekonomskih srednjoročnih projekcija revidirala stopu inflacije naviše, na 4,7 odsto, dok je revidirana i projekcija rasta ekonomske aktivnosti naniže, na 1,9 odsto.

U njihovom saopštenju se navodi da su makroekonomske srednjoročne projekcije revidirane usljed globalnog energetskog šoka izazvanog eskalacijom sukoba na Bliskom istoku.

- Izražena volatilnost i povećanje cijena na tržištima nafte i prirodnog gasa, praćena povećanom neizvjesnošću u pogledu globalnog snabdijevanja, pojačali su inflatorne i troškovne pritiske u međunarodnom i domaćem okruženju - naveli su iz Centralne banke BiH.

Dodali su da je stopa inflacije revidirana, na nivo od 4,7% u 2026. godini, kao posljedica pojačanih inflatornih pritisaka iz međunarodnog okruženja, uključujući rast cijena energenata na svjetskom tržištu i njihovo prelivanje na rast domaćih cijena.

- Dodatno, domaći faktori, poput rasta troškovnih pritisaka u sektoru usluga, rasta cijena električne energije, rasta plata, doprinose zadržavanju inflacije na višem nivou u odnosu na prethodne projekcije - istakli su iz Centralne banke BiH.

Prema njima, projekcija rasta ekonomske aktivnosti u BiH u 2026. godini je korigovana naniže, do nivoa od 1,9%, zbog slabljenja domaće i spoljne potražnje, koja se odražava kroz ličnu potrošnju, investicije te uvoz i izvoz.

- Nagli rast cijena nafte i prirodnog gasa, koji je zabilježen od početka marta tekuće godine, utiče na povećanje troškova proizvodnje i transporta, što se reflektuje na pad profitabilnosti privrednih subjekata i slabljenje investicione aktivnosti. Istovremeno, viši troškovi energenata smanjuju raspoloživi dohodak domaćinstava, što dovodi do slabije privatne potrošnje. Kao rezultat, očekuje se sporija dinamika ekonomskog rasta u odnosu na prethodne projekcije - ističe se u saopštenju Centralne banke BiH.

Ekonomista Saša Stevanović kaže za "Nezavisne novine" da je viši nivo inflacije posljedica politike stimulacije penzija, plata i ostalih dohodaka.

- Takođe, od značajnog uticaja je i rast cijena energenata, za posljedicu će imati rast cijena hrane. Globalni nered neće narušiti ekonomiju BiH ako na unutrašnjem planu imamo red, disciplinu i podršku. Nažalost, ne postoji usklađenost unutrašnjih politika i vidimo aktivnosti na jačanju fiskalnog i monetarnog suverenizma. Emisija obveznica u inostranstvu entiteta, nagli rast penzionih davanja u Federaciji, najava snižavanja rejtinga Federacije BiH usljed činjenice da se 70% budžeta izdvaja za socijalna davanja Federacije BiH, ukazuju na probleme, ali i šanse domaćeg ekonomskog sistema - objašnjava Stevanović.

Prema njegovim riječima, trenutni fiskalni, ali i finansijski prostor oba ekonomska modela funkcionisanja BiH ukazuju da postoje značajne rezerve za rast produktivnosti i viši nivo ekonomskog rasta.

- Niža projekcija rasta ekonomije je posljedica opreznog pristupa upravljanja ekonomijom i odražava slom globalnog političkog i ekonomskog poretka svijeta - naglasio je Stevanović.