Prva hrvatska studija o baterijama: Obnovljivi izvori do 2030. mogu sniziti cijenu električne energije za skoro 30%

U trenutku kada vlasti sve češće naglašavaju potrebu ulaganja u obnovljive izvore energije i jačanje energetske otpornosti, prva hrvatska sistemska studija o baterijskim sistemima donosi konkretne tehničke i investicione smernice za dalji razvoj sektora, saopštilo je udruženje Obnovljivi izvori energije Hrvatske.

Studija "Identifikovanje zagušenja u elektroenergetskom sistemu Hrvatske i definisanje najpovoljnijih snaga i lokacija baterijskih skladišta" predstavljena je na konferenciji Solar Flex Croatia 2026. Pokrenuli su je Obnovljivi izvori energije Hrvatske uz podršku EBRD, a izradili su je stručnjaci Fakultet elektrotehnike i računarstva i Energetski institut Hrvoje Požar.

Potrošnja raste brže od proizvodnje

Hrvatska tokom letnjih meseci uvozi više od 30% električne energije, upravo kada potrošnja, podstaknuta turizmom, dostiže vrhunac. Očekuje se i dalji rast potražnje zbog elektrifikacije transporta, grejanja i industrije.

Iako zemlja raspolaže sa skoro 1400 MW solarnih elektrana, i dalje zaostaje po instaliranoj snazi po stanovniku u odnosu na druge članice EU. Prema Nacionalnom energetskom i klimatskom planu (NECP), do 2030. godine očekuje se najmanje 1000 MW novih solarnih i jednako toliko vetroelektrana, dok su već izdana energetska odobrenja za oko 3500 MW projekata, uključujući i baterijske sisteme.

Ključno pitanje više nije proizvodnja, već sposobnost sistema da tu energiju prihvati, prenese i iskoristi.

Zastarela mreža kao ograničenje

Gotovo 59% prenosne mreže starije je od 40 godina i projektovana je za centralizovani model proizvodnje. Današnji sistem, sa rastućim udelom decentralizovanih i promenljivih izvora poput sunca i vetra, stvara nova opterećenja i zagušenja u mreži.

Studija pokazuje da je za stabilizaciju sistema potrebno instalirati baterijska skladišta na 17 lokacija ukupne snage oko 1620 MW. U realnijem scenariju, koji uključuje baterije uz same elektrane, potreba raste na 26 sistema ukupne snage oko 1980 MW.

Najveće potrebe identifikovane su u Dalmaciji, posebno oko Splita, koje nosi oko 75% ukupne potrebne snage. Kao jedno od ključnih "uskih grla" ističe se pravac Zadar–Bilice, gde dolazi do zasićenja mreže.

Studija takođe naglašava da baterije nisu zamena za mrežu, već njen dodatak – razvoj skladišta energije i modernizacija infrastrukture moraju ići paralelno.

Niže cene i stabilnije tržište

Veća integracija obnovljivih izvora značajno utiče na cene električne energije. U scenariju realizacije svih odobrenih projekata, prosečna cena pala bi sa 101,7 EUR/MWh na 72,96 EUR/MWh, odnosno za oko 28 %.

Uloga baterija nije primarno smanjenje prosečne cene, već stabilizacija tržišta. One ublažavaju dnevne oscilacije, smanjuju vršne cene i doprinose sigurnijem funkcionisanju sistema.

Pored toga, baterijski sistemi mogu smanjiti ukupne troškove elektroenergetskog sistema i do 15 %, prvenstveno kroz smanjenje zagušenja i bolje iskorišćenje energije iz obnovljivih izvora.

Sledeći korak – regulatorna primena

Studija postavlja jasne tehničke osnove za razvoj baterijskih sistema i veću integraciju obnovljivih izvora. Tržište je spremno, ali ključan sledeći korak biće regulatorna primena.

Ako Hrvatska želi da obnovljivi izvori postanu temelj sigurnijeg, otpornijeg i konkurentnijeg energetskog sistema, zaključci ove studije moraju postati osnova za konkretne odluke i investicije, zaključeno je u saopštenju.

Obnovljivi izvori energije Hrvatske

EBRD

Fakultet elektrotehnike i računarstva

Energetski institut Hrvoje Požar

konferencija Solar Flex Croatia 2026

prva hrvatska sistemska studija o baterijskim sistemima

obnovljivi izvori energije

cena struje