Od 50 do 200 mil EUR - Aerodrom u Trebinju postaje sve skuplja ideja

Predsjednik Srbije protekle sedmice uspio je tokom posjete Trebinju da ponovo u fokus vrati ideju o izgradnji aerodroma zapadno od tog grada. Ono što je najviše privuklo pažnju javnosti jeste njegova izjava o spremnosti Srbije da u projekat uloži 200 miliona eura.

To je već treći iznos koji se pominje u posljednjih pet do šest godina, a svaki put cijena aerodroma znatno raste.

Sve je počelo u augustu 2020. godine, kada je citirana izjava tadašnje ministrice građevinarstva Zorane Mihajlović da je procijenjena vrijednost investicije oko 50 miliona eura.

Već naredne godine cifra raste na 100 miliona. U maju 2021. godine, na sastanku premijerki dvije strane, Ane Brnabić i Radovana Viškovića, saopšteno je da je upravo toliki iznos potreban za izgradnju aerodroma. U oktobru iste godine, nakon sastanka s Miloradom Dodikom, predsjednik Srbije izjavio je da su obezbijeđena sredstva za izgradnju aerodroma koji će koštati 70 miliona eura, dok je dodatnih 35 miliona bilo planirano za infrastrukturno opremanje, iako nije precizirano na šta se to tačno odnosi.

Danas se govori o iznosu od 200 miliona eura, što se dijelom može objasniti planiranim gabaritima aerodroma, ali javnost nije dobila detaljno objašnjenje šta stoji iza ove brojke.

U skladu s vrijednošću projekta mijenjale su se i druge procjene. Najprije je najavljivano da će aerodrom u prvoj fazi opsluživati 250.000 putnika godišnje. Kasnije je ta brojka za cijeli projekat povećana na milion, da bi u kasnijim dokumentima obim putničkog saobraćaja u potpunosti prestao da se pominje.

Odgađani su i prvi letovi. Poletanje je najprije bilo planirano za 2022., zatim prije kraja 2023. godine, ali danas novih rokova nema.

Dokle se stiglo

Tokom 2025. godine, sudeći prema medijskim izvještajima, priča o aerodromu u Trebinju znatno je utihnula. Posljednja učestalija obraćanja zvaničnika datiraju s kraja 2024. godine.

Za informacije o tome šta je urađeno tokom prošle godine, obratili smo se preduzeću Aerodromi Srbije, koje je osnivač kompanije Aerodrom Trebinje d.o.o. i vodi realizaciju ovog projekta. Odgovor do objavljivanja teksta nismo dobili.

Posebno nas je zanimalo na koji način je okončana saga o Studiji uticaja na životnu sredinu, na koju je primjedbe imala Hrvatska zbog mogućeg zagađenja rijeke iz koje se Dubrovnik snabdijeva vodom. Na web-stranici Vlade Republike Srpske i dalje se može pronaći nacrt tog dokumenta.

Također nas je zanimalo da li je završen projekat za građevinsku dozvolu. Posljednja "izražavanja očekivanja" zvaničnika bila su da će dozvola biti izdata do kraja 2024. godine. Tokom 2025. nije bilo zvaničnih informacija da je zahtjev podnesen, a kamoli da je dozvola izdata.

Šta je do sada urađeno

Posljednji zvanični dokument u kojem se pominje aerodrom potiče iz jula 2025. godine.

U Izvještaju o poslovanju Aerodroma Srbije za 2024. godinu, trebinjskoj vazdušnoj luci posvećene su dvije stranice. Veći dio odnosi se na podsjećanje na aktivnosti iz prethodnih godina.

Priča počinje od 3. septembra 2020. godine, kada je Vlada Srbije dala saglasnost za osnivanje preduzeća Aerodrom Trebinje d.o.o. Sedmicu kasnije preporučeno je Aerodromima Srbije da izrade analizu mogućnosti razvoja aerodromske infrastrukture u Republici Srpskoj, a već 15. septembra usvojena je analiza potencijala razvoja vazdušnog saobraćaja na aerodromu Trebinje.

Na osnovu toga, tokom 2021. godine započeta je izrada planske i projektno-tehničke dokumentacije. U 2022. godini završena je planska dokumentacija, a u decembru iste godine izdati su lokacijski uslovi za izgradnju aerodroma.

U junu 2023. godine završen je proces čišćenja terena od mina, a iste godine okončana je i Aeronautička studija aerodroma Trebinje, na koju je Direkcija za civilno vazduhoplovstvo BiH dala saglasnost u novembru.

Nema novca za eksproprijaciju?

Najviše aktivnosti zabilježeno je tokom 2024. godine, što ukazuje da je projekat ipak imao određeni pomak.

U januaru 2024. godine završen je nacrt Studije uticaja na životnu sredinu, koja je bila na javnom uvidu u BiH, Hrvatskoj i Crnoj Gori. Dopuna studije, na osnovu komentara institucija BiH i Hrvatske, završena je u aprilu 2025. godine.

U aprilu 2024. upućen je prijedlog za eksproprijaciju zemljišta, za šta je prvobitno bilo planirano 1,9 miliona eura, a otkup je počeo u septembru iste godine. Do januara 2025. otkupljeno je 17,3 posto ukupne površine budućeg aerodroma.

Međutim, prema dokumentima, eksproprijacija je zapela zbog nedostatka novca. Nova procjena pokazala je da je potrebno ukupno 9,9 miliona eura, te da je za nastavak otkupa zemljišta neophodno obezbijediti dodatnih oko osam miliona eura.

Ključne prepreke

U dokumentima se navodi da je u toku izrada preostale projektno-tehničke dokumentacije potrebne za dobijanje građevinske dozvole, kao i revizija Studije uticaja na životnu sredinu.

Osim toga, i dalje postoje zakonske prepreke, uključujući potrebu izmjene Zakona o Agenciji za pružanje usluga u vazdušnoj plovidbi BiH, kako bi Trebinje bilo uvršteno među aerodrome sa kontrolom leta.

Isplativost pod znakom pitanja

O opravdanosti izgradnje aerodroma u Trebinju godinama se vodi rasprava. Kritičari ukazuju na blizinu aerodroma u Dubrovniku i Tivtu, kao i na planirane gabarite piste od 3.500 metara, koji su neuobičajeni za aerodrom tog kapaciteta.

S druge strane, zagovornici projekta smatraju da bi aerodrom mogao biti razvojna šansa za Hercegovinu, posebno u kontekstu buduće izgradnje Jadransko-jonskog autoputa.

Aerodromi Srbije doo Niš

Aerodrom Trebinje d.o.o. Trebinje

aerodrom Trebinje

Aleksandar Vučić

poskupljenje projekta

studija uticaja na životnu sredinu

eksproprijacija zemljišta

vazdušni saobraćaj