Početna

Vijesti

Centralne banke bivše Jugoslavije bilježe stabilne, pa i rekordne profite

Izvor: bankar.me

Ponedjeljak, 21.07.2025.

08:29

Komentari

Podeli

(Foto: eKapija)

U oštrom kontrastu sa Evropskom centralnom bankom (ECB), koja je 2024. godinu zaključila s rekordnim gubitkom, centralne banke zemalja bivše SFRJ ostvarile su stabilne, neke čak i rekordne profite, potvrđujući otpornost i efikasnost svojih monetarnih politika u izazovnom okruženju visokih kamatnih stopa i inflacionih pritisaka.

Centralna banka Crne Gore (CBCG) ostvarila je u 2024. godini neto dobit od 12,2 mil EUR, od čega je 4,9 miliona preneseno u državni budžet. Ostatak dobiti raspoređen je u zakonom propisane rezerve, čime je CBCG dodatno ojačala finansijsku poziciju i obezbijedila sredstva za sprovođenje strateških projekata, poput projekta uvođenja savremenog sistema instant plaćanja. Od 2021. do 2024. godine, CBCG je prenijela oko 15 mil EUR dobiti u državni budžet.

Narodna banka Srbije (NBS) zabilježila je izuzetno snažan rezultat, sa neto profitom od 182,6 milijardi dinara (oko 1,55 mlrd EUR). Dio dobiti u iznosu od 33,9 milijardi dinara (oko 288 mil EUR) prenesen je direktno u budžet Srbije, dok je ostatak upotrijebljen za jačanje finansijskih rezervi i pokrivanje rizika.

Centralna banka Bosne i Hercegovine (CBBH) ostvarila je u 2024. godini rekordnu neto dobit od 412,6 miliona konvertibilnih maraka (oko 211 mil EUR). Od tog iznosa, 244,3 miliona KM je preneseno u državni budžet, nakon odluke Upravnog vijeća iz marta 2025. godine. Ovaj rezultat daleko nadmašuje dobit iz 2023. godine, potvrđujući značajno poboljšanje performansi i otpornost banke u promjenjivom ekonomskom okruženju. Istovremeno, komercijalne banke u BiH su takođe ostvarile solidne rezultate: u Federaciji BiH neto dobit je iznosila 599,8 miliona KM, dok je u Republici Srpskoj dosegla 247,2 miliona KM.

Hrvatska narodna banka (HNB) ostvarila je dobit od 10,5 mil EUR, od čega je 8,4 miliona uplaćeno u državni proračun. Time je HNB nastavila kontinuitet stabilnog poslovanja i doprinosa javnim finansijama.

Banka Slovenije zaključila je godinu sa pozitivnim rezultatom od 1,24 mil EUR, dok je komercijalni bankarski sektor u Sloveniji ostvario neto dobit od čak 1,076 mlrd EUR, potvrđujući visoku profitabilnost u domaćem finansijskom sistemu.

Skromne dobiti ove dvije centralne banke mogu se objasniti i zatezanjem monetarne politike na nivou evrozone, jer su deo Eurosistema, i djeluju u uslovima monetarne politike koju diktira Evropska centralna banka. U 2024. nije bilo značajnih novih prihoda od emitovanih sredstava ili kamata na devizne rezerve, što je često ključno za ostvarenje dobiti centralne banke. Istovremeno, povećana neizvjesnost i globalna geopolitička i politička kretanja limitirali su mogućnosti za ostvarivanje većih prihoda.

Centralna bank Kosova (CBK) ostvarila je dobit od 30,8 mil EUR u 2024. godini, od čega je 15,4 miliona preneseno u državni budžet, gotovo dvostruko više nego godinu ranije. Istovremeno, komercijalne banke su tokom godine ostvarile neto profit od 168,6 mil EUR (rast od 14,5 %).

Nasuprot tome, Evropska centralna banka zabilježila je gubitak od 7,944 mlrd EUR u 2024. godini – drugi najveći u svojoj istoriji. Gubitak je posljedica visoke kamate koju ECB mora isplaćivati na depozite komercijalnih banaka, što premašuje prihode od imovine kupljene kroz monetarne programe u protekloj deceniji. Zbog toga ECB neće vršiti raspodjelu dobiti nacionalnim centralnim bankama sve dok se nagomilani gubici ne pokriju u narednim godinama.

Dakle, dok se nacionalne centralne banke Zapadnog Balkana uspješno prilagođavaju tržišnim uslovima i ostvaruju pozitivne rezultate, ECB trpi posljedice godina ekspanzivne monetarne politike. Ove razlike dodatno naglašavaju fleksibilnost i otpornost regionalnih finansijskih sistema u vrijeme makroekonomske nestabilnosti.

*Rezultati za Sjevernu Makedoniju za 2024. nisu još dostupni

Centralna banka BiH Sarajevo

Google Maps

U blizini:

Muzej novca Centralne banke Bosne i Hercegovine (projekat)

20 m

Obavještajno-sigurnosna agencija BiH Sarajevo

100 m

Kamerni teatar 55 Sarajevo

100 m

Federalno ministarstvo unutrašnjih poslova Sarajevo

120 m

Šta imamo u krugu od:

Fotografije:

+11

Opis:

Izgrađena je 1932. godine po projektu beogradskog arhitekte Milana Zlokovića. Od tada, pa do početka II svjetskog rata služi kao Glavna filijala državne Hipotekarne banke. Istovremeno, objekat je imao i stambenu funkciju. Tokom II svjetskog rata zgrada nije oštećena. U njoj bila je smještena Komanda njemačkih okupacionih snaga.

Nakon završetka rata u zgradi smještena je Narodna banka NR Bosne i Hercegovina.

Krajem pedesetih godina XX vijeka izvršena je dogradnja sjevernog krila gdje je smještena Služba društvenog knjigovodstva, koja se izdvaja iz Narodne banke prije 1964. godine. Danas je u istom objektu smješteno Federalno ministarstvo finansija. Sedamdesetih godina urađena je nova dogradnja, a osamdesetih dograđen je cijeli sprat.

Tokom rata 1992-95 služila je za čuvanje predmeta od velikog kulturno-istorijskog značaja i kao sklonište. Nekoliko puta bila je pogođena, ali bez oštećenja.

Avgusta mjeseca 1997. godine osnovana je Centralna banka Bosne i Hercegovine koja je smještena u objekat. (Wikipedia)

Vidi sve

Tagovi:

Centralna banka Bosne i Hercegovine

Narodna banka Srbije

NBS

Centralna banka Crne Gore

CBCG

Evropska centralna banka

profit centralnih banaka bivše SFRJ

Komentari

Vaš komentar

Šta vrijedno posjetiti/vidjeti u okolini?

Pozorište mladih Sarajevo

120 m

spomenik Vječna vatra Sarajevo

150 m

Narodno pozorište Sarajevo

210 m

Olimpijski muzej Sarajevo

260 m

Državne finansijske institucije (centralne banke, fin.policija) u blizini [+]

Naš izbor

Koliko duguje BiH, a koliko zemlje u regionu i ko je najveći dužnik? Finansije

Čekanje vrijedno 200 mil EUR - Crna Gora još ne zna ko će i kada graditi drugu dionicu auto-puta Građevina, Saobraćaj, Finansije

Ugašen regionalni portal privrednih registara - Bifidex ne radi od prije nekoliko mjeseci Finansije, IT, Telekomunikacije

Skroman učinak direktnog platnog prometa Crne Gore sa Srbijom i BiH Finansije

EBRD odobrila kredit od 200 mil EUR za izgradnju auto-puta od Mateševa do Andrijevice Građevina, Saobraćaj, Finansije

Crna Gora najbolja u sprovođenju Reformske agende u regionu Vijesti

EPCG se zadužuje 25,63 mil EUR za izgradnju VE Gvozd 2 Energija

Tabaković: Novim zakonom se ograničavaju kamatne stope na skoro sve kredite Finansije

Potpuna informacija je dostupna samo komercijalnim korisnicima-pretplatnicima i neophodno je da se ulogujete.

Zaboravili ste šifru? Kliknite OVDJE

Za besplatno probno korišćenje, kliknite OVDJE

Pratite na našem portalu vesti, tendere, investicione projekte, grantove i pravnu regulativu.

Registracija na eKapiji vam omogućava pristup potpunim informacijama i dnevnom biltenu

Naš dnevni ekonomski bilten će stizati na vašu mejl adresu krajem svakog radnog dana. Bilteni su personalizovani prema interesovanjima svakog korisnika zasebno, uz konsultacije sa našim ekspertima.

Centralne banke bivše Jugoslavije bilježe stabilne, pa i rekordne profite

Šta vrijedno posjetiti/vidjeti u okolini?

Državne finansijske institucije (centralne banke, fin.policija) u blizini [+]

Naš izbor

Rubrike za dalje čitanje