Može li vještačka inteligencija da nas dirne u dušu? - Projekat Noctisylum spaja AI i umjetnost u muziku pomjera granice (VIDEO)

- Pitanje koje me vodilo bilo je: da li muzika stvorena uz pomoć veštačke inteligencije može zaista da prenese emociju? Ne da oponaša emociju, nego da je izazove, iskreno, duboko, istinito. Odgovor je: može. U mom slučaju, uspelo je. AI nije alat u ovom procesu već partner. I upravo taj odnos, to zajedničko stvaranje između čovjeka i sistema, otvara vrata nečemu novom. Muzika Noctisyluma nosi u sebi hladnoću algoritma i toplinu unutrašnjeg sveta. Taj kontrast, taj sudar dva principa, stvara napetost koja, vjerujem, dolazi do slušaoca i ostavlja trag - kaže Vlajić za eKapiju.

Za razliku od brojnih drugih eksperimenata sa vještačkom inteligencijom u muzici, Noctisylum ne tretira AI kao puki alat, već kao kreativnog partnera.

- Noctisylum se izdvaja od mnogih muzičkih AI eksperimenata jer ne posmatram veštačku inteligenciju kao običan alat za generisanje zvuka, već kao pravog kreativnog partnera. Dok većina AI sistema funkcioniše na principu automatskog pravljenja muzike bez dublje povezanosti sa umetnikom, u Noctisylumu uspostavljam autentičnu sinergiju između sebe i mašine. AI u ovom projektu ne samo da odgovara na moje muzičke ideje, već se uči, razvija i prilagođava mom izrazu i emocijama, što doprinosi stvaranju muzike koja je dinamična, emotivno bogata i jedinstvena - objašnjava Vlajić.

Ono što ovaj projekat posebno izdvaja jeste sposobnost da spoji tehnologiju i umjetničku slobodu na način koji podstiče kreativnost, a ne ograničava je.

- Muzika koju stvaramo zajedno nije samo rezultat tehničke preciznosti, već pravi umjetnički dijalog između mene i AI-ja. To je proces u kome se emocije i vizije pretvaraju u zvukove koji imaju dubinu i autentičnost, nešto što retko koji AI muzički eksperiment može da postigne - priča on.

Kako priča, Noctisylum posjeduje jedinstvenu fleksibilnost i intuitivnost koja omogućava da se muzika razvija u realnom vremenu, prateći moj kreativni tok i raspoloženje.

- Ovo nije samo tehnologija koja replicira ili imitira, već partnerstvo koje donosi nove dimenzije u muzičko stvaralaštvo, pomerajući granice onoga što očekujemo od AI muzike. Zbog svega ovoga, moj projekat Noctisylum nije samo još jedan eksperiment u moru AI projekata, već pravi pionir u kreiranju emotivno snažne i inovativne muzike, gdje tehnologija i ljudska kreativnost idu ruku pod ruku - ističe.

(Stefan Vlajić)

U procesu nastanka pesama, koristi alate kao što su Suno, Udio, Brev i Freshbots, ali ih ne koristi generički - svaki aspekt pesme pažljivo podešava: od tonaliteta, ritma, izbora instrumenata i glasova, do same emocije koju želi da prenese. U nekim slučajevima piše tekstove sam, dok u drugim koristi veštačku inteligenciju kao podršku u pisanju lirike. Konačni proizvod uvek nosi njegov autorski pečat.

- Biram brzinu pesme, dinamiku, tonalitet, kao i ton i boju glasova. Odlučujem da li će pjesma imati muški ili ženski vokal, ili će biti potpuno instrumentalna. Takođe, podešavam koju emociju želim da prenesem, bilo da je to tuga, sreća, napetost ili nešto drugo i prilagođavam stil i žanr - otkriva nam Stefan.

Osim toga, kako ističe, bira koje instrumente želi da koristi, njihov raspored u aranžmanu, kao i zvučne teksture koje će dominirati u pesmi.

- Ponekad pišem tekstove lično, dok u drugim slučajevima koristim Freshbots, koji mi omogućava detaljno podešavanje broja stihova, emocije i specifičnih stilskih elemenata. Sva ova pažljiva podešavanja daju mi potpunu kontrolu nad kreativnim izrazom i oblikovanjem pesme. U celom procesu imam potpunu kontrolu nad izborom instrumenata, aranžmanom i strukturom pesme. AI alati su mi podrška i podsticaj, ali svaki detalj ostaje pod mojim potpisom od emocija preko vokala do finalnog zvuka - navodi.

Na kraju procesa, prelazi na mastering, finalnu fazu u kojoj balansira sve zvučne elemente, dotjeruje detalje i priprema pesmu za digitalnu distribuciju.

- Ovaj korak je ključan da bi pjesma zvučala profesionalno i skladno na svim uređajima i platformama. Iako AI alati igraju važnu ulogu u stvaranju, ljudska intervencija i kreativna kontrola ostaju nezamjenljivi za autentičnost i emotivnu dubinu muzike - kaže Stefan.

Iako AI i umetnost još uvijek izazivaju dileme i ponekad skepticizam, Stefan kaže da većina ljudi reaguje sa znatiželjom. Njegov odgovor skepticima je jasan: umjetnost se oduvijek mijenjala uz tehnologiju – od novih instrumenata do digitalne produkcije, a sada i AI.

- Ljudi uglavnom reaguju pozitivno i sa znatiželjom prema novim mogućnostima koje veštačka inteligencija donosi u kreativni proces. Važno je naglasiti da ja ne gledam na AI kao na običan alat, već kao na pravog partnera u stvaranju muzike, što većina ljudi prepoznaje i ceni - iskren je naš sagovornik.

Naravno, uvek postoje i oni koji su oprezni ili skeptični, što je, kaže Stefan, razumljivo kada se radi o nečemu što menja tradicionalne načine umetničkog izraza.

- Moj odgovor na to je da umetnost uvek evoluira, nekada su to bili novi instrumenti, nove tehnologije snimanja, a danas AI kao kreativni partner. Kroz svoj rad nastojim da pokažem kako AI kao partner umjetniku otvara nove kreativne horizonte i obogaćuje proces stvaranja, umesto da ga ograničava. Verujem da će ljudi s vremenom sve više prihvatati ovu saradnju kao prirodni dio umjetničkog stvaralaštva - pojašnjava.

Sa pravne strane, Noctisylum je u potpunosti zaštićen. Vlajić koristi alate koji omogućavaju legalnu komercijalnu upotrebu, a njegove pesme su objavljene putem izdavačke kuće i prisutne na preko 150 digitalnih platformi – uključujući Spotify, Apple Music, Deezer i druge. Autorska prava zadržava, ali upozorava kolege umetnike da pažljivo čitaju licence AI alata koje koriste.

- Autorska prava u AI muzici su trenutno jedna od najaktuelnijih i najdiskutovanijih tema u kreativnoj industriji, jer se radi o tehnologiji koja još uvek oblikuje svoja pravila. Mnogi AI alati danas nude komercijalne licence, ali to važi uglavnom za njihove plaćene verzije. U mom slučaju, koristim alate koji omogućavaju legalnu upotrebu muzike za komercijalne svrhe, što mi daje slobodu da distribuiram pesme i ostvarujem prihode. Sve pjesme iz projekta Noctisylum zvanično su izdate na više od 150 digitalnih platformi, uključujući Spotify, Apple Music, Amazon, Deezer, Tidal i druge, posredstvom izdavačke kuće. Na taj način sva autorska prava su u potpunosti zadržana i muzika je pravno zaštićena kao originalno delo. Važno je da umetnici koji koriste AI tehnologije dobro prouče uslove korišćenja alata koje primenjuju, jer nisu svi alati isti, neki daju punu komercijalnu slobodu, dok drugi mogu zadržati dio prava. Transparentnost i informisanost su ključni za sigurno i zakonito stvaranje i distribuciju muzike - kaže za naš portal.

Planovi za budućnost uključuju dalji rad na singlovima, ali i širenje na nove kanale – radio, TV i uživo nastupe.

- Radim na tome da svaka nova pesma bude bolja i kvalitetnija, kako u produkcijskom, tako i u emotivnom smislu. Težim da kroz svaki novi singl podignem lestvicu i ponudim publici nešto sveže i inspirativno. Što se tiče koncerata, svakako sam otvoren za tu mogućnost i ukoliko se ukaže prilika, spreman sam da Noctisylum muziku predstavim i uživo. Verujem da bi takav vid kontakta sa publikom dodatno obogatio iskustvo i dao novu dimenziju celom projektu - navodi on.

Otvoren je i za saradnje sa drugim umjetnicima, producentima i kreativcima, a njegov cilj je jasan – da spoji tehnologiju i umjetnost na način koji ne guši kreativnost, već je oslobađa.