Kalemljenjem do kvalitetnih sadnica vinove loze

Postoje različiti načini spajanja vegetativnih organa biljaka kod kalemljenja – kalemljenje u procijep, kalemljenje prostim spajanjem, englesko kalemljenje sa jezičkom, kalemljenje očenjem i sl.

U proizvodnji loznih sadnica danas je najprisutnije kalemljenje u prostorijama rasadnika tzv. sobno kalemljenje gdje se spajanje podloge i plemke, a radi se o delovima zrelih lastara, izvodi engleskim kalemljenjem sa jezičkom. Ovaj način kalemljenja se izvodi ručno, objašnjava docent dr Predrag Božović sa Poljoprivrednog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu.

U upotrebi je, kako kaže Božvić, i mašinsko kalemljenje kod kojeg mašine na podlozi i plemci prave oblike kojima one mogu da se spoje, najčešće je to oblik grčkog slova omega. Osnovni cilj je da se tkiva koja se nazivaju kambijum i nalaze se i na podlozi i na plemci, u što većoj mjeri poklope na spojnom mjestu. Diobom njihovih ćelija nastaje novo tkivo koje se zove kalus, a to je kod biljaka tkivo rana. Kada se prave presjeci na podlozi i plemci, biljke se ranjavaju i reaguju stvaranjem kalusa radi zarastanja nastalih rana. Tada, kalus podloge i kalus plemke međusobno uspostavljaju vezu koja je važna da bi cijeo novi organizam bio funkcionalan – i koren i nadzemni dio, prenosi sajt Agroportal.

Božović naglašava da se kalemljenje može uraditi na čokotima i u samom vinogradu, pa se to naziva kalemljenje na stalnom mjestu. Ono se radi od aprila do septembra, a načina spajanja podloge i plemke ima nekoliko. Kod nas, a i u svijetu, ovaj način kalemljenja, nije od značaja za proizvodnju loznih sadnica. Koristi se ili kada se želi obnavljanje čokota ili, što je češći slučaj, da se uradi promjena sortimenta tzv. prekalemljenje ili ako se ima čokot lozne podloge da se na njega nakalemi plemenita loza kako bi se dobio novi čokot koji će plodonositi. Prilikom kalemljenja na stalnom mjestu mogu se koristiti i zreli i zeleni dijelovi lastara.

Kalemarski nož je osnovni alat za pravljenje presjeka i on mora biti jako oštar jer kada se prave presjeci i rascjepi, rezovi moraju biri što čistiji kako ne bi došlo do drobljenja tkiva. Najbolje je da se presjek napravi u jednom potezu kako bi se tkivo što manje povređivalo, a samim tim podloga i plemka lakše srašćuju, kaže sagovornik Agroportala i dodaje da, kada se govori o kalemljenju u procijep, najprije se izvrši poprečno presjecanje višegodišnjeg dijela, a zatim se napravi procijep u koji se umetnu, jedna ili dvije, zaklišene reznice plemke.

Nakon toga potrebno je uraditi stezanje procjepa kalemarskim gumicama ili nekim drugim elastičnim materijalom, kao i premazivanje mjesta kalemljenja kalemarskim voskom kako bi se zaštitilo ne samo od mikroorganizama već i od isušivanja.