Kupovine oborile novi rekord - Koliko su poskupeli stanovi u poslednjih pet godina?

Uprkos masovnoj stanogradnji, cene stanova u Srbiji ne posustaju i u proseku su poskupele čak 70% u poslednjih pet godina. Tržišna aktivnost u četvrtom kvartalu prošle godine bila je na maksimimu: kupljeno je 20,6% više nekretnina nego u istom periodu prethodne godine, ukupna vrednost je 44% veća, a broj krednih kupaca povećan je za 75%. To su podaci iz upravo objavljenog Indeksa cena nekretnina za poslednji kvartal 2024. godine, prenosi Bloomberg Adria.

Srbija je u poslednjem tromesečju zabeležila kontinuitet u umerenom međugodišnjem rastu cena stanova, kako u novogradnji, tako i u starogradnji, podaci su RGZ-a. Godišnja stopa rasta cena na nivou cele zemlje iznosi 5,05%, što je blago povećanje u odnosu na 4,91% iz trećeg kvartala prošle godine. Podsetimo i na nedavnu analizu sajta 4zida.rs, u kojoj stoji da je krajem prvog kvartala 2025. došlo do poskupljenja (prosečno oglašene cene) stambenih kvadrata u svim većim gradovima Srbije.

Dakle, kao što vidimo u grafikonu iznad, u segmentu stare gradnje došlo je do neznatnog rasta - sa 4,68% u trećem tromesečju 2024. na 4,78% u poslednjem tromesečju. U segmentu novogradnje, odnosno kupovine od investitora, međugodišnji rast cena je iznosio 5,52% u četvrtom i 5,30% u trećem kvartalu 2024.

Na regionalnom nivou, naviše je rasla vrednost stanova u najsiromašnijim krajevima, što se pripisuje pre svega dolasku investitora poput kineskog Zijina u Bor, gde Kinezi kupuju stanove. Cene stanova su porasle 6,29% u južnoj i istočnoj Srbiji, zatim 5,48% u Beogradu, 4,61% u Vojvodini i 4,04% u Šumadiji i Zapadnoj Srbiji, u odnosu na isto tromesečje prethodne godine.

Podaci RGZ-a dalje sugerišu da nivo indeksa cena prednjači u regionu Vojvodine i Beogradu.

U regionu Šumadije i Zapadne Srbije međugodišnji rast je ubrzao sa 3,93% u trećem kvartalu na 4,04% u četvrtom kvartalu 2024, kao i u Beogradu - sa 5,09% na 5,48%. Podsetimo, prestonica uporno nastavlja da dominira na polju gradnje, sa udelom od čak 40% - na nivou cele zemlje - kada je reč o novim objektima. Gradi se i prodaje tri puta više stanova nego pre 10 godina, a cene, prirodno, prate taj nivo gradnje.

U severnom delu Srbije, međutim, došlo je do blagog zastoja. Naime, u Vojvodini je međugodišnja stopa rasta usporila sa 4,75% u trećem kvartalu na 4,61% međugodišnje u četvrtom kvartalu 2024, a u regionu Južne i Istočne Srbije sa 6,34% na 6,29%.

Aktivnost tržišta, merena brojem kupoprodaja i ukupnom vrednošću, u četvrtom tromesečju 2024. godine dostigla je najviši nivo u poslednje dve godine - sa 13.372 ugovora preko kojih su prometovani stanovi ukupne tržišne vrednosti 1,3 milijarde evra (povećanje od 44,4%, u poređenju sa 873 mil EUR za isti period 2023. godine).

Inače, rast broja kupoprodajnih ugovora u Srbiji beleži se već treće tromesečje zaredom, da bi u poslednjem kvartalu prošle godine dostigao 20,6% međugodišnje. Bitno je napomenuti da svi regioni registruju međugodišnji rast broja kupoprodaja.

Broj stanova uzetih na kredit povećan je za 75,09% u četvrtom tromesečju 2024. u odnosu na isti period prethodne godine, kada je, podsetimo, zabeležen pad od -36,21%. Od ukupnog broja prometovanih stanova u četvrtom tromesečju lane, 25% je finansirano iz kredita, što je za osam procentnih poena više u odnosu na isti period 2023.

Kada je reč o međugodišnjem rastu ukupne vrednosti tržišta, posmatrano po regionima, najveći rast beleži se u Južnoj i Istočnoj Srbiji, potom u Vojvodini, Šumadiji i Zapadnoj Srbiji, a onda u Gradu Beogradu.

U Evropskoj uniji, Indeks cena stambenih nepokretnosti beleži blago povećanje na međugodišnjem nivou od 3,79% u odnosu na prethodnu godinu, podaci su Evrostata. Najveći međugodišnji rast cena u trećem tromesečju zabeležen je u Bugarskoj - rast od 16,50% u trećem kvartalu 2024, odnosno 15,11% u poslednjem kvartalu iste godine. Slede Poljska sa 14,39% i Mađarska sa 13,38%.

Drastično ubrzanje rasta cena primećeno je na Islandu, sa stopom rasta od 11,16% u trećem kvartalu 2024, naspram 6,15% u drugom kvartalu iste godine.

Godišnji pad cena je, u trećem tromesečju 2024, zabeležen u četiri od ukupno 27 zemalja članica EU. Najveći pad na međugodišnjem nivou zabeležen je u Francuskoj, Finskoj i Luksemburgu.

U poređenju sa prethodnim kvartalima, cene su smanjene u četiri države, dok je rast zabeležen u 23 države članice EU.