Slobodan Tošić, arhitekta - Loš kvalitet novih stanova u Beogradu

(Beograd)

Smatram da je novac, odnosno profit, upropastio plansku i kvalitetnu gradnju, a samim tim su uništeni i građevinski giganti. Zakonskim aktima treba usloviti da projektni biroi moraju da imaju u radnom odnosu sve profile inženjerskog kadra, koji učestvuju u izradi projektne dokumentacije. Lošu i nekvalitetnu gradnju, osim ekonomske krize, pospešuje i korupcija u građevinarstvu, a naročito u urbanizmu.

Ove nepravilnosti mogu se uočiti i kasnije na izvedenim objektima, koji ne ispunjavaju osnovne funkcionalne, tehničke i estetske norme, što bitno utiče na kvalitet življenja - priča u razgovoru za "Blic", arhitekta Slobodan Tošić.

Vaše mišljenje o vizuelnom izgledu Beograda?

Vizuelno sagledavanje Beograda sa glavnih pristupnih saobraćajnica, po mom mišljenju, zadovoljavajuće je jedino sa zapadne strane, iz pravca Zagreba, gde se mogu videti pojedini teški kranovi, a veoma loše sa jugoistočne strane iz pravca Grocke. Sa druge strane, haotična gradnja u centralnim, pa i u prigradskim zonama grada, je prouzrokovana težnjom za velikim profitom investitora, kojima je kvalitet gradnje u drugom planu, što se posebno odnosi na kolektivnu stambenu gradnju.

Šta je ono što ne zadovoljava arhitektonska pravila?

Zbog ekonomske situacije blokovsku stambenu gradnju, i zbog zakonskih regulativa, zamenjuje gradnja objekata do maksimalnih 800 kvadrata, koji se mogu videti u svakom delu grada. U ovakvoj ekonomskoj situaciji sa uništenim građevinskim gigantskim firmama i velikim projektnim biroima, usitnjena građevinska operativa i projektni biroi koji u svom sastavu nemaju sve potrebne faze za projektovanje, projektuju i grade po isključivoj želji investitora, ne poštujući minimalne normative i pravilnike. Zbog toga se na tržištu mogu naći i trosobni stanovi sa oko 40 kvadrata, odnosno nefunkcionalni stambeni prostor koji ne ispunjava osnovne životne potrebe, a zelene "površine" se mogu videti samo u saksijama na i onako minijaturnim terasama.

Jedini problem investitorima, koji uglavnom nisu iz građevinske struke, je da pronađu što povoljniju i atraktivniju lokaciju, sa što većim koeficijentom izgrađenosti i iskorišćenosti parcele, i sa ugrađenim procentom od 25-30% izgrađene površine vlasnika parcele za gradnju. Tako se stiže do enormne cene kvadratnog metra stana, veće dva do tri puta u odnosu na cenu u drugim gradovima u Srbiji.

Šta smatrate najvećim arhitektonskim promašajima u prestonici?

Arhitektura je jedan vid umetnosti. Različita su shvatanja i merila. Po mom mišljenju, reprezentativni objekti u Beogradu – sportska dvorana "Arena" i "Hotel In" trebalo je da budu locirani na drugom mestu, bliže Dunavu ili Savi.

Sa druge strane, da li ima nešto što posebno treba pohvaliti i što bi mogao da bude primer kao dalje treba graditi?

Usitnjenu i neplansku gradnju treba, po mom shvatanju, zameniti nekom vrstom kolektivne blokovske gradnje sa svim pratećim sadržajima: parkirališta, zelene površine, prostori za decu i drugo. Reke, Dunav i Savu, iz grada je teško videti, osim sa zidina Kalemegdana. Grad i reke treba spojiti i dislocirati industrijske zone, železnički čvor i luku, i možda je u tim prostorima trebalo da bude smeštena "Arena" ili neki drugi reprezentativni objekti.

Kako vidite budući razvoj grada?

Širenje grada će se verovatno odvijati kao i u prošlosti pored većih saobraćajnica, pa će se tako grad širiti pored beogradske obilaznice. Po mom mišljenju, najpovoljnije širenje grada je prostor Višnjice, na desnoj obali Dunava. Dobro je to što su postojeće industrijske zone i luka do sada sačuvale kvalitetne i atraktivne prostore. Ove prostore treba iskoristiti za gradnju reprezentativnih objekata, pre svega objekata društvenog značaja.

Šta prestonicu izdvaja od drugih evropskih gradova?

Verovatno nijedna evropska metropola nema položaj kakav ima Beograd – da leži na dve evropske reke. Beograd treba to da iskoristi i da spoji grad i reku, a na urbanistima je da prihvate razmišljanja praistorijskog čoveka koji je gradio i živeo pored reka (Vinča, Lepenski vir).

Koje građevine ste zapazili u drugim gradovima u Srbiji?

Svi gradovi u Srbiji su u sličnoj situaciji kao Beograd, gde osim "krpljenja" ne možete videti ništa reprezentativno novo. Grad u kome živim, Smederevo, je kao i Beograd pored Dunava, ali se on iz grada, osim sa višespratnica, ne može videti. Planski razvoj i urbanističku koncepciju diktiraju investitori sa svojim unapred određenim profitabilnim lokacijama.

Koji grad u Srbiji, po Vašem mišljenju, najmanje brine o arhitektonskom izgledu?

Po mom mišljenju, urbanistički promašaj u Smederevu je lokacija sportske dvorane, a naročito otvorenog letnjeg bazena, u centru grada, između stambenih blokova i frekvetnih saobraćajnica. Ovi objekti su trebali da budu smešteni u idealnom prostoru na Jugovu, pored Dunava. Problemi Beograda u urbanizmu, arhitekturi i izgradnji i sagledavaju se i u svim ostalim gradovima u Srbiji, gde inače i nema, osim Beograda i donekle i Novog Sada, izgradnje nekih reprezentativnijih objekata.

(Napomena: tekst je u potpunosti preuzet iz lista "Blic" od 30.06. 2010.)