Arhiv Srpske pravoslavne crkve ili palata Stefaneum - novo sedište Ustavnog suda Srbije

Sedište Ustavnog suda Srbije od iduće godine će biti u Sremskim Karlovcima, a slobodne zgrade u koje je moguće premeštanje republičke institucije u toj južnobačkoj opštini su Arhiv Srpske pravoslavne crkve i palata Stefaneum.

Prema ranijim navodima, Ustavni sud Srbije bi trebalo da bude u zgradi Magistrata, ali u tom objektu se sada nalazi kompletna opštinska uprava.

- U zgradi Magistrata se već tri godine nalaze opštinski organi. Ta zgrada je desetak godina adaptirana za tu namenu i ne verujem da bi se sada opštinska uprava premeštala u neki drugi objekat – rekao je u razgovoru za "eKapiju" Sava Stražmešterov, arhitekta i savetnik konzervator u Pokrajinskom zavodu za zaštitu spomenika kulture.

(Zgrada Magistrata)

On kao mogućnost za premeštanje Ustavnog suda Srbije u Sremske Karlovce navodi dve zgrade.

- Slobodan objekat je Arhiv Srpske pravoslavne crkve, u kojoj je od Drugog svetskog rata, sa povremenim prekidima, bila smeštena opština. Krovna konstrukcija i fasada na tom objektu su pre 2 godine obnovljene i trebalo je da se zamene instalacije, ali to je zbog nedostatka sredstava ostalo nedovršeno – objašnjava Stražmešterov.

On napominje da je pre godinu i po dana za iznajmljivanje te građevine, koja je zaštićen kulturni spomenik, bila zainteresovana Srpska akademija nauka i umetnosti koja je tu želela da smestu svoj arhiv.

(Arhiv Srpske pravoslavne crkve)

- Hteli smo da vratimo autentičnu funkciju ovog objekta. Trebalo je samo da se poruše zidovi koje je opština uradila za svoje funkcionisanje i zgrada bi vratila prvobitan unutrašnji izgled. Tu zgradu je projektovao krajem 19. veka Vladimir Nikolić i ona, za razliku od ostalih zgrada s kraja 19. i početka 20. veka koje su građene u Sremskim Karlovcima, ne spada u građevine velelepnog izgleda.

Druga mogućnost, za premeštanje Ustavnog suda Srbije iz Nemanjine 24, je palata Stefaneum koja je podignuta 1903. na inicijativu patrijarha Georgija Brankovića i koja je do Drugog svetskog rata bila đački internat. Tu zgradu je takođe projektovao arhitekta Vladimir Nikolić u neoklasicističkom stilu.

- Stefaneum je jedno vreme bio sedište Saveznog centra za mehanizaciju, a već godinama nije u funkciji i u lošem je stanju. Pošto je ta građevina veće površine verovatno je pogodnija za Ustavni sud, ali bi trebalo da se više uloži u njenu rekonstrukciju nego u adaptiranje arhiva – napominje Stražmešterov.

(Stefaneum)

Premeštanje Ustavnog suda iz Beograda je prvi slučaj izmeštanja jedne republičke institucije iz prestonice naše države.

Ustavni sud sadašnji prostor, kao i ulaz, deli sa drugim državnim organima. Ta institucija, 45 godina posle osnivanja i proširenja nadležnosti, koristi isti prostor kao u vreme kada je bila samo organ federalne jedinice. Ustavni sud Srbije je jedan od malobrojnih u svetu koji nema sopstvenu zgradu. Pod istim krovom su i Javno pravobranilaštvo, kancelarije ministarstava prosvete, zdravlja, a donedavno i Ministarstva pravde.

Premeštanje sedišta Ustavnog suda iz Beograda u Sremske Karlovce predviđeno je izmenama i dopunama Zakona o Ustavnom sudu, koje će do kraja oktobra biti upućene parlamentu na usvajanje.