Kako su Potišćani trgovali sa Vinčancima

Tokom proteklih dana stručnjaci iz Muzeja Vojvodine i Instituta za praistoriju i ranu istoriju Kristijan Albreht univerziteta iz nemačkog grada Kila boravili su nedavno u opštini Novi Bečej. Predmet njihovog velikog interesovanja je arheološko nalazište, do sada neistraženo, što je prava retkost u 21. veku i san je svakog arheologa.

U pitanju je naselje iz kasnog neolita, odnosno s kraja kamenog doba. Borđoš je lokalitet iz praistorije, udaljen 12 km od Novog Bečeja, a nalazi se oko 200 m od Tise, na njenoj levoj obali. Na mapi putopisca Marsilija iz 18. veka Borđoš je obeležen kao zemljano utvrđenje.

Aleksandar Medović, kustos Muzeja Vojvodine i arheobotaničar, objašnjava cilj ovog istraživanja.

- Želeli smo da otkrijemo koliko je i kakvo bilo to naselje, koliko je bilo kuća i slično. Verovatno ćemo jednog dana moći i da kažemo otprilike koliko je ovde stanovnika stanovalo.

Saradnja stručnjaka iz Muzeja Vojvodine i nemačkih kolega sa Instituta u Kileu započeta je ovim projektom. Medovićevim ubeđivanjem nemački stručnjaci su odlučili da posete Borđoš, a nakon samo šest meseci su se vratili i pokrenuli istraživanja.

- Na površini nalazišta mogli smo videti gomilu keramike, kamenja koje su ljudi donosili sa Karpata - opsidijan, radiolarit, kremen - objašnjava Medović.

- Od toga su pravili nožiće koji su koristili i koji su bili izuzetno oštri. Ljudi iz potiske kulture su imali sirovine koje su hteli da razmenjuju, a kako su u blizini bili Vinčanci, vrlo brzo su uspostavili trgovinu. Verujem da su Potišćani davali kamen Vinčancima, a za uzvrat su verovatno dobijali najlepše komade vinčanske grnčarije - dodaje on, pojašnjavajući da je u pitanju veoma veliko naselje.

Pretpostavlja se da se naselje, staro oko 7.000 godina, bilo na površini od oko 7 hektara, i okruženo rovom.

U planu je da u septembru u Novi Bečej dođe veći broj naučnika, još raznovrsnijih profila - arheologa, geologa, geomorfologa, zoologa, botaničara itd. Biće to multidisciplinarno istraživanje, obećava Medović.