Kako do "nebeskih stolica"?

Jedino što je jeftinije od kafe na Kopaoniku je usluga turističkog vodiča koja staje svega 142 dinara po osobi. Malo je poznato da je po teritoriji Nacionalnog parka zabranjena šetnja bez turističkog vodiča. Sve i da nije tako pešačke staze nisu dovoljno dobro obeležene pa je pomoć vodiča i preporučljiva.

S obzirom na to da su u junu Skijališta Srbije na "kolektivnom odmoru" i da nijedna žičara ne radi, šetnja po ovoj prelepoj planini je najbolja zabava, a i rekreacija.

Iz Nacionalnog parka preporučuju pešačke ture Metođe, Hajdučica, Oštri krš, Transferzala "Pančić", Semeteško jezero, Jankova bara, Treska, Duboka, ali se svakako Nebske stolice i Pančićev vrh ne smeju zaobići.

Nebeskim stolicama je kumovao Živojin Mišić, koji je po legendi, kao mladi vojnik crtajući karte, na strmini iznad crkve video bogove kako sede.

Greben "Nebeske stolice" nalazi se južno od Pančićevog vrha (2017mnm), povija se u blagom luku prema jugozapadu. Ispod ovog uzvišenja nalazi se arheološki lokalitet "Crkvine".

Crkvine (Foto: Marija Kambiać)

Staza kao ovom lokalitetu polazi od centra naselja konaci "Sunčani vrhovi" pored "Mašinca" na prevoj zvani "Pajino preslo" (1804mnm), pa stazom preko Duboke do raskrsnice puta i staze koja prolazi ispod žičare Krčmar prema Malom (1788mnm) i Velikom Bećirovcu (Šiljak 1782mnm). Staza do ovih vrhova vodi preko talasastog grebena obraslog travom, niskom klekom, borovnicom i drugim rastinjem.

Po ne tako zahtevnom putu se stiže do arheološkog lokaliteta "Crkvine" , gde se nalaze ostaci srkve svetog Prokopija, zaštitnika rudara. Stanovnici okolinih sela i turisti se na dan svetog Prokopija (21. jul 2012. godine) okupljaju radi molitve. Ovu građevinu nazivaju i leteća crkva. Jedna od legendi kaže da je crkva davno, u toku jedne noći nestala, kao da je odletela, a na njenom mestu ostali su samo temelji. Po ovom predanju, kaže se dalje da su talpe od zidova leteće crkve, padale po celoj Toplici. Na tim mestima nastajali su novi hramovi, a skoro cela crkva sručila se u Prokuplje, na mesto gde je današnja crkva svetog Prokopija.

Pored "Crkvina" je zvono, a iznad njega jako strmim grebenom se stiže do "Nebeskih stolica" (1913mnm).

Pančićev vrh

(Orjentir za planinare)

Mauzolej Josifa Pančića nije lako posetiti. Kako se nalazi u vojnom kompleksu potrebna je najava dolaska, duga i komplikovana procedura odobravannja, pa se većina turista zadovoljava spomenikom koji je orjentir planinarima.

Botaničar svetskog glasa, jedan od najvećih imena naše nauke i kulture, osnivač mnogih naučnih disciplina, Josif Pančić posećivao je i istraživao mnoge planine tadašnje Kneževine Srbije a najviše se oduševljavao Kopaonikom, na kome je bio 16 puta. Pančić je iskazao u svojoj želji da bude sahranjen na Kopaoniku.

Želju su mu ispunili planinari Srbije i SANU - 7. jula 1951. godine, kada su zemne ostatke njegove i supruge Mileve, sahranili u kovčegu od Pančićeve omorike u mauzoleju, na vrhu Kopaonika koji od toga vremena nosi ime Pančićev vrh (2017 mnm) - dotle je bio Milanov vrh (po kralju Milanu).

Metođe

(Narodno svetilište)

Obilne snežne padavine su u zimskom periodu uzrokovale urušavanja i oštećenja na objektima namenjenim za odmor posetiocima rezervata i svetilišta Metođe. Zaposleni u Nacionalnom parku rade na rekonstrukciji u nadi da će ovaj lokalitet u potpunosti biti pripremljen za za letnju sezonu.

Prirodni rezervat prve kategorije obuhvata desnu dolinsku stranu Brzećke reke i kanjon reke sa okolnom šumom u kojoj se javlja tisa. Obuhvata površinu od 110,58 ha

Metođe, narodno svetilište, nalazi se na mestu gde iz kamene litice teče voda kojoj se pripisuju lekovita svojstva. Trećeg jula svake godine (počev od 1504.) slavi se kao rudarska kopaonička slava. Turci su 3. jula 1504. godine (Sv. Metodjije) naterali rudare da siđu u rudnik i da kopaju rudu. Nastalo je veliko nevreme sa gromovima koji su zapalili rudnik i tom prilikom su nastradali rudari.

Ovi lekoviti izvori se još zovu i "Devojačke suze", a legenda kaže da ko 3. jula na dan svetog Metodija popije vodu sa tih litica oženiće se ili udati u toj godini.

Ko voli, nek izvoli ostalo je još dve nedelje za pakovanje kofera.