Crnogorska ekonomija će do 2029. godine prosečno godišnje rasti 3,1%

Vlada je na poslednjoj sjednici usvojila Smjernice makroekonomske i fiskalne politike za period 2026 - 2029. godine, prema kojima će crnogorska ekonomija u prosjeku rasti 3,1% godišnje.

Kako je saopšteno nakon sjednice, budući da je opredjeljenje 44. Vlade da Crna Gora postane punopravna članica Evropske unije 2028. godine, uz privremeno zatvaranje svih pregovaračkih poglavlja zaključno sa 2026. godinom, u diskusiji je naglašeno da evropska agenda prestaje da bude isključivo spoljnopolitički cilj, već postaje centralni okvir ekonomske politike i najsnažniji pojedinačni pokretač rasta, investicija i institucionalnih reformi.

- Kredibilitet srednjoročnog okvira počiva na ostvarenim rezultatima koji egzaktno svjedoče da je crnogorska ekonomija je u 2025. godini, uz rast od 2,7 %, u svim kvartalima rasla na nivou ili iznad prosjeka Evropske unije, uz rast investicija u osnovna sredstva od 11% i nastavak realne konvergencije - BDP po stanovniku gotovo je udvostručen u posljednjih pet godina - navodi se.

Registrovana stopa nezaposlenosti je po prvi put jednocifrena i u maju 2026. godine iznosi 7,84%, najniže od obnove nezavisnosti, dok je prosječna neto zarada dostigla 1.012 EUR, uz realni rast od oko 40% u pet godina, čime se Crna Gora svrstava među najdinamičnije ekonomije u poređenju sa regionom i EU.

- Smjernicama makroekonomske i fiskalne politike se, shodno osnovnom makroekonomskom scenariju, predviđa da će crnogorska ekonomija u srednjem roku prosječno godišnje rasti po stopi od 3,1%, odnosno 3,1% u 2026, 3% u 2027, 3,2% u 2028. i 3,1% u 2029. godini – uz usporavanje inflacije sa 3,3% u 2026. na 2% u 2028. i 2029. godini, odnosno prosječno oko 2,4% u projektovanom periodu - stoji u smjernicama.

Takva kretanja opredjeljuju fiskalni okvir u kojem javni prihodi rastu sa 3,57 mlrd EUR ili 41,6% BDP-a u 2026, na 3,98 milijardi ili 42,4% BDP-a u 2029. godini.

- Istovremeno, ukupan limit budžetske potrošnje države kreće se od 3,15 mlrd EUR ili 36,8 % BDP-a u 2026, do 3.41 mlrd EUR ili 34,8% BDP-a u 2029. godini. Učešće potrošnje u BDP-u se, dakle, kontinuirano smanjuje, dok se unutar potrošnje sredstva preusmjeravaju ka kapitalnim izdacima i rashodima sa najvećim doprinosom rastu, uz redovno usklađivanje penzija i socijalnih davanja i jačanje finansiranja zdravstvenog sistema - kazali su iz Vlade.

Rezultat je, dodaju, budžetski deficit koji se kontinuirano smanjuje – sa 3,7% BDP-a u 2026. na 3,2% BDP-a u 2029. godini, uz smanjenje primarnog deficita sa 1,7% na 0,6 % BDP-a – i koji je u cjelosti generisan finansiranjem kapitalnih i razvojnih projekata. Suficit tekuće budžetske potrošnje ostvaruje se u svim godinama projekcija i raste sa 110,1 mil EUR (1,3% BDP-a) u 2026. na 214,9 miliona (2,2% BDP-a) u 2029. godini.

- Drugim riječima, država se ne zadužuje za potrošnju, već za imovinu – infrastrukturu kojom se trajno povećava ekonomski potencijal zemlje - pojašnjeno je.

Isti pristup primjenjuje se i u upravljanju javnim dugom. Privremeni rast duga na 68% BDP-a u 2026. godini rezultat je promišljene strategije pretfinansiranja obaveza koje dospijevaju u 2027. godini – prije svega euroobveznice od 750 mil EUR - i formiranja fiskalne rezerve, čime se rizik refinansiranja minimizira i izbjegava zaduživanje pod pritiskom tržišnih okolnosti.

- Već od 2027. godine dug se smanjuje i na kraju 2029. godine iznosi 59,9% BDP-a - ispod kriterijuma fiskalne odgovornosti od 60% – uz neto javni dug od 56,4% BDP-a i izuzetno stabilnu strukturu u kojoj je 99,7% duga denominovano u eurima, čime je valutni rizik praktično eliminisan - zaključuju iz Vlade.