Saudijska Arabija gradi reku dugu 100 kilometara od postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, stvarajući ekosisteme od nule

Upravljanje vodnim resursima u sušnim područjima predstavlja jedan od najvećih izazova savremenog inženjerstva. S obzirom na nedostatak slatkovodnih reka i jezera, Rijad – glavni grad Saudijske Arabije – ima gustinu naseljenosti koja zahteva stalno i pouzdano snabdevanje vodom kako bi se obezbedio opstanak i dalji razvoj grada. Dnevna potrošnja vode u ovom megalopolisu je izuzetno visoka i iznosi oko 320 litara po stanovniku dnevno. Takva potrošnja stvara ogromne količine otpadnih voda kojima se mora efikasno upravljati kako bi se izbegli zdravstveni i ekološki problemi.

Rešenje koje su vlasti pronašle bilo je stvaranje veštačke reke koja izvire iz postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda. Gotovo dva miliona kubnih metara vode koje grad svakodnevno potroši mora se, nakon upotrebe, vratiti u prirodni sistem. Kako u blizini Rijada ne postoje more ili velika jezera u koja bi se te vode mogle ispuštati, doneta je odluka da se prečišćena voda usmeri ka pustinji.

Kako navodi specijalizovani portal Hidrojing, "izvor" ovog vodotoka je zapravo postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda (EDAR) u okrugu Manfuha. Kontinuirano ispuštanje prečišćene vode stvara prosečan protok od oko 20 kubnih metara u sekundi. Takva količina i snaga protoka dovoljne su da se održi stalni tok koji prelazi sušni pejzaž i u potpunosti menja lokalnu geografiju.

Ovaj projekat nije novijeg datuma. Postrojenje za prečišćavanje počelo je sa radom još početkom 1980-ih godina. U to vreme, Rijad je imao nešto više od milion stanovnika, pa je i protok bio znatno manji. Kako je grad rastao, povećavala se i količina prečišćene vode, što je omogućilo da se tok ove "reke" širi sve dalje kroz pustinju.

Duž trase od 100 kilometara ove veštačke reke, voda je omogućila nastanak ekosistema velike ekološke vrednosti u okruženju koje je ranije bilo isključivo pustinjsko. Stalno prisustvo vode dovelo je do procvata biljnog i životinjskog sveta i privuklo brojne vrste koje su u ovom veštačkom staništu pronašle novo utočište.

Među faunom koja naseljava ove vode ističu se ribe poput tilapije, ali i druge vrste koje svedoče o prilagodljivosti vodenog života uslovima koje je stvorio čovek. Pored toga, reka je postala važno stajalište za brojne ptice selice, koje imaju ključnu ulogu u širenju biodiverziteta, jer tokom migracija prenose seme i podstiču rast vegetacije duž obala.

Eutrofikacija sredine, koja se često vezuje za negativne posledice, u ovom slučaju pokazala se kao pokretač života. Na polovini toka veštačke reke nalazi se i manja brana, gde je eksplozija prirodnog života posebno izražena.

Ova veštačka reka donela je i ekonomske i društvene koristi za okolno područje. Voda koja njome protiče koristi se za navodnjavanje, čime je omogućeno formiranje obradivih polja duž njenih obala.

Poljoprivreda u pustinjskim uslovima predstavlja veliki izazov, ali zahvaljujući integralnom vodnom ciklusu glavnog grada, ovde je obezbeđen stabilan izvor vode koji menja izgled pejzaža i otvara nove mogućnosti za razvoj.