Uprkos globalnim promenama na tržištu aluminijuma srpski proizvođači uspešno posluju

Nakon neujednačenog oporavka 2024. godine tržište je ušlo u novu ravnotežu između ponude i potražnje, pri čemu Kina i dalje ima presudnu ulogu.

Njene kvote proizvodnje i energetske politike određuju ne samo cenu sirovina, već i ritam globalne proizvodnje ovog metala.

Na Londonskoj berzi metala (LME) cena aluminijuma oscilira između 2.500 i 2.800 USD po toni, prateći promene u zalihama i troškovima energije.

U Sjedinjenim Američkim Državama tržište aluminijuma je tokom ove godine uzdrmano odlukom predsednika Donalda Trampa da poveća carine na uvoz aluminijuma sa 25 na 50 %.

Potez je, pre svega, bio namenjen zaštiti domaće proizvodnje. Najveći proizvođači, poput Century Aluminum i vodeći recikler Matalco našli su se među najvećim dobitnicima.

Ipak, mnogi akteri u sektoru upozoravaju da bi preterano visoke cene mogle da smanje potražnju, naročito u industrijama koje u velikom obimu koriste aluminijum – automobilskoj, građevinskoj i vazduhoplovnoj.

Takozvana midwest premija, dodatak na osnovnu cenu aluminijuma koji pokriva troškove transporta i poreza, dostigla je rekordnih 62,5 centi po funti, odnosno 1.377 USD po toni.

Od Trampovog reizbora premija je porasla za gotovo 190 %, a analitičari iz Harbor Aluminuma procenjuju da bi mogla dostići i 70 centi po funti ako se carine u potpunosti prenesu na tržište.

Procene konsultantskih kuća ukazuju da bi globalno tržište livarskih proizvoda od aluminijuma moglo dostići vrednost od 100 mlrd USD do 2030. godine, uz prosečan godišnji rast od oko 7%.

Na regionalnom planu, tržište Balkana - uključujući Srbiju - zavisi od troškova energenata i potražnje u auto-industriji. Kako navodi Milan Marković, direktor kompanije Sigma TPC, koja se bavi uvozom aluminijumskih legura iz EU i Rusije, cene ovog metala prate ciklični ritam: pad u poslednjem kvartalu, rast u prvom i drugom, stabilizacija u trećem.

- Carine od 25 % zasad nisu uticale ni na nas ni na naše dobavljače - kaže Marković, dodajući da nabavke obavljaju na svaka dva do tri meseca, po 24 tone.

Analitičari prognoziraju da će 2025. godina završiti sa blagim viškom ponude, dok se volatilnost cena može očekivati sve do početka 2026.

Prema podacima bonitetne kuće CompanyWall, proizvodnjom aluminijuma u Srbiji bavi se 29 preduzeća. Dobit koju je cela delatnost ostvarila u 2024. godini, uprkos velikom broju firmi u stečaju i likvidaciji, iznosi 40,8 miliona dinara.

Ukupni prihodi u prošloj godini bili su čak za pet milijardi dinara veći u odnosu na 2023. i iznosili su 24.726.375.000 dinara.

Najuspešnija preduzeća u delatnosti proizvodnje aluminijuma u 2024. godini: MTC Nissal, TPP Kapedunum, Eksal Pančevo, Impal Seval iz Sevojna.

Najuspešnije preduzeće prema dobiti je MTC Nissal iz Beograda. Rezultat iz 2024. godine za ovu kompaniju bio je 31.461.000 dinara, što je pad u odnosu na prethodne godine kada je poslovni rezultat bio viši od 120 miliona dinara u 2023. i preko 150 miliona dinara u 2022.

MTC Metals Trading Company je osnovano kao trgovačko preduzeće 2017. godine. Delatnost je obuhvatala isporuke sirovina fabrikama u Srbiji, zapadnoj Evropi i na Dalekom istoku.

"Godine 2022. kompanija otkupljuje kompletne proizvodne kapacitete kompanije Nissal. Time je svojoj proizvodnoj delatnosti dodala livnicu i izvlačionicu koja proizvodi šipke u raznim legurama po zahtevu", stoji u zvaničnom predstavljanju kompanije na sajtu.