Drumski transport u Crnoj Gori predstavlja nezamenjiv stub nacionalne logistike - Pokrenut projekat digitalizacije kroz elektronski tovarni list

Drumski transport u Crnoj Gori predstavlja nezamjenjiv stub nacionalne logistike, kako zbog strateškog geografskog položaja, tako i zbog njegove ključne uloge u povezivanju zemlje sa regionalnim i evropskim tržištima. Zato je modernizacija, nužna, a digitaliizacija drumskog saobraćaja kroz elektronski tovarni list (e-CMR) omogućava veću transparentnost, efikasnost i bezbjednost u transportu robe

To je poručeno sa okruglog stola "Drumski transport u savremenim uslovima poslovanja" koji je Privredna komora Crne Gore (PKCG) organizovala u okviru predsjedavanja Asocijacijom balkanskih komora.

Predsjednica Privredne komore Nina Drakić istakla je važnost skupa kao značajnu priliku da se, kroz dijalog između privrede, institucija i međunarodnih partnera, sagledaju ključna pitanja i pravci razvoja sektora drumskog transporta.

- Privredna komora Crne Gore prepoznaje drumski transport kao ključnu komponentu nacionalne i međunarodne logističke infrastrukture. Aktivno doprinosimo unapređenju ovog sektora kroz različite aktivnosti, među kojima su najznačajnije usklađivanje redova vožnje, obuke i sertifikacija i izdavanje TIR i ATA karneta - kazala je predsjednica Drakić.

Podsjeća da je Centar za edukaciju u drumskom saobraćaju Privredne komore Crne Gore, akreditovan od strane IRU-a osnovan 2017. godine, te da pruža obuke za vozače i menadžere u prevozu, kao i polaganje ispita za sticanje sertifikata o stručnoj osposobljenosti.

- Vozači koji dobiju sertifikat (KOD95) mogu da voze u svim državama članicama ITF-a (Međunarodnog transportnog foruma koji čini 59 država). Do danas smo organizovali 321 obuku za 4902 kandidata - rekla je ona.

Ministarka saobraćaja Maja Vukićević zahvalila je Privrednoj komori Crne Gore na organizaciji događaja i ulozi koju, kao predsjedavajuća Asocijacije balkanskih komora, ove godine aktivno preuzima u podsticanju regionalne saradnje i razmjeni stručnih i praktičnih znanja. Izrazila je zadovoljstvo što skupu prisustvuje Filip Patrik, predstavnik Međunarodne organizacije za drumski saobraćaj (IRU), što potvrđuje značaj teme i podršku reformama koje Crna Gora sprovodi u sektoru transporta.

- Drumski saobraćaj nije samo sredstvo povezivanja - on je ključni oslonac naše ekonomije. Njime se ne prenose samo roba i ljudi, već i znanje, inovacije i pospješuje međusobna saradnja. Uprkos toj ulozi, suočavamo se sa izazovima koji zahtijevaju modernizaciju - kako kroz efikasnije upravljanje, tako i kroz digitalizaciju i usklađivanje sa evropskim standardima. Zato posebno pozdravljam inicijativu Privredne komore Crne Gore na realizaciji pilot projekta elektronskog tovarnog lista - eCMR. Uvođenje ovog sistema ne samo da predstavlja značajan iskorak u digitalizaciji transportnih i logističkih procesa, već i doprinosi većoj transparentnosti i efikasnosti, olakšava poslovanje, te otvara vrata punoj integraciji sa evropskim i međunarodnim praksama - rekla je ministarka Vukićević, dodajući da Ministarstvo saobraćaja prepoznaje značaj ovog projekta i daje mu punu podršku.

Patrick Philip, direktor za sertifikaciju i standarde Međunarodne organizacije za drumski saobraćaj (IRU) naglasio je u svom predavanju da su reforme u drumskom transportu ključne za osiguranje efikasne mobilnosti i logistike, ali i za unapređenje ekonomske stabilnosti i bezbjednosti na putevima. Posebno se osvrnuo na profesionalizaciju sektora i digitalizaciju kroz uvođenje e-CMR sistema. On je takođe istakao da manjak kvalifikovanih profesionalnih vozača i nepovoljna starosna struktura predstavljaju ozbiljan izazov u mnogim zemljama.

- Ako ne preduzmemo odlučne korake kako bismo osigurali zamjenu starijih vozača, nestašica kadra će se u narednim godinama samo produbljivati - upozorio je Philip, dodajući da je u Evropi čak 30% vozača starije od 55 godina, dok je udio mladih ispod 25 godina gotovo zanemarljiv.

Naglasio je i važnost digitalizacije kroz elektronski tovarni list (e-CMR), koji omogućava veću transparentnost, efikasnost i bezbjednost u transportu robe. Apostrofirao je da se Crna Gora, zbog koraka koje preduzima u oblasti reformi transporta, kreće u dobrom pravcu i da služi kao pozitivan primjer u regionu.

- Pozivam sve donosioce odluka da reforme posmatraju sistemski, sa političkom voljom, preciznom dijagnozom sektora i koordinisanom implementacijom. Reforma drumskog prevoza nije samo tehnički zadatak, to je strateški potez za unapređenje bezbjednosti, trgovine i održivog razvoja - zaključio je Filip.

Predsjednica Drakić je uručila zahvalnicu Privredne komore predstavniku Međunarodne transportne organizacije, Patricku Philipu, za njegov izuzetan doprinos i dugogodišnju, uspješnu saradnju.

Profesor dr Velibor Peulić govorio je o ključnim faktorima koji trenutno oblikuju drumski transport u Crnoj Gori.

- Drumski transport u Crnoj Gori predstavlja nezamjenjiv stub nacionalne logistike, kako zbog strateškog geografskog položaja, tako i zbog njegove ključne uloge u povezivanju zemlje sa regionalnim i evropskim tržištima. Upravo zato, sektor drumskog prevoza nosi ogroman potencijal, ali i odgovornost da se prilagodi savremenim uslovima poslovanja - kazao je on.

Posebno je istakao značaj implementacije e-CMR protokola i eFTI standarda, koji Crnoj Gori omogućavaju ulazak u novu fazu razvoja logistike, koja se zasniva na digitalnoj dokumentaciji, automatizaciji procesa i transparentnijoj razmjeni podataka između svih učesnika u lancu snabdijevanja.

- Crna Gora ima realan potencijal da postane model moderne, digitalizovane i održive logistike na Zapadnom Balkanu. Uslov za to je snažnije povezivanje privatnog sektora, države i međunarodnih aktera kroz strateške projekte i reforme – zaključio je Peulić.

Na kraju, programer Željko Bajšanski demonstrirao je e-platformu koja je još u razvoju a odnosi se na kreiranje elektronskog CMR-a. Prema njegovim riječima, u okviru ove platforme su svi učesnici procesa vidljivi, što olakšava međusobnu razmjenu podataka.

- Platforma integriše vještačku inteligenciju koja može da se iskoristi za kreiranje CMR dokumenta putem glasa - rekao je Bajšanski.

Zaključeno je da bez dijaloga između institucija, privrede i stručne zajednice nema istinskog napretka, a reforme u drumskom transportu nisu samo tehničke, one su suštinske za ekonomsku otpornost, sigurnost i konkurentnost naše zemlje.

Skup je moderirao Balša Ćulafić, koordinator za saradnju sa međunarodnim komorskim asocijacijama u PKCG.