Kada se proglašava elementarna nepogoda zbog suše?

Kako dalje objašnjavaju, shodno navedenim odredbama, vanrednu situaciju za područje opštine/grada proglašava predsednik opštine/gradonačelnik, za teritoriju autonomne pokrajine izvršni organ autonomne pokrajine, a za Republiku Srbiju Vlada Republike Srbije. Dodaju i da je članom 38. navedenog zakona jasno definisan pojam vanredne situacije.

Vanredna situacija se proglašava kada su rizici i pretnje, ili nastale posledice katastrofe po stanovništvo, materijalna i kulturna dobra ili životnu sredinu takvog obima i intenziteta da njihov nastanak ili posledice nije moguće sprečiti ili otkloniti redovnim delovanjem nadležnih organa i službi, zbog čega je za njihovo ublažavanje i otklanjanje neophodno upotrebiti posebne mere, dodatne snage i sredstva uz pojačan režim rada.

Zbog suše i presušivanja izvorišta, tokom avgusta je više od 40 lokacija širom Srbije pogođeno restrikcijama vode i problemima u vodosnabdevanju. Stanovništvo je ostajalo bez vode za piće i osnovne potrebe, kao i za stočarstvo i poljoprivredu. Vanredna situacija je u avgustu proglašena u nekoliko opština, Sjenici, Gornjem Milanovcu, Majdanpeku, Novoj Varoši.

Kako stoji u aktuelnom agrometeorološkom biltenu, slabiji kvalitet i niži prinos kukuruza, soje, suncokreta kao i drugih jarih useva, posledica su dugog perioda sa izuzetno visokim temperaturama vazduha i nedostatka padavina.

- U skladu sa Zakonom, predlog proglašenja vanredne situacije u nadležnosti je štabova za vanredne situacije (opštinskog, gradskog, pokrajinskog, republičkog). Prema Zakonu o meteorološkoj i hidrološkoj delatnosti (Sl. glasnik RS br. 88/2010), RHMZ vrši monitoring vremena, klime i voda, kao i rane najave i upozorenja o mogućim pojavama ekstremnih meteoroloških i hidroloških pojava i nepogoda koje dostavlja nadležnim organima i sredstvima informisanja i objavljuje ih na svojoj internet stranici za sve potencijalne korisnike, odnosno za sve građane - preciziraju u RHMZ.

Prema istraživanju koje je sproveo Institut za meteorologiju u Beogradu, a objavio portal Klima 101, učestalost suša tokom jula i avgusta drastično se povećala u odnosu na nekadašnju normalu. Prema podacima do kojih su došli u okviru projekta EXTREMES, ovo je osmi put od 2000. godine da suša u avgustu pogodi velike delove Srbije - a nekada je to bila retka pojava.

- U različitim delovima zemlje, a posebno u istočnoj Vojvodini, već nedeljama vlada jaka suša. Usled nedostatka padavina (i visokih temperatura), ugroženi su vodosnabdevanje, kao i prinosi kasnih kultura, pre svega kukuruza i soje - navela je za portal Klima 101 naučnica Milica Tošić sa Instituta za meteorologiju Fizičkog fakulteta u Beogradu.

Iz RHMZ kažu da je donošenje odluka o proglašenju elementarnih nepogoda regulisano članom 5. Zakona o obnovi nakon elementarne i druge nepogode ("Sl glasnik RS" br. 112/15).

- U donošenju odluka o proglašenju elementarnih nepogoda mogu se, pored svih ostalih, koristiti i podaci meteoroloških i hidroloških osmatranja, najava i upozorenja RHMZ-a. U iniciranju postupka proglašavanja elementarne nepogode, odnosno vanredne situacije, važnu ulogu igraju lokalne samouprave - naveli su na kraju.