Najviše domaćih inovatora u ugostiteljstvu, najmanje u rudarstvu

U Srbiji je u periodu od 2020. do 2022. godine malo više od polovine firmi uvelo najmanje jednu inovaciju proizvoda ili procesa. Najveća zastupljenost poslovnih subjekata-inovatora je u sektoru usluga smeštaja i ishrane (64,5%) i u sektoru trgovina na veliko i malo i popravka motornih vozila, (61%), dok je najmanja zastupljenost inovatora u sektoru rudarstva (23,3%), pokazuju podaci Republičkog zavoda za statistiku.

Inovativno je više od 67% velikih poslovnih subjekata, oko 56% srednjih poslovnih subjekata, dok je među malim poslovnim subjektima oko 50% inovativno.

Najveći udeo u ukupnim izdacima za inovativne aktivnosti kompanija, čak oko 80%, imaju troškovi za nabavku mašina i opreme, dok je preostalih 20% investirano u sve ostale aktivnosti (marketing, obuka zaposlenih, dizajn proizvoda, razvoj softvera).

Podaci pokazuju i da u strukturi prihoda "inovatora" zapravo dominira prodaja nepromenjenih ili zanemarljivo malo promenjenih proizvoda, sa preko 80% ukupnih prihoda.

Učešće od prodaje proizvoda/usluga koji su novi za poslovni subjekat i učešće od prodaje proizvoda/usluga koji su novi na tržištu dakle zbirno iznosi oko 20%.

Podaci koje je objavio RZS predstavljaju rezultat istraživanja o inovativnim aktivnostima u poslovnim subjektima od 2020. do 2022. godine.

U istraživanju su inovativni poslovni subjekti definisani kao poslovni subjekti koji su u posmatranom periodu uveli inovaciju proizvoda ili procesa, ili su imali inovacije koje su napuštene, odnosno koje još nisu završene.

Izdaci za inovativne aktivnosti uključuju ulaganja u razvoj novih proizvoda, ulaganja u uvođenje novog proizvoda na tržište, sredstva usmerena na značajno usavršavanje postojećih proizvoda, usluga ili procesa, kao i sredstva za inovacione projekte koji još nisu dovršeni.

Istraživanjem su obuhvaćeni sledeći izdaci poslovnih subjekata: nabavka mašina, opreme, zgrada i drugih materijalnih sredstava; marketing, izgradnja brenda, reklamiranje (uključujući interne troškove i nabavljene usluge); obuke sopstvenih zaposlenih (uključujući sve interne troškove koji uključuju i zarade zaposlenih za vreme obuke, i troškove usluga nabavljenih od drugih), dizajn proizvoda (uključujući interne troškove i nabavljene usluge),razvoj softvera, rad na bazama i analizi podataka..

Istraživanje o inovativnosti poslovnih subjekata sprovedeno je na osnovu reprezentativnog uzorka. Uzorak je alociran na području Srbije do nivoa regiona, proporcionalno broju poslovnih subjekata. Uzorak čine 3.695 malih, srednjih i velikih poslovnih subjekata.